Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 5/8/2022
Cập nhật: 6-8-2022

Tuần qua, tình hình tại eo biển Đài Loan trở nên căng thẳng khi thông tin Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi ngày 2/8 đã tới vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) trong khi đang thực hiện chuyến công du 4 nước châu Á gồm Singapore, Malaysia, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Mặc dù Mỹ-Trung tạm tránh được một cuộc đối đầu quân sự trực diện nhưng cuộc khủng hoảng thật sự trên đảo Đài Loan chỉ bắt đầu khi bà Pelosi trở về Mỹ.   

Chuyến thăm Đài Loan của bà Pelosi và ảnh hưởng tới thị trường toàn cầu  

 

The Washington Post nhận định, ảnh hưởng từ chuyến công du sẽ chỉ bắt đầu sau khi bà Pelosi trở về nhà, trong vòng nhiều tuần, nhiều tháng hay thậm chí hàng năm.

Tốc độ và cường độ cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ ngày càng leo thang, làm thay đổi mãi mãi mối quan hệ hai nước, và đảo Đài Loan sẽ bị kẹt lại ở giữa.

Trong cuộc điện đàm tuần trước với Chủ tịch Tập Cận Bình, một mặt, ông Biden bảo vệ chuyến đi của bà Pelosi, mặt khác tái khẳng định chính sách của Mỹ đối với vấn đề đảo Đài Loan.

Các quan chức Mỹ đã nói chính phủ Trung Quốc rằng chuyến đi của bà Pelosi không phải là một hành động khiêu khích có chủ ý, nhưng các nhà lãnh đạo Trung Quốc không tin rằng Tổng thống Biden hoàn toàn bất lực trong việc ngăn chặn Chủ tịch Hạ viện.

Phía Mỹ tin rằng đòn trả đũa ngắn hạn của Bắc Kinh có thể sẽ nhắm vào nền kinh tế và xã hội của Đài Loan. Trước khi bà Pelosi hạ cánh, chính phủ Trung Quốc đã tuyên bố cấm hơn 100 mặt hàng xuất khẩu từ đảo Đài Loan. 

Hôm 3/8 Trung Quốc thông báo quyết định cấm xuất khẩu cát tự nhiên đến Đài Loan. Quyết định này đã lập tức có hiệu lực và bắt đầu được thực thi ngay trong ngày. Theo truyền thông Trung Quốc, khoảng 90% lượng cát tự nhiên nhập khẩu của Đài Loan đến từ đại lục.

Cùng ngày, hải quan Trung Quốc cũng thông báo sẽ tạm dừng nhập khẩu trái cây họ cam quýt, cá hố trắng và cá sòng đông lạnh từ Đài Loan từ ngày 3/8.

Trong khi đó, người phát ngôn Văn phòng các vấn đề Đài Loan của Quốc vụ viện Trung Quốc Mã Hiểu Quang cho biết, Trung Quốc đại lục sẽ cấm 2 quỹ tại Đài Loan, gồm Quỹ Dân chủ Đài Loan và Quỹ Hợp tác và Phát triển Quốc tế, cũng như các doanh nghiệp tài trợ cho 2 quỹ này hợp tác tài chính, giao dịch với các tổ chức, công ty, cá nhân ở đại lục, đồng thời cấm phụ trách các doanh nghiệp này nhập cảnh.

Về lâu dài, Bắc Kinh có thể sẽ sử dụng chuyến công du của bà Pelosi như một cái cớ để nới rộng cán cân quân sự trên eo biển Đài Loan.

Trung Quốc cũng có thể tăng cường các cuộc tấn công mạng và chiến tranh thông tin vào đảo Đài Loan. Hôm 1/8, Bắc Kinh đã đóng cửa ứng dụng truyền thông và mạng xã hội Weibo tại hòn đảo này.

Về mặt song phương, Bắc Kinh hiện đã có cớ để từ chối lời đề nghị từ chính quyền Tổng thống Biden về việc đặt "giới hạn" cho cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung.

Mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang ngày càng căng thẳng. Thêm vào đó, chuỗi cung ứng mong manh cũng đang đứng trước một áp lực mới và công chúng đang đồn đoán rằng liệu Bắc Kinh có vũ khí hoá lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ khổng lồ mà nước này đang nắm giữ.

Từ các sự việc nêu trên, các nhà đầu tư nhận định rằng chuyến thăm đảo Đài Loan của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi có thể có tác động lâu dài đến thị trường toàn cầu, theo hãng tin Bloomberg.

