Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 19/3/2021
Cập nhật: 22-3-2021

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 kéo dài hơn dự đoán và nhiều nền kinh tế trên thế giới đang khó khăn như hiện nay thì hộ chiếu vaccine là cụm từ được truyền thông nhắc tới nhiều trong thời gian gần đây. Nó được xem là giải pháp hợp lý  trong giai đoạn hiên nay tuy nhiên có không ít thách thức trong triển khai như nó sẽ là hộ chiếu giấy hay điện tử, có được công nhận ở các nước khác nhau và có gây lo ngại về quyền riêng tư hay không.

Hộ chiếu vaccine

Liên hiệp châu Âu (EU) vừa công bố kế hoạch cấp chứng nhận số về an toàn đi lại, nhằm giúp khôi phục hoạt động tự do di chuyển trong khối cho những công dân đã tiêm vaccine phòng Covid-19.

Trong phát biểu với báo giới, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) bày tỏ hy vọng rằng, với loại “hộ chiếu vaccine” này, EU sẽ giúp các nước thành viên khôi phục tự do đi lại “theo cách an toàn, tin cậy và có trách nhiệm”. Cùng với tuyên bố nêu trên của EU, một số nước châu Âu cũng bắt đầu chấp nhận loại “hộ chiếu” này. Chẳng hạn từ ngày 18-3, Iceland

cho biết những người đã được tiêm đủ vaccine ngừa Covid-19 sẽ được phép tới nước này mà không phải trải qua xét nghiệm và cách ly. Đây là động thái nhằm thu hút thêm khách du lịch cho Iceland. Trước đó, Bộ trưởng Doanh nghiệp, Năng lượng và Chiến lược công nghiệp Anh cho biết, Anh đang xem xét ý tưởng “hộ chiếu vaccine”, cũng như thảo luận cách thức tốt nhất để triển khai một cách công bằng. 

Tuy nhiên, giới phân tích lo ngại kế hoạch cấp chứng nhận số về an toàn đi lại của EU có thể vấp phải sự phản đối của một số nước thành viên thuộc khối. Còn Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo “hộ chiếu vaccine điện tử” có thể là công cụ rất hữu ích nhưng có thể dẫn đến sự không công bằng, nhất là đối với các chuyến bay quốc tế.

Trong khi đó, hệ thống hộ chiếu vaccine đã bắt đầu thành hình ở Trung Quốc dưới dạng ứng dụng miễn phí mang tên "chứng nhận sức khỏe đi lại quốc tế", được ra mắt trên điện thoại hồi đầu tháng 3

Hộ chiếu vaccine của Trung Quốc chưa có hiệu lực quốc tế, người sở hữu chúng vẫn phải tuân thủ những biện pháp hạn chế khi nhập cảnh vào nước khác. Những lo ngại về bảo vệ dữ liệu riêng tư và hiệu quả phòng chống Covid-19 của vaccine Trung Quốc có thể ngăn cản loại hộ chiếu này phát huy tác dụng trong tương lai.

Trung Quốc dự kiến đàm phán công nhận hộ chiếu vaccine với từng quốc gia trong số 40 nước đã thỏa thuận mua vaccine của họ. Dù vậy, vẫn có những giới hạn về quy mô của chương trình hộ chiếu vaccine nếu chỉ dựa vào các thỏa thuận song phương.

Trung Quốc không phải nước duy nhất theo đuổi hộ chiếu vaccine độc lập. Hãng hàng không Singapore Airlines tuần trước thông báo sẽ xác thực hồ sơ tiêm vaccine thông qua ứng dụng Thẻ đi lại của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), trong đó xác nhận tình trạng sức khỏe và tiêm chủng của người sử dụng để khuyến khích di chuyển quốc tế.

JoAnn Tan, phó chủ tịch Singapore Airlines, cho biết cơ chế này sẽ được áp dụng cho phi công trên những chuyến bay giữa Singapore với London từ ngày 13-28/3 và có thể giúp xây dựng tiêu chuẩn về chứng nhận sức khỏe điện tử cho ngành công nghiệp hàng không.

Albert Tjoeng, địa diện IATA, tổ chức có hơn 290 hãng hàng không thành viên, hối thúc WHO xây dựng bộ quy chuẩn quốc tế nhằm xác thực hồ sơ tiêm vaccine trên Thẻ đi lại của IATA, nhấn mạnh hệ thống này chỉ là công cụ giúp chính phủ các nước xác định lịch sử tiêm chủng của người sở hữu.

