Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 22/4/2022
Cập nhật: 25-4-2022

Tuần qua, bất ổn vẫn tiếp tục leo thang tại các điểm nóng trên thế giới, đem lại sự không chắc chắn mới cho các dự báo về tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, hợp tác chính là giải pháp quan trọng giúp các quốc gia cùng nhau vượt qua khó khăn.

Đông Nam Á: điểm sáng hợp tác và kết nối toàn cầu

Đại dịch covid-19, xung đột ở Ukraine đã gây bất ổn cho các thị trường toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc các chính phủ mong muốn tăng cường khả năng tự cung tự cấp, đi kèm với các chính sách ủng hộ chủ nghĩa bảo hộ, trong suốt hai năm qua là không quá ngạc nhiên. Tuy nhiên, đó chưa phải là giải pháp tốt nhất. Giờ đây, hơn bao giờ hết, các quốc gia cần mở cửa trở lại và tăng cường hợp tác quốc tế.

Hợp tác kinh tế là yếu tố then chốt để thoát khỏi đại dịch một cách suôn sẻ nhất có thể. Giải pháp này cũng có thể giúp làm giảm những phí tổn dài hạn của đại dịch Covid-19 xuống mức thấp nhất và gia tăng tối đa lợi ích từ những nỗ lực nhằm xây dựng lại quốc gia tốt đẹp hơn.

Khu vực Đông Nam Á vẫn kiên trì với niềm tin rằng sự thịnh vượng kinh tế được củng cố bởi các dòng chảy tự do thương mại, đầu tư và con người. Và với việc các chuỗi cung ứng đã “xoay trục” sang khu vực này, xu hướng hợp tác liên tục đã giúp khu vực này trở thành tâm điểm cho sự cởi mở và kết nối toàn cầu.

Hơn nữa, những quy định về nguồn gốc xuất xứ của RCEP cho phép các thị trường Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cung cấp tới 60% (tính theo giá trị gia tăng) linh kiện hàng hóa từ các nền kinh tế không thuộc RCEP để bán miễn thuế trong nội bộ khối. Điều này đem lại cho các quốc gia nhiều dư địa để đa dạng hóa chuỗi cung ứng với các nước thứ ba nhằm phòng ngừa có hiệu quả tình trạng bất trắc.

Đông Nam Á đã chứng kiến sự bùng nổ về kinh tế số trong hai năm qua mà không nơi nào trên thế giới sánh kịp. Theo báo cáo của Google, Bain và Temasek, chỉ riêng năm 2020, có 40 triệu người ở khu vực này lần đầu tiên tham gia mạng Internet và hiện trên toàn khu vực có 400 triệu người sử dụng Internet.

Đối với nhiều doanh nghiệp, hai năm qua là khoảng thời gian mà họ có thể áp dụng công nghệ và thực hiện các hoạt động trực tuyến nhanh nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, nhiều trong những sự thay đổi này cần được sửa chữa để tiếp tục tồn tại.

Từ góc độ chính sách, việc cải thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, trong đó có đẩy nhanh tốc độ thanh toán ngay lập tức cho các doanh nghiệp và làm hài hòa các tiêu chuẩn dữ liệu, sẽ mang lại sự tự tin và công khai minh bạch hơn cho người mua hàng và nhà cung cấp.

Với giá trị thanh toán toàn cầu dự kiến đạt 156.000 tỷ USD trong năm nay, thanh toán xuyên biên giới là khớp nối quan trọng của sự kết nối toàn cầu. Điều này đặc biệt quan trọng khi nền kinh tế số có vai trò nổi bật hơn. 

Sự kết nối thành công của các hệ thống thanh toán thời gian thực của Singapore và Thái Lan hồi năm 2021 đánh dấu không chỉ sự liên kết thanh toán xuyên biên giới đầu tiên trên thế giới, mà còn là cột mốc quan trọng trong việc hiện thực hóa tiềm năng của nền kinh tế số Đông Nam Á. Điều này cũng cho thấy sức mạnh của cách tiếp cận theo cụm từ dưới lên trong việc tạo ra các khuôn khổ hữu hình.

Những ví dụ như thế này tạo điều kiện cho sự tham gia rộng rãi hơn của cả lĩnh vực dịch vụ tài chính lẫn các thị trường khác của Đông Nam Á, với mục tiêu cuối cùng là đem lại một mô hình khu vực thực sự. Bằng việc cho phép cả doanh nghiệp và người tiêu dùng giao dịch xuyên biên giới, Đông Nam Á đang trên đà gặt hái được tiềm năng khổng lồ của nền kinh tế số khu vực.