Chuyến đi của bà Pelosi một lần nữa nêu bật lên rủi ro thị trường khi mối quan hệ cạnh tranh giữa hai siêu cường ngày càng gay gắt. Nếu tình hình tiếp tục xấu đi, điều đó có thể tác động đến các khoản đầu tư chiến lược vào thị trường Trung Quốc, hàng hoá toàn cầu và các tài sản trú ẩn.

Tàu chở ngũ cốc rời cảng Odessa (Ukraine): Khai thông nút thắt lương thực

Chuyến tàu chở gần 27.000 tấn ngũ cốc của Ukraine đã rời cảng Odessa vào ngày 1-8. Đây là chuyến hàng xuất khẩu ngũ cốc đầu tiên của Ukraine từ khi Nga mở chiến dịch quân sự ở nước này hồi cuối tháng 2-2022, mở ra hy vọng về việc khai thông nút thắt, chấm dứt tình trạng khủng hoảng lương thực toàn cầu...

Diễn biến tích cực lần này là kết quả trực tiếp từ thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc mà Nga và Ukraine đạt được tại Istanbul dưới sự đồng bảo lãnh của Thổ Nhĩ Kỳ và Liên hợp quốc. Cũng theo thỏa thuận, tàu ra vào cảng của Ukraine sẽ phải chịu sự kiểm tra để bảo đảm rằng, tàu đến không mang theo vũ khí và tàu đi ra chỉ mang theo ngũ cốc, phân bón hoặc các mặt hàng thực phẩm liên quan, không phải bất kỳ hàng hóa nào khác. Thỏa thuận được thực thi suôn sẻ sẽ cho phép xuất khẩu khoảng 5 triệu tấn ngũ cốc mỗi tháng từ các cảng Odessa, Chornomorsk và Pivdenny của Ukraine, giúp giải phóng kịp thời 22 triệu tấn ngũ cốc đang mắc kẹt, nhường chỗ cho đợt thu hoạch mới ước tính có sản lượng khoảng 40 triệu tấn ngũ cốc của nước này.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã "nhiệt liệt hoan nghênh" chuyến tàu đầu tiên chở ngũ cốc của Ukraine rời cảng Odessa; đồng thời bày tỏ hy vọng sẽ có thêm nhiều chuyến tàu thương mại theo thỏa thuận trên. Người đứng đầu Liên hợp quốc cũng nhấn mạnh, điều này sẽ giúp tái ổn định và mang lại sự cứu trợ cấp thiết cho an ninh lương thực toàn cầu. Ủy ban châu Âu (EC) cũng đánh giá đây là “bước đầu tiên đáng hoan nghênh hướng tới việc giảm nguy cơ khủng hoảng lương thực toàn cầu”. Về phần mình, Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ca ngợi, việc tàu Razoni có thể rời bến là "rất tích cực", cho rằng động thái này sẽ là bài kiểm tra đối với "các cơ chế đã được thỏa thuận ở Istanbul".

Nỗ lực khai thông nút thắt lương thực đạt thành công bước đầu khiến nhiều quốc gia “thở phào” trong bối cảnh Ukraine và Nga đều là những nước xuất khẩu nông sản lớn. Trước đó, cảng biển bị phong tỏa đã làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động xuất khẩu của Ukraine, trong khi các lệnh trừng phạt khiến hoạt động xuất khẩu lúa mỳ và phân bón của Nga bị ảnh hưởng. Thực tế, giá lúa mỳ và ngô ở Chicago (Mỹ) và nhiều nơi khác trên thế giới đã giảm ngay khi thông tin về việc xuất khẩu ngũ cốc từ hai quốc gia Đông Âu được nối lại.

Tuy nhiên, giới quan sát đánh giá, việc duy trì dòng chảy lương thực xuyên Biển Đen này cần có sự quan tâm sâu sát, trong bối cảnh còn nhiều trở ngại tiềm ẩn, như thủy lôi ở khu vực ven biển Ukraine, chi phí vận chuyển, rủi ro đối với tàu và thuyền viên… Quan trọng hơn là làm thế nào bảo đảm có đủ lượng tàu chở hàng cần thiết trong bối cảnh số tàu thuyền trong khu vực đã giảm mạnh kể từ khi chiến sự nổ ra. Ngoài ra, việc xây dựng một cơ chế khung nhằm duy trì hoạt động xuất khẩu trong trường hợp xung đột nảy sinh trên tuyến vận tải cũng rất cấp thiết...