Nhiều nước có thể vẫn sẽ tiếp tục thử nghiệm mô hình hộ chiếu vaccine, vì thành công của nó sẽ thúc đẩy ngành du lịch và dịch vụ, vốn chịu ảnh hưởng nặng nhất vì Covid-19. IATA ước tính suy giảm đi lại hàng không trong đại dịch đã khiến GDP toàn cầu thiệt hại đến 1.800 tỷ USD. 

Cơ quan Quản lý dược phẩm châu Âu: Vắc xin ngừa Covid-19 của AstraZeneca an toàn và hiệu quả

Một đánh giá của Cơ quan quản lý dược phẩm châu Âu (EMA) được công bố ngày 18-3 khẳng định, vắc xin ngừa Covid-19 do hãng AstraZeneca (Anh - Thụy Điển) và Đại học Oxford (Anh) phát triển là “an toàn và hiệu quả”.

Tiến sĩ Sabine Strauss, Chủ tịch Ủy ban an toàn vắc xin của EMA nhắc lại quan điểm về những lợi ích của việc tiêm vắc xin và cho biết, họ “không tìm thấy bằng chứng liên quan đến các vấn đề về chất lượng”. Các trường hợp được nghiên cứu trên khắp châu Âu cũng không cho thấy nguy cơ cao hơn trong việc xuất hiện các tác dụng phụ sau khi được tiêm chủng.

Trong một số trường hợp, các nhà khoa học nhận thấy, cục máu đông xuất hiện trong mạch máu liên quan đến lượng tiểu cầu trong máu thấp. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy hiện tượng này có liên quan đến việc tiêm vắc xin, và tình trạng này cũng cực kỳ hiếm gặp trong khoảng 20 triệu người đã được tiêm vắc xin.

Đánh giá của EMA được đưa ra trong bối cảnh đã có 13 nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) tạm ngừng việc sử dụng vắc xin của AstraZeneca để tiêm chủng cho người dân sau khi xuất hiện một số trường hợp bị đông máu. Quyết định dừng tiêm vắc xin của hãng AstraZeneca đã gây lo ngại về tốc độ triển khai chương trình tiêm chủng ở châu Âu, vốn đã bị ảnh hưởng bởi sự thiếu hụt nguồn cung. Ba nước thành viên EU là Đức, Pháp và Italia cho biết, họ sẽ chờ đợi kết quả đánh giá từ EMA để quyết định liệu có tiếp tục việc sử dụng vắc xin này hay không.

Trước khi EMA công bố đánh giá, Cơ quan Quản lý dược phẩm và các sản phẩm y tế Anh (MHRA) đã khẳng định vắc xin ngừa Covid-19 do hãng AstraZeneca nghiên cứu sản xuất không gây ra tình trạng máu đông. Theo báo cáo của MHRA, ủy ban cố vấn độc lập của Chính phủ Anh cũng đã xác nhận thông tin này.

Cũng trong ngày 18-3, Giám đốc khu vực châu Âu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Hans Kluge nhận định, lợi ích của việc tiêm vắc xin ngừa Covid-19 của hãng AstraZeneca vượt xa các nguy cơ, đồng thời kêu gọi các quốc gia châu Âu nên tiếp tục sử dụng vắc xin này.

BBC dẫn nguồn tin từ EMA khẳng định, cơ quan này sẽ tiếp tục nghiên cứu những mối liên hệ tiềm tàng giữa vắc xin và các triệu chứng đông máu hiếm gặp. 

Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ công du châu Á: Nỗ lực "hồi sinh" quan hệ đối tác

Tuần qua, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken và Bộ trưởng Quốc phòng nước này Lloyd Austin, ngày 15-3, đã bắt đầu có chuyến công du đến châu Á. Đây là chuyến công du đầu tiên của hai quan chức cấp cao Mỹ trên cương vị mới. Động thái trên được xem là những nỗ lực làm "hồi sinh" mối quan hệ giữa Washington với các đối tác và đồng minh sau một thời gian dài gián đoạn.

Dù khởi hành riêng rẽ, nhưng hai bộ trưởng trong phát biểu chung trước chuyến đi đều nhấn mạnh nỗ lực làm "hồi sinh" các mối quan hệ của Mỹ với các đối tác và tăng cường củng cố liên minh. Nhật Bản và Hàn Quốc là điểm đến đầu tiên được hai nhà lãnh đạo cấp cao của Mỹ lựa chọn. 

Đến Nhật Bản, Ngoại trưởng A.Blinken và Bộ trưởng Quốc phòng L.Austin đã tham dự Đối thoại chiến lược và an ninh với những người đồng cấp nước chủ nhà theo cơ chế “Đối thoại 2+2”. Các bộ trưởng đã trao đổi về những biện pháp củng cố quan hệ đồng minh, vấn đề Triều Tiên và Myanmar, phương thức ứng phó đại dịch Covid-19... Trong phát biểu của mình, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi cho biết, hai bên đã nhất trí phản đối mạnh mẽ các nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng tại Biển Đông và biển Hoa Đông, khẳng định Mỹ sẽ hợp tác chặt chẽ về vấn đề này.

