Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 19/2/2021
Cập nhật: 19-2-2021

Thế giới tuần qua chứng kiến nhiều sự kiện, như Tết Tân Sửu 2021 ở nhiều nước châu Á, cựu Tổng thống  D.Trump được thượng viện tha bổng trong phiên xử luận tội, Mỹ chấp thuận trở lại đàm phán với Iran, Tổ chức Thương mại thế giới lần đầu tiên có lãnh đạo nữ … 



Châu Á đón Tết Nguyên đán

Năm mới âm lịch 2021 đến với nhiều quốc gia châu Á giữa lúc một loạt các biện pháp hạn chế được áp dụng để kiểm soát sự lây lan của virus corona chủng mới. 

Dịch Covid-19 khiến cho bầu không khí ngày Tết trở nên đặc biệt vì hầu hết mọi người phải tuân thủ giãn cách xã hội hoặc các biện pháp hạn chế đi lại. Nhưng nhờ sự phát triển của công nghệ, Tết vẫn rộn ràng thân thương khi mọi người thăm hỏi nhau qua mạng.  

Điều đặc biệt là nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới đã gửi thông điệp chúc mừng năm Tân Sửu 2021, thậm chí bằng tiếng Việt, nổi bật là Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Mỹ Joe Biden.  

Thượng viện Mỹ tha bổng ông Trump 

Cựu tổng thống Donald Trump đã đi vào lịch sử nước Mỹ khi bị luận tội tới 2 lần. Cũng giống như phiên toà luận tội lần 1 hồi năm 2020, ông Trump được tuyên trắng án ở lần 2. 

Toàn bộ 50 thành viên Dân chủ và 7 thành viên Cộng hoà đã nhất trí kết tội ông Trump, song không đạt đủ số phiếu cần thiết theo quy định. Do vậy, cựu Tổng thống được tha bổng. Điều này đồng nghĩa ông vẫn có thể chạy đua tranh cử vào các vị trí công quyền trong tương lai.  

Dù vậy, ông Trump vẫn đối mặt với nhiều thách thức về chính trị và pháp lý khi đảng Dân chủ thông báo lập một uỷ ban độc lập điều tra vụ bạo loạn ở đồi Capitol. Ông cũng phải đối mặt với nhiều vụ kiện khác.    

Trung - Ấn nhất trí rút quân khỏi biên giới tranh chấp

Sau một số vòng đàm phán giữa các tướng lĩnh quân đội và các nhà ngoại giao hai bên, Ấn Độ và Trung Quốc đã nhất trí rút quân khỏi khu vực hồ tranh chấp ở phía tây dãy Himalaya.

"Các cuộc đàm phán liên tục của chúng tôi với Trung Quốc đã giúp cho ra đời một thỏa thuận về việc rút quân ở bờ Bắc và bờ Nam hồ Pangong", Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh xác nhận hôm 12/2.

Phía Bộ Quốc phòng Trung Quốc cũng thông báo lực lượng hai nước tại các vị trí trên đã bắt đầu "rút một cách đồng bộ và có tổ chức", phù hợp với thỏa thuận đạt được. 

Mỹ chấp thuận trở lại đàm phán với Iran

Mỹ sẵn sàng gặp Iran và đảo ngược tuyên bố của Trump về lệnh trừng phạt mới của Liên Hợp Quốc, tạo cơ hội bắt đầu ngoại giao hạt nhân.

Vài giờ sau khi Ngoại trưởng Antony Blinken trao đổi với những người đồng cấp châu Âu, Mỹ hôm 18/2 hoan nghênh đề xuất triệu tập cuộc đàm phán của tất cả quốc gia tham gia thỏa thuận hạt nhân Iran 2015.

Giám đốc chính trị EU Enrique Mora sau đó đề xuất thông qua Twitter một cuộc họp không chính thức với tất cả nước tham gia, nói rằng hiệp định hạt nhân đang ở "thời điểm quan trọng", trước thời hạn cuối tuần để Iran hạn chế một số cuộc thanh tra hạt nhân của Liên Hợp Quốc.

Nhóm ký kết thỏa thuận năm 2015 gồm Mỹ, Iran cũng như Anh, Trung Quốc, Pháp, Đức và Nga. Cựu tổng thống Donald Trump đã rút khỏi thỏa thuận, thay vào đó áp đặt các lệnh trừng phạt sâu rộng bóp nghẹt nền kinh tế Iran. Tuy nhiên, Tổng thống Joe Biden ủng hộ việc quay trở lại thỏa thuận, nói rằng thỏa thuận năm 2015 có hiệu quả trong việc giảm chương trình hạt nhân của Tehran.

Hiện chưa rõ liệu Iran đã sẵn sàng quay lại đàm phán với Mỹ. Iran trước đó khẳng định Mỹ phải dỡ các lệnh trừng phạt trước khi nước này trở lại tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận năm 2015, đảo ngược các bước mà họ đã thực hiện để phản đối biện pháp của Trump.

Chính quyền Biden cũng cho biết họ đang nới lỏng các hạn chế hà khắc do chính quyền Trump áp đặt đối với việc đi lại của các nhà ngoại giao Iran tại Liên Hợp Quốc, cơ quan có trụ sở chính tại thành phố New York, như một phần trong nỗ lực giảm căng thẳng. 