Dù thế nào, việc nối lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc bằng đường biển từ Ukraine là đáng hoan nghênh, bởi bước tiến quan trọng này sẽ góp phần đáng kể vào nỗ lực khắc phục tình trạng mất an ninh lương thực toàn cầu. 

 

 

Đàm phán hạt nhân Iran khởi động vòng thứ 8 tại Vienna

 

Ngày 4/8, các nhà đàm phán đã khởi động vòng thương lượng thứ 8 tại khách sạn hạng sang Palais Coburg ở thủ đô Vienna (Áo) nhằm cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran có tên gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) năm 2015.

Đây là cuộc gặp đầu tiên kể từ tháng 3 vừa qua. Cuối tháng 6, Qatar đã tổ chức cuộc đàm phán gián tiếp giữa Tehran và Washington với hy vọng đưa tiến trình đàm phán trở lại đúng đường, song nỗ lực này vẫn chưa giúp đem lại bước đột phá. Tháng 7 vừa qua, Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), ông Josep Borrell đã trình một dự thảo thỏa thuận và kêu gọi các bên chấp nhận văn kiện này nhằm tránh "cuộc khủng hoảng hạt nhân nguy hiểm". Ông Borrell cho biết văn bản này bao gồm "các thỏa thuận mà các bên đã rất khó mới đạt được" và "nêu một cách chi tiết việc dỡ bỏ trừng phạt cũng như các bước đi hạt nhân cần thiết để khôi phục thỏa thuận năm 2015".

Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc (LHQ) Majid Takht-Ravanchi cho biết nước này sẵn sàng nối lại việc thực thi đầy đủ các cam kết của mình nếu phía Mỹ đưa ra "quyết định đúng đắn".

Đại sứ Iran cũng cho biết thêm rằng từ tháng 4/2021, Iran đã đàm phán với các bên khác với thiện chí nối lại việc tuân thủ đầy đủ JCPOA, song vẫn chưa đi đến thỏa thuận vì Chính phủ Mỹ chưa đưa ra quyết định đảm bảo các lợi ích kinh tế đã cam kết cho phía Iran theo thỏa thuận.

Trước thềm vòng đàm phán mới tại Vienna, các quan chức đã bày tỏ lạc quan thận trọng vì các bên vẫn bất đồng trong những vấn đề then chốt. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích cho rằng cứu vãn JCPOA vẫn là lựa chọn tốt nhất. 

 

 

Iraq rơi vào vòng xoáy khủng hoảng chính trị

 

Iraq đang ở giữa vòng xoáy của cuộc khủng hoảng chính trị tồi tệ nhất và kéo dài nhất trong nhiều năm. Nguyên nhân chủ yếu là do tình trạng tranh giành quyền lực giữa các đảng phái chính trị ủng hộ giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite - Moqtada al-Sadr với nhóm ủng hộ ông Mohammed Shia al-Sudan. Bất ổn tại Iraq khiến dư luận thế giới lo ngại, quốc gia này một lần nữa trở thành mảnh đất để các nhóm khủng bố trỗi dậy.

Cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài từ cuối tháng 10-2021, khi không chính đảng nào giành được đa số phiếu trong cuộc bầu cử quốc hội để tự đứng ra thành lập chính phủ. Theo đó, phong trào Sadrist của ông Moqtada al-Sadr giành được 73/329 ghế của Quốc hội Iraq, theo sau là liên minh Taqaddum với 38 ghế. Liên minh Nhà nước Pháp luật đứng thứ ba khi giành được 37 ghế...

Theo cơ cấu quyền lực ở Iraq, Tổng thống sẽ do người Kurd đảm nhiệm, Chủ tịch Quốc hội là người Hồi giáo dòng Sunni và Thủ tướng là người Hồi giáo dòng Shi'ite. Tổng thống làm nhiệm vụ chỉ định đảng phái đứng ra thành lập liên minh cầm quyền trong vòng 30 ngày sau khi có kết quả bầu cử. Với lợi thế đứng đầu về số phiếu, phong trào Sadrist được ưu tiên đứng ra đàm phán thành lập chính phủ. Tuy nhiên, mọi nỗ lực của ông Moqtada al-Sadr cũng như các đảng suốt 10 tháng qua đều thất bại. Nhằm chấm dứt tình trạng bế tắc chính trị này, liên minh các đảng thân Iran ở Iraq đã công bố đề cử ông Mohammed al-Sudani, cựu Bộ trưởng Lao động và Xã hội Iraq làm tân Thủ tướng thay thế ông Mustafa al-Kadhimi. Song, những người ủng hộ ông al-Sadr cho rằng ứng cử viên al-Sudani không đủ tư cách lãnh đạo đất nước.

