Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Xuất khẩu năm 2020: Sức bật mới từ các Hiệp định FTA
Cập nhật: 22-1-2020

Năm 2019, với nỗ lực của các doanh nghiệp, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 264 tỷ USD, tăng khoảng 8% so với năm 2018, tạo nên con số xuất siêu 10 tỷ USD và kim ngạch 2 chiều đạt trên 500 tỷ USD đầy ấn tượng. 

Những thuận lợi tạo nên kim ngạch xuất khẩu ấn tượng trong năm 2019 phải kể đến là trong những năm gần đây, các thủ tục cũng như các điều kiện trong đầu tư kinh doanh liên quan lĩnh vực xuất - nhập khẩu đã được cắt giảm rất nhiều. Đặc biệt thời gian qua, Bộ Công Thương đã tiếp tục rà soát các văn bản quy phạm pháp luật để cùng DN đề xuất các biện pháp xử lý những vướng mắc trong công tác xuất-nhập khẩu. Bộ cũng đã tăng cường các biện pháp hiện đại hóa công tác cải cách thủ tục hành chính, đưa các thủ tục hành chính lên dịch vụ công trực tuyến cũng như kết nối một cửa quốc gia để giảm hơn nữa chi phí cũng như thời gian cho DN tham gia hoạt động xuất nhập khẩu.

Đánh giá cao tổng kim ngạch xuất – nhập khẩu năm 2019, song các chuyên gia kinh tế vẫn nhìn nhận, trước mắt sẽ còn rất nhiều yếu tố cản trở đà tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam, khi xung đột thương mại vẫn có diễn biến phức tạp, xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Trung Quốc vẫn còn nhiều khó khăn. Nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực vẫn đối diện với những khó khăn thách thức.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, năm 2020, kinh tế thế giới chưa có dấu hiệu khởi sắc, chủ nghĩa bảo hộ vẫn diễn biến phức tạp, tác động mạnh tới xuất khẩu của nước ta.

PGS.TS. Phạm Tất Thắng, Nghiên cứu viên cao cấp Viện Nghiên cứu thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, khi cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung chưa có hồi kết sẽ là ẩn số rất khó lường đối với hoạt động thương mại toàn cầu trong đó có Việt Nam.Việt Nam cần phải tỉnh táo phân tích để tránh những bất lợi, cố gắng thu về cho mình những lợi ích từ xung đột thương mại giữa các quốc gia lớn. Đặc biệt, Việt Nam cần hết sức lưu ý đến vấn đề gian lận xuất xứ hàng hóa; đầu tư cho các sản phẩm có giá trị gia tăng cao để tạo thương hiệu hàng hóa tầm cỡ thế giới. Ngoài ra, những rào cản xuất nhập khẩu dù đã được cải thiện nhưng vẫn cần cải thiện hơn trong thời gian tới, PGS.TS. Phạm Tất Thắng cho biết.

Năm 2020, để góp phần đạt tốc độ tăng trưởng GDP của cả nước 6,8%, ngành Công Thương đã đặt ra mục tiêu đạt tổng kim ngạch xuất khẩu tăng khoảng 7 - 8% so với năm 2019; tỷ lệ nhập siêu so với tổng kim ngạch xuất khẩu dưới 2%.

Nhiều DN nghiệp cho biết, năm 2020, các FTA thế hệ mới CPTPP, EVFTA… được coi là “tấm vé” thông hành để các DN Việt Nam tiến sâu hơn vào các thị trường lớn, thị trường khó tính bậc nhất thế giới. Song, để tận dụng được lợi thế từ các FTA mang lại, các DN cần phải tự đổi mới, thay đổi tư duy, coi cạnh tranh là lẽ đương nhiên của nền kinh tế thị trường.

Nỗ lực từ doanh nghiệp

Là doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm dệt may tới trên 60 quốc gia trên thế giới, ông Thân Đức Việt, Tổng giám đốc Tổng Công ty May 10 cho biết, từ nhiều năm nay tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm của DN đã chiếm từ 33-40% vào thị trường EU. Điều đáng nói là khi sản phẩm xuất khẩu sang thị trường EU sẽ có cơ hội đi tiếp vào thị trường của nhiều quốc gia khác, do đó, mục tiêu hướng tới của DN sẽ tập trung nhiều vào thị trường này.

Để chuẩn bị sản phẩm tốt hơn cho thị trường rộng nhưng đầy khó tính như EU, ông Việt cho hay, DN luôn xác định tâm thế phải coi người lao động là yếu tố quan trọng nhất. Những năm gần đây, May 10 luôn làm mọi cách để duy trì và tăng thêm lực lượng lao động và tạo điều kiện để người lao động có môi trường làm việc tốt nhất.