Chính loại hình hợp tác này đã hỗ trợ và bổ sung cho hành động của các chính phủ theo hai cách. Thứ nhất, việc phối hợp và chọn thời điểm cho các biện pháp mang tầm cỡ quốc gia đã làm gia tăng những tác động tích cực. Điều này sẽ giúp xây dựng lòng tin đối với các thị trường tài chính và giữa các nhà đầu tư.

Thứ hai, việc chia sẻ thông tin và tổng hợp các nguồn lực cho phép cộng đồng quốc tế tìm ra các giải pháp chung cho các vấn đề toàn cầu - đó là điều mà khuôn khổ thanh toán thời gian thực của Thái Lan, Singapore đã cho thấy rõ. Việc cung cấp mô hình này dễ dàng hơn là chỉ đơn giản dựa vào các biện pháp thị trường.

Có thể nói, khu vực Đông Nam Á đã luôn ở trong trạng thái thay đổi trong ba năm qua do những thay đổi địa chính trị và dịch bệnh. Thay đổi đưa đến thay đổi. ASEAN đã sử dụng động lực đó để tiến về phía trước và sẽ có ý nghĩa hơn nếu khu vực cùng tiến bước với tư cách là một cộng đồng quốc tế, thay vì là một thị trường duy nhất.

Hợp tác Nga - Ấn kìm hãm chiến lược địa chính trị của Mỹ

 

Dù quan hệ Ấn-Mỹ dường như đã được cải thiện hồi năm ngoái, nhưng New Delhi vẫn tăng cường mua dầu thô từ Nga, bất chấp cảnh báo của Washington.

Cho đến gần đây, Washington cho rằng Ấn Độ có thể đứng về phía Mỹ trong cuộc cạnh tranh cường quốc ngày càng tăng giữa một bên là Mỹ và các đồng minh, bên kia là Trung Quốc và Nga.

Trong chiến lược kiềm chế Bắc Kinh của Washington, Ấn Độ nổi lên là một lựa chọn. Đầu tiên, về mặt chính trị, dường như Ấn Độ đã sẵn sàng thách thức Trung Quốc sau khi hai bên xảy ra đụng độ vào ngày 15/6/2020 ở Thung lũng Galwan. 

Về mặt kinh tế, Ấn Độ có tiềm năng trở thành khách hàng mua năng lượng thay thế Trung Quốc đối với những đồng minh của Mỹ ở Trung Đông, qua đó làm giảm sự hợp tác giữa các nước này với Trung Quốc. Theo dự báo được công bố vào quý 1/2022 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Ấn Độ sẽ chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tăng trưởng nhu cầu năng lượng ở mức 25% trong hai thập kỷ tới, vượt qua Liên minh Châu Âu (EU) trở thành nước tiêu thụ năng lượng lớn thứ ba thế giới vào năm 2030.

Cụ thể hơn, Ấn Độ dự kiến tiêu thụ năng lượng tăng gần gấp đôi khi GDP của quốc gia này tăng lên ước tính 8.600 tỷ USD vào năm 2040. IEA cho rằng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của Ấn Độ sẽ khiến nước này phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.

Tuy nhiên, đi ngược với hy vọng của Washington, Ấn Độ gần đây đã tăng cường hợp tác với Nga, một cường quốc khác mà Mỹ đang lợi dụng cuộc xung đột ở Ukraine để áp đặt các lệnh trừng phạt khắc nghiệt nhằm làm suy yếu Moskva.

Trong chuyến thăm gần đây của Tổng thống Nga Vladimir Putin tới Ấn Độ, hai bên đã ký kết 28 thỏa thuận đầu tư trong một loạt lĩnh vực, không chỉ có dầu mỏ, khí đốt và hóa dầu, thép và đóng tàu, mà còn cả các vấn đề quân sự. Các thỏa thuận quân sự gồm việc Ấn Độ sản xuất ít nhất 600.000 khẩu súng trường tấn công Kalashnikov và điều đáng lo ngại hơn nữa đối với Mỹ, Ngoại trưởng Ấn Độ Harsh Vardhan Shringla tuyên bố rằng phiếu năm 2018 liên quan đến hệ thống tên lửa phòng không S-400 hiện đang được thực hiện.