Về phần mình, Ngoại trưởng Mỹ tái khẳng định mong muốn hợp tác với Nhật Bản và các đồng minh trong vấn đề phi hạt nhân hóa Triều Tiên, đồng thời khẳng định hai nước cùng ủng hộ giá trị chung liên quan đến dân chủ và pháp quyền, bày tỏ tin tưởng những giá trị này sẽ giúp hai nước mạnh hơn trong bối cảnh có nhiều mối đe dọa hiện hữu. 

Sau Nhật Bản, hai bộ trưởng Mỹ tiếp tục tới Hàn Quốc trong ngày 17-3 để gặp gỡ Ngoại trưởng Chung Eui-yong và Bộ trưởng Quốc phòng Suh Wook của nước này. Đây cũng là lần đầu tiên Mỹ và Hàn Quốc tổ chức cuộc họp cấp cao sau 5 năm. Ngoài quan hệ đồng minh, vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên cũng là một trọng tâm của chương trình nghị sự.

Rời Hàn Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ L.Austin tới Ấn Độ để hội đàm với người đồng cấp Rajnath Singh nhằm thắt chặt mối quan hệ đối tác giữa Washington với New Delhi. Trong khi đó, Ngoại trưởng A.Blinken trở về Mỹ để đối thoại với phái đoàn của Trung Quốc tại Anchorage (Alaska).

Theo giới quan sát, chuyến công du 4 ngày của hai người đứng đầu ngành ngoại giao, quốc phòng Mỹ diễn ra rất đúng thời điểm. Lâu nay, các đối tác châu Á của Washington vẫn sốt ruột mong chờ một thông điệp đối ngoại rõ ràng từ chính quyền mới của Tổng thống Joe Biden. Nhiều nước, đặc biệt là các đồng minh như Nhật Bản và Hàn Quốc còn rất e ngại sau 4 năm duy trì mối quan hệ "nguội lạnh" với chính quyền của Tổng thống Donald Trump. Việc Tổng thống J.Biden chủ động cử các bộ trưởng chủ chốt gặp gỡ lãnh đạo các nước đồng minh được xem là bước đi khôn khéo. Kết quả các cuộc gặp này sẽ giúp Mỹ có nền tảng tốt hơn khi thảo luận với phái đoàn của Trung Quốc trong cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. 

Mặt khác, chuyến công du cũng là cơ hội tốt để Washington lan tỏa những cam kết và quan điểm đưa ra sau hội nghị thượng đỉnh trực tuyến đầu tiên của nhóm Bộ tứ (gồm: Mỹ, Ấn Độ, Australia và Nhật Bản) vừa diễn ra, đặc biệt là quyết tâm thúc đẩy một trật tự tự do, rộng mở và dựa trên luật lệ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Việc thúc đẩy hợp tác còn giúp Mỹ vực dậy nền kinh tế vốn đang chịu nhiều tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19.

Có thể thấy, chính sách đối ngoại của Tổng thống J.Biden thực sự là “mũi tên trúng nhiều đích”, qua đó tái khẳng định quyết tâm của Washington trong việc nỗ lực “xoay trục” - chiến lược vốn được khởi động từ thời chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama nhằm đưa nước Mỹ trở lại vị thế tốt hơn trên trường quốc tế. 

Fed giữ nguyên lãi suất

Kết thúc cuộc họp chính sách trong hai ngày 16 – 17/3, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), cơ quan lập chính sách của Fed, thông báo giữ nguyên lãi suất ở 0 - 0,25% như dự đoán trên thị trường.

Fed giảm lãi suất về 0 - 0,25% từ giữa tháng 3/2020. Lãi suất này được dùng để quyết định lãi cho vay mua nhà, thẻ tín dụng và nhiều khoản vay khác tại Mỹ.

Ngoài ra, Fed còn tiếp tục duy trì chương trình mua tài sản ít nhất 120 tỷ USD mỗi tháng

Fed kỳ vọng tăng trưởng GDP Mỹ năm nay là 6,5% trước khi hạ nhiệt trong những năm kế tiếp, theo dự báo kinh tế hàng quý từ các thành viên FOMC. Đây sẽ là mức tăng trưởng nhanh nhất kể từ năm 1984, khi kinh tế Mỹ tăng trưởng 7,2%, và cao hơn con số 4,2% đưa ra trong cuộc họp hồi tháng 12/2020.