“Nguồn nhân lực là quan trọng nhất, không có lao động thì sẽ không nói hay làm được việc gì khác”, ông Việt nói và cho biết, trong những năm qua, dù May 10 cũng nằm trong số nhiều DN ngành dệt may gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đơn hàng, nhưng bất kể trong hoàn cảnh nào, DN vẫn xác định việc đầu tiên vẫn là uy tín của thương hiệu.

“Hiện nay, thị trường chính của DN tại châu Âu vẫn chủ yếu nằm ở các quốc gia như Đức, Pháp, Tây Ban Nha và Italy, nếu EVFTA có hiệu lực, tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm của May 10 vào thị trường châu Âu sẽ tăng. Hiện nay, mức thuế xuất khẩu các sản phẩm của DN vào châu Âu vẫn đang là 12%, nhưng nếu khi EVFTA có hiệu lực, thuế suất sẽ về 0% và theo lộ trình còn có thể giảm nhiều dòng thuế khác”, ông Việt kì vọng.

Theo ông Nguyễn Minh Kế, Giám đốc Công ty CP Nhôm Sông Hồng, kiêm Chủ tịch Hiệp hội Nhôm Việt Nam, để đáp ứng được các tiêu chuẩn phi kinh tế từ phía EU cần phải có một quá trình nỗ lực lớn từ chính các DN.

“DN của EU quan tâm đến cả điều kiện làm việc của người lao động, mức lương cũng như bữa ăn tập thể để làm cơ sở đánh giá và cộng điểm. Qua quá trình kiểm tra, có DN chỉ đạt 450/1.000 điểm nên mặc dù sản phẩm có chất lượng đảm bảo và giá cả phù hợp, nhưng những tiêu chí phi kinh tế chưa đạt nên DN không kí được phiếu”, ông Kế chia sẻ kinh nghiệm.

Với kinh nghiệm của mình, ông Kế lưu ý, khi EVFTA được thực thi sẽ xuất hiện hai “mặt trận” giữa các DN trong nước cạnh tranh với nhau và giữa các DN trong nước và các DN nước ngoài. Trong đó, các DN trong nước sẽ đứng trước sức ép cạnh tranh rất lớn từ các DN nước ngoài trong lĩnh vực xuất khẩu, khi khả năng cạnh tranh của DN Việt Nam so với các nước khác còn rất yếu cả về nguồn lực lẫn đầu tư công nghệ và cả kinh nghiệm sản xuất.

“Do đó, để có được sự thúc đẩy cạnh tranh và thành công, các DN trong nước rất cần có sự hỗ trợ và tạo điều kiện của các cơ quan nhà nước, đặc biệt là đối với ngành sản xuất nhôm của Việt Nam còn rất non trẻ, công nghệ chưa phải là xuất sắc”, ông Kế đề xuất.

Để tận dụng tốt nhất cơ hội từ Hiệp định EVFTA trong thương mại và mở rộng thị trường, ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Thương mại đa biên (Bộ Công Thương) cho hay, sau khi EVFTA được ký kết vào ngày 30/6/2019, Việt Nam và EU đang đẩy mạnh quy trình, thủ tục để tiến tới phê chuẩn hiệp định sớm nhất có thể.

“Bộ Công Thương đang thực hiện song song cả việc xây dựng hồ sơ để trình Chủ tịch nước phê chuẩn EVFTA và cũng đang dự thảo chương trình hành động về thực thi hiệp định  này. Chương trình hành động sẽ được trình kèm hồ sơ”, đại diện Vụ Chính sách thương mại đa biên cho hay. 

 

Quyết tâm từ các bộ, ngành

Thủ tướng đã giao Bộ Công Thương chỉ tiêu XK trong năm 2020 phải chạm mốc 300 tỷ USD, đi liền với số đó là xuất siêu đạt 15-17 tỷ USD.

Trong khi, năng suất lao động trong nhiều lĩnh vực còn thấp, năng lực cạnh tranh của một số sản phẩm công nghiệp còn hạn chế, do đó ngành Công Thương không chỉ cần nỗ lực, quyết tâm cao mà còn phải sáng tạo hơn, đổi mới hơn, khẩn trương, quyết liệt và trách nhiệm để hoàn thành các mục tiêu kế hoạch được Chính phủ và Thủ tướng giao.

Để đạt được các yêu cầu này, Bộ Công Thương sẽ tập trung đẩy mạnh tái cơ cấu ngành công nghiệp theo hướng nâng cao hàm lượng khoa học công nghệ, phát triển một số ngành công nghiệp mũi nhọn, có tiềm năng, lợi thế và giá trị gia tăng cao. Đồng thời, phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ, tăng kết nối với các doanh nghiệp FDI và tham gia ở mức cao hơn, sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Trọng tâm thứ hai, ngành sẽ khắc phục những tồn tại để bảo đảm nguồn năng lượng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm không để xảy ra thiếu điện phục vụ sản xuất và đời sống.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương tập trung phát triển thị trường trong nước, kích cầu nội địa, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong hoạt động thương mại, phát triển mạnh thương mại điện tử và gắn kết với các loại hình hoạt động thương mại truyền thống.