Tiếp theo, Ấn Độ đã không bỏ phiếu tán thành nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc do Mỹ hậu thuẫn nhằm lên án chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine. Do đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi Ấn Độ đã không áp dụng các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga theo lời kêu gọi của Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ Nirmala Sitharaman thậm chí còn phát biểu rằng với năng lượng giá rẻ của Nga, Ấn Độ nên tăng cường mua vì nó cần thiết cho nhu cầu của nước này.

Mỹ đã đưa ra tín hiệu mới nhất nhằm thuyết phục Ấn Độ nên suy nghĩ lại về mối quan hệ an ninh lâu dài với Nga. Mỹ cho rằng Ấn Độ không thể dựa vào sự hỗ trợ của Nga, đặc biệt là vì cuộc xung đột Ukraine đã khiến Moskva xích lại gần Bắc Kinh hơn. 

Tóm lại, bất chấp sự lôi kéo từ Mỹ, New Delhi vẫn duy trì mối quan hệ đối tác truyền thống với Moskva. Yếu tố này vẫn là một thách thức đối với mối quan hệ của Ấn Độ với Mỹ trong thời gian tới. 

Căng thẳng Israel-Palestine leo thang mạnh nhất trong nhiều tháng qua

 

Căng thẳng giữa Israel và Palestine lại có dấu hiệu leo thang khi các cuộc xung đột giữa hai bên liên tục bùng phát trong tuần qua mà đỉnh điểm là cuộc giao tranh đã diễn ra giữa Israel và Palestine tại Dải Gaza ngày 21/4 quanh khu đền Al-Aqsa ở thành phố Jerusalem. Cộng đồng quốc tế lo ngại, nếu hai bên không có biện pháp kiềm chế, xung đột có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát, làm trầm trọng hơn những bất ổn an ninh trong khu vực Trung Đông.

Nguyên nhân dẫn tới xung đột là do tháng lễ Ramadan năm nay của tín đồ Hồi giáo (chủ yếu là người Palestine) trùng với dịp lễ quan trọng của người Do Thái (Israel) và lễ Phục sinh của Cơ đốc giáo. Ước tính trong dịp này có hàng vạn tín đồ đổ về thành cổ Jerusalem, địa điểm linh thiêng đối với cả 3 tôn giáo.

Vốn có lịch sử xung khắc với nhau trong nhiều thập kỷ nên chỉ trong 1 tuần qua, hàng loạt cuộc đụng độ giữa người Palestine và Israel đã được ghi nhận tại Jerusalem khiến ít nhất 14 người Palestine thiệt mạng, hơn 300 người khác bị thương.

Dư luận thế giới đã đồng loạt lên án tình trạng bạo lực tại Jerusalem, đồng thời kêu gọi các bên liên quan kiềm chế. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres quan ngại sâu sắc về tình hình an ninh đang xấu đi tại Jerusalem và kêu gọi các bên nỗ lực giải quyết căng thẳng. Ông cũng khẳng định sự cần thiết phải tôn trọng và bảo vệ duy trì nguyên trạng các khu vực thánh địa ở Jerusalem.

Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) ngày 19/4 đã triệu Đại sứ Israel để phản đối đụng độ tại đền thờ Hồi giáo Al-Aqsa. UAE kêu gọi tôn trọng quyền của người Palestine thực hành các nghi lễ tôn giáo.

Các cuộc đụng độ cũng làm gia tăng căng thẳng giữa Israel và Jordan. Bộ Ngoại giao Jordan vừa triệu tập đại diện ngoại giao của Israel nhằm phản đối các động thái của Israel tại khu đền Al-Aqsa. Jordan cho biết sẽ tổ chức cuộc họp khẩn bộ trưởng ngoại giao các nước Liên đoàn Arab để thảo luận về vụ việc. 

 

Trong một phản ứng có liên quan, Tổng thống chính quyền Palestine Mahmoud Abbas đã triệu tập hội nghị các quan chức cấp cao để thảo luận khả năng chấm dứt các thỏa thuận hợp tác an ninh với Israel. Động thái này diễn ra sau khi các nhà lãnh đạo đảng Fatah cầm quyền ở Bờ Tây thúc giục chính quyền Palestine ra nghị quyết kêu gọi đình chỉ hợp tác an ninh và chấm dứt các thỏa thuận đã ký kết trước đó với Israel. Fatah cho rằng những chính sách và hành động mới nhất của Israel chứng tỏ sự thất bại của các biện pháp xây dựng lòng tin giữa hai bên. 