Lo ngại cuộc khủng hoảng chính trị sẽ thổi bùng xung đột giữa các phe phái trong bối cảnh đời sống kinh tế - xã hội của Iraq đang có những dấu hiệu bất ổn do giá năng lượng và lương thực tăng vọt, nhiều tổ chức quốc tế đã kêu gọi các bên kiềm chế để ngăn chặn tình trạng bạo lực nổ ra, đồng thời hối thúc các lực lượng chính trị ở Iraq tiến hành đối thoại.

Chia rẽ nội bộ và xung đột giữa các phe phái của Iraq khiến các hoạt động của chính phủ đình trệ, có thể trở thành thời cơ để nhiều nhóm khủng bố trỗi dậy. Nếu “hồi sinh” tại Iraq, IS hoàn toàn có thể nối lại mạng lưới trên toàn khu vực Trung Đông và gây ra những hậu quả khó lường.

Các nhà phân tích cho rằng, để giải quyết bế tắc hiện nay, Iraq cần sự giúp đỡ của các tổ chức quốc tế trong vai trò trung gian để đứng ra tổ chức các cuộc hòa giải và đàm phán phân chia quyền lực giữa các đảng phái. Chỉ khi chia rẽ nội bộ được giải quyết, các bên tìm kiếm được tiếng nói chung, cuộc khủng hoảng chính trị mới có khả năng được hóa giải. 

 

 

Tổ chức OPEC+ nhất trí tăng sản lượng thêm 100.000 thùng/ngày

 

Ngày 3/8, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh trong đó có Nga, còn được gọi là OPEC+, đã nhất trí tăng nhẹ sản lượng, bất chấp những nỗ lực của Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm đảm bảo mức tăng sản lượng mạnh hơn trong các cuộc đàm phán tại Saudi Arabia vào tháng trước.

Theo một tuyên bố được đưa ra sau một hội nghị cấp bộ trưởng diễn ra trực tuyến, OPEC+ đã quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 100.000 thùng/ngày trong tháng Chín, thấp hơn nhiều so với mức tăng trước đó. 

Mức tăng tương đương nhu cầu dầu toàn cầu trong 86 giây trên diễn ra sau nhiều tuần đồn đoán rằng chuyến đi của ông Biden tới Trung Đông sẽ khiến nguồn cung dầu mỏ dồi dào hơn.

Ông Raad Alkadiri, quan chức cấp cao của công ty tư vấn Eurasia Group có trụ sở tại Mỹ, nhận định mức tăng sản lượng của OPEC+ thấp đến mức vô nghĩa.

Chuyên gia phân tích cấp cao Edward Moya thuộc công ty môi giới OANDA có trụ sở tại New York (Mỹ) cho rằng mức tăng sản lượng thấp nhất trong lịch sử OPEC+ sẽ không giúp ích được mấy cho cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Theo chuyên gia này, giá dầu sẽ vẫn dao động quanh mức 100 USD/thùng ngay cả khi kinh tế thế giới ngày càng giảm tốc.

Trước đây, OPEC+ đã tăng sản lượng khoảng 430.000-650.000 thùng/ngày, dù gặp khó khăn để hoàn thành mục tiêu do hầu hết các thành viên đã cạn kiệt tiềm năng sản xuất.

Các biện pháp trừng phạt của Mỹ và phương Tây đối với Nga đã khiến giá các loại năng lượng tăng cao và đẩy tỷ lệ lạm phát lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, buộc ngân hàng trung ương phải tăng lãi suất.

Theo các nguồn tin, OPEC từ chối tăng mạnh sản lượng do các thành viên thiếu công suất dự phòng để bổ sung thêm dầu cũng như nhu cầu hợp tác hơn nữa với Nga như một phần của nhóm OPEC+.

Phản ứng trước thông tin tăng nhẹ sản lượng của OPEC+ và dữ liệu cho thấy lượng dầu thô tồn kho của Mỹ tăng, ngày 3/8, giá dầu thế giới đã giảm xuống. Cụ thể, giá dầu thô ngọt nhẹ WTI giao tháng 9 đã giảm 3,76 USD (tương đương 4%) xuống 90,66 USD/thùng trên sàn giao dịch hàng hóa New York. Giá dầu thô Brent giao tháng 10 cũng giảm 3,76 USD (3,7%) xuống gần 96,78 USD/thùng trên sàn giao dịch liên lục địa. 

 (TTGCVT tổng hợp)

 
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com