“Việt Nam sẽ thực hiện tốt vai trò Chủ tịch ASEAN 2020 để nâng cao hơn nữa uy tín và vị thế của đất nước trên trường quốc tế, tập trung hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Thương mại tự do và Hiệp định Bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam - EU (Hiệp định EVFTA và Hiệp định IPA) và có chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp nắm bắt được cơ hội do hiệp định này tạo ra”, Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh khẳng định.

Với ngành Nông nghiệp, Bộ trưởng NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho biết, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cho ngành Nông nghiệp phải đạt kim ngạch xuất khẩu năm 2020 từ 41,5- 42 tỷ USD.

Để hoàn thành mục tiêu trên, ông Cường cho biết, Bộ sẽ chỉ đạo các đơn vị, cũng như phối hợp tốt với các địa phương và các thành phần kinh tế “phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu ít nhất từ 42 tỷ USD trở lên”.

Theo ông Cường vấn đề phát triển thị trường sẽ quyết định tăng trưởng của ngành nông nghiệp nói riêng và tăng trưởng nền kinh tế nói chung. Bên cạnh các thị trường EU, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, cần đặc biệt coi trọng hướng tới thị trường ASEAN.  

“Xuất khẩu nông sản năm 2020 sẽ vẫn đối mặt với nhiều cam go. Chiến tranh thương mại toàn cầu khiến các quốc gia có xu hướng quay trở lại đầu tư vào nông nghiệp, phát triển nông sản tại chỗ, tạo ra áp lực cho các nước xuất khẩu nông sản, đặc biệt là Việt Nam, quốc gia xuất khẩu lớn về nông sản”, ông Cường nói.

Trong tái cơ cấu nông nghiệp, các nhóm sản phẩm phải coi trọng ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ 4.0, đây là một trong những giải pháp quyết định… Cùng đó, ngành sẽ tiếp tục phát triển các chuỗi khép kín, từ sản xuất, chế biến, thương mại.

Theo Bộ trưởng NN&PTNT, tác động của biến đổi khí hậu đã và sẽ hiện hữu ngay đầu năm 2020. Tại các tỉnh phía Bắc, trước mắt, khoảng 546 nghìn ha lúa vụ Đông Xuân sắp tới của 11 tỉnh Đồng bằng sông Hồng, trung du miền núi phía Bắc khó khăn về nước tưới. Đặc biệt, cả 3 hồ chứa lớn cung cấp nước cho các tỉnh phía Bắc là Sơn La, Lai Châu và Hòa Bình đang thiếu nước 40 - 55%.

Tương tự, khô hạn, thiếu nước diễn ra căng thẳng ở nhiều tỉnh miền Trung. Các tỉnh ĐBSCL dự báo sẽ đối mặt với hạn mặn gay gắt trong năm 2020. “Chưa năm nào, ĐBSCL thiếu hụt nguồn nước ở thượng nguồn lên tới 65%”, ông Cường nói.

Liên quan dịch tả lợn châu Phi, dù đang ở giai đoạn xuống đáy, tuy nhiên nguy cơ vẫn còn rất cao và chưa đảm bảo an toàn. Chưa kể, dịch sâu keo mùa thu năm 2019 đã xảy ra ở 14 tỉnh và vẫn còn nguy cơ tái bùng phá trong thời gian tới…

Tới nay, Việt Nam đã tham gia đàm phán và ký kết 17 hiệp định tự do thương mại song phương và đa phương (FTA). Trong đó, 13 FTA đã đi vào thực thi (bao gồm Hiệp định CPTPP); 1 FTA đã ký kết và chờ phê chuẩn (FTA Việt Nam - EU) và 3 FTA đang đàm phán.
Năm 2019, ở tất cả các thị trường mà Việt Nam có ký FTA đều ghi nhận tăng trưởng vượt trội. Việt Nam đã xuất siêu chủ yếu vào thị trường các nước phát triển, có yêu cầu khắt khe đối với hàng hóa NK như Hoa Kỳ, EU.

Kim ngạch XK sang các thị trường là thành viên CPTPP tăng trưởng tốt, thể hiện bước đầu tận dụng hiệu quả các cam kết từ Hiệp định này để thúc đẩy XK, đa dạng hoá thị trường (XK sang Canađa đạt 3,86 tỷ USD, tăng 28,2%; sang Mexico đạt 2,84 tỷ USD, tăng 26,8%).  

(TTGCVT tổng hợp)

 

Các tin khác
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com