 

Theo các nhà bình luận, bản kế hoạch hòa bình Trung Đông, hay còn gọi là “Thỏa thuận thế kỷ” của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào năm 2020 đã đưa lộ trình hòa bình giữa Palestine và Israel rơi vào thế bế tắc. Nếu hai bên không khẩn trương nối lại đàm phán nghiêm túc và hiệu quả dưới hình thức trực tiếp hoặc thông qua sự bảo trợ của Liên hợp quốc, tình trạng gia tăng căng thẳng sẽ diễn tiến khó lường.

 

Hiện tại, giải pháp mà các bên liên quan hướng tới là tăng cường xây dựng lòng tin với mục đích cải thiện điều kiện sống của người dân Palestine và nối lại các cuộc đàm phán. Bên cạnh đó, cộng đồng quốc tế cũng kêu gọi Israel và Palestine kiềm chế mọi hành động đơn phương triển vọng của một nền hòa bình công bằng, lâu dài.

Nhìn chung, lộ trình hòa bình ở Trung Đông phụ thuộc rất nhiều vào nỗ lực của Israel và Palestine cũng như sự thúc đẩy của cộng đồng quốc tế để có thể nối lại các cuộc đàm phán đáng tin cậy. Điều này không chỉ mang lợi ích cho các bên liên quan mà còn có ý nghĩa sống còn đối với an ninh và ổn định trong khu vực. 

 

Diễn đàn Bác Ngao thảo luận phát triển hậu Covid-19

 

Sáng 21/4, tại thị trấn Bác Ngao thuộc tỉnh Hải Nam, Trung Quốc, đã diễn ra lễ khai mạc hội nghị thường niên Diễn đàn châu Á Bác Ngao với sự tham dự trực tuyến của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và lãnh đạo một số nước và tổ chức quốc tế, cùng hơn 1.000 đại biểu đến từ 41 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Phát biểu ý kiến tại lễ khai mạc, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho rằng thế giới ngày nay đang đối mặt những biến đổi chưa từng có, đặt ra nhiều thách thức nghiêm trọng cho nhân loại như đại dịch Covid-19, các mối đe dọa an ninh truyền thống mới, động lực phục hồi kinh tế toàn cầu còn yếu, chênh lệch phát triển ngày càng lớn, cũng như các vấn đề về quản trị biến đổi khí hậu và quản trị số. Hơn hai năm qua, cộng đồng quốc tế đã nỗ lực ứng phó thách thức từ đại dịch Covid-19, thúc đẩy phục hồi và phát triển nền kinh tế thế giới.

Đánh giá về vai trò của châu Á trong sự phát triển chung của thế giới, nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng, trong mấy chục năm qua, châu Á đã duy trì ổn định khu vực và sự tăng trưởng nhanh, bền vững về kinh tế, tạo ra những "kỳ tích châu Á"; đồng thời kêu gọi tiếp tục phát huy khả năng phục hồi, trí tuệ và sức mạnh của châu Á, tập trung phát triển và xây dựng khu vực trở thành động lực cho hòa bình, ổn định, tăng trưởng và hợp tác của thế giới.

Hội nghị thường niên Diễn đàn châu Á Bác Ngao được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến từ ngày 20 đến 22/4, với chủ đề "Dịch bệnh và thế giới: Chung tay thúc đẩy phát triển toàn cầu, xây dựng tương lai chung", thu hút sự tham gia của lãnh đạo chính phủ, đại diện doanh nghiệp, học giả và truyền thông, để cùng thảo luận về phương hướng phát triển của châu Á và thế giới sau đại dịch Covid-19, tập trung vào các vấn đề phát triển xanh, phát triển sáng tạo, phát triển bao trùm, hợp tác phát triển, nhằm thúc đẩy đoàn kết và hợp tác quốc tế.

Ngày 20/4, Diễn đàn châu Á Bác Ngao đã công bố hai báo cáo về "Triển vọng kinh tế và tiến trình hội nhập châu Á" và "Châu Á và thế giới phát triển bền vững" với dự báo tăng trưởng kinh tế của châu Á trong năm 2022 sẽ đạt 4,8%, cũng như tỷ trọng của châu Á trong nền kinh tế toàn cầu tăng lên mức 47,4% tính theo sức mua tương đương.

Báo cáo thường niên năm 2022 của Diễn đàn châu Á Bác Ngao về "Phát triển bền vững: Chuyển đổi xanh ở châu Á" cũng kêu gọi các quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Á triển khai các hành động nhằm đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi xanh ở khu vực.

(TTGCVT tổng hợp)

 
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com