 

Chính quyền ông Biden ra tuyên bố rắn về 'đòn thuế' đánh vào Trung Quốc

Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen tuyên bố Mỹ sẽ giữ nguyên các mức thuế mà chính quyền Tổng thống Donald Trump trước đó đã áp lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. 

Hồi tháng 1, Nhà Trắng cho biết sẽ cân nhắc lại tất cả các biện pháp an ninh quốc gia mà cựu Tổng thống Donald Trump thực thi, trong đó có một thoả thuận thương mại tạm thời với Bắc Kinh mà ông đã ký hồi tháng 1/2020.

Thỏa thuận này đã làm dịu căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sau một cuộc chiến thương mại mà các chuyên gia ước tính đã làm mất đi 245.000 việc làm của người Mỹ. Tuy nhiên, hầu hết các mức thuế vẫn được hai bên duy trì.

Theo thoả thuận, Trung Quốc cam kết mua thêm 200 tỷ USD hàng hoá và dịch vụ của Mỹ trong 2 năm, nhưng Bắc Kinh vẫn thiếu tới 42% nữa mới đạt đến mục tiêu cho năm 2020, theo một nghiên cứu mới đây.  
Tổng thống Mỹ 
Joe Biden cam kết sẽ chỉnh sửa quan hệ với các đồng minh của Mỹ, và có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc. 

Bộ trưởng Yellen nói với CNBC, nêu lo ngại về hành xử của Bắc Kinh về thương mại, chuyển giao công nghệ cưỡng ép và trợ cấp cho các ngành công nghệ cao. Nữ Bộ trưởng Tài chính Mỹ khẳng định có nhiều lĩnh vực mà hai nước cần hợp tác, chẳng hạn như là việc hướng tới chấm dứt đại dịch và chống biến đổi khí hậu.   

 

Tổ chức Thương mại thế giới lần đầu tiên có lãnh đạo nữ

Ngày 16-2, CNN cho biết, T chc Thương mi thế gii (WTO) đã chính thc la chn cu B trưởng Tài chính Nigeria, bà Ngozi Okonjo-Iweala, là lãnh đạo tiếp theo ca t chc.

Bà Ngozi Okonjo-Iweala sẽ đảm nhận cương vị trên từ ngày 1-3, với nhiệm kỳ kéo dài đến ngày 31-8-2025, qua đó trở thành người phụ nữ đầu tiên và là người gốc Phi đầu tiên lãnh đạo WTO.

Bà Ngozi Okonjo-Iweala kế nhiệm ông Roberto Azevedo, người đã thông báo vào tháng 5 năm ngoái về việc từ chức trước khi kết thúc nhiệm kỳ và đã rời WTO vào tháng 8-2020.

Là phụ nữ đầu tiên và là người gốc Phi đầu tiên lãnh đạo WTO, nhiệm vụ của bà Ngozi Okonjo-Iweala sẽ không dễ dàng. Vai trò của tân Tổng Giám đốc WTO chủ yếu giúp khôi phục lòng tin và hình ảnh của tổ chức, vật lộn với sự xáo trộn lớn trong thương mại quốc tế do đại dịch Covid-19 gây ra.

Phát biểu sau khi trúng cử, bà Ngozi Okonjo-Iweala bày tỏ vinh dự khi được các thành viên WTO chọn làm Tổng Giám đốc WTO, đồng thời nhấn mạnh còn nhiều công việc quan trọng phía trước phải làm cùng nhau.

Theo bà Ngozi Okonjo-Iweala, một WTO vững mạnh có ý nghĩa sống còn nếu muốn phục hồi nhanh chóng và hoàn toàn từ sự tàn phá do đại dịch Covid-19.

Bà mong muốn được hợp tác với các thành viên để định hình và thực hiện các chính sách để đưa nền kinh tế toàn cầu phát triển trở lại, khiến WTO vững mạnh hơn, nhạy bén hơn và thích nghi tốt hơn đối với những thực tế ngày nay.

Các mục tiêu trước mắt bao gồm đảm bảo việc sản xuất và phân phối vắcxin trên toàn thế giới, đồng thời chống lại xu hướng chủ nghĩa bảo hộ vốn trở nên trầm trọng hơn trong đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19, tạo đà cho thương mại tự do hỗ trợ phục hồi kinh tế.

 

Kinh tế thế giới năm 2021: Còn nhiều thách thức

Năm 2020, kinh tế thế gii đã chng kiến mc suy gim mnh chưa tng thy trong nhiu thp k do tác động ca đại dch Covid-19. Bc tranh kinh tế năm 2021 dù được Ngân hàng Thế gii (WB) d báo có trin vng ln hơn, song thc tế còn nhiu khó khăn, thách thc khi dch bnh chưa được kim soát và biến chng mi ca vi rút SARS-CoV-2 đã xut hin nhiu quc gia.

Có thể nói, "bóng đen" từ cuộc khủng hoảng do đại dịch Covid-19 gây ra đã đảo ngược xu hướng tăng trưởng kinh tế toàn cầu do những biện pháp hạn chế sự lây lan của dịch bệnh, kéo các chỉ số thất nghiệp tăng, nhiều người bị rơi vào tình trạng nghèo khó. 

Bỏ lại những khó khăn, năm