Tăng trưởng GDP năm 2022 và 2023 kỳ vọng đạt 3,3% và 2,2% trước khi về mức 2,3% trong dài hạn. Tỷ lệ thất nghiệp năm nay dự báo là 4,5%, thấp hơn dự báo 5% đưa ra cuối năm ngoái.

Đà tăng giá hiện tại có thể đẩy lạm phát tại Mỹ chạm 2,4% vào cuối năm trước khi giảm trong năm 2022. Tuy nhiên, chủ tịch Fed Jerome Powell cho rằng như vậy là chưa đủ để Fed thay đổi chính sách hướng đến lạm phát vượt 2% trong một thời gian nếu điều này giúp kinh tế Mỹ tối đa hóa việc làm. 

Kinh tế Mỹ có dấu hiệu phục hồi: Triển vọng tươi sáng

Sau những diễn biến khó lường của đại dịch Covid-19 khiến nền kinh tế lớn nhất thế giới đối mặt với những bất ổn chưa từng có, kinh tế Mỹ đang thể hiện sự phục hồi nhanh hơn dự kiến. Các chương trình kích thích kinh tế của Chính phủ cùng với tiến độ tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 được thúc đẩy đã mang lại triển vọng tươi sáng cho nền kinh tế xứ Cờ hoa.

Nền kinh tế Mỹ đang được cải thiện với hàng loạt gói ngân sách của Chính phủ như gói cứu trợ 1.900 tỷ USD mà Tổng thống Joe Biden đã ký hồi đầu tháng 3, một phần gói biện pháp trị giá 900 tỷ USD đã được thông qua hồi tháng 12-2020.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, dòng tiền mặt ồ ạt từ các gói ngân sách trên sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp và thúc đẩy chi tiêu. Mặt khác, việc nới lỏng các biện pháp giãn cách xã hội cũng như tăng cường tiêm chủng phòng Covid-19 sẽ kích thích chi tiêu của người tiêu dùng và đây chính là động lực kinh tế quan trọng trong năm nay.

Các báo cáo gần đây cho thấy, nền kinh tế Mỹ cải thiện trên diện rộng khi doanh số bán lẻ trong tháng 1-2021 tăng mạnh nhất trong 7 tháng qua và sản xuất của Mỹ đã tăng với tốc độ nhanh nhất trong 3 năm vào tháng 2. Thị trường lao động, vốn phục hồi chậm hơn, nhưng đã cho thấy mức tăng việc làm cao hơn dự kiến trong tháng 2, mặc dù số người có việc làm vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước đại dịch.

Tính đến nay, tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ đã giảm về 6,3% từ mức đỉnh 14,8% trong đại dịch. Công ty Xếp hạng tín nhiệm Moody's Analytics ước tính kế hoạch kích cầu của chính quyền Tổng thống Joe Biden sẽ tạo ra 7,5 triệu việc làm trong năm nay.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo kinh tế Mỹ sẽ tăng trưởng 5,1% trong năm 2021. Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Jerome Powell cũng cho rằng tốc độ tăng trưởng của Mỹ có thể đạt 6%, trong khi các chuyên gia kinh tế khác như Gregory Daco của Oxford Economics dự báo con số tăng trưởng có thể vượt 7%. Hãng xếp hạng tín nhiệm S&P Global Ratings ngày 16-3 thì khẳng định, mức xếp hạng nợ Chính phủ Mỹ hiện vẫn đứng ở mức AA, đồng thời cho biết, phản ứng chính sách nhanh chóng của Mỹ đối với những thách thức kinh tế đã hỗ trợ tích cực cho đà phục hồi kinh tế nước này.

Sự phục hồi nhanh chóng của nền kinh tế xứ Cờ hoa tuy thế cũng làm dấy lên lo ngại rằng lạm phát có thể tăng cao hơn, nhưng Chủ tịch FED Jerome Powell đã trấn an những quan ngại đó, đồng thời cam kết giữ lãi suất ở mức thấp cho đến khi thị trường việc làm phục hồi và lạm phát duy trì trên 2% trong một thời gian.

Sau năm 2020 với quá nhiều biến động, Mỹ muốn hướng đến sự phục hồi mạnh mẽ trong năm 2021 bằng việc đơn giản là quay trở lại hoạt động bình thường nhờ quá trình tiêm chủng. Dựa trên các thông số và chính sách mà Chính phủ Mỹ đã ban hành, các nhà đầu tư hoàn toàn có thể lạc quan về triển vọng và xu hướng phục hồi của nền kinh tế lớn nhất thế giới này.

(TTGCVT tổng hợp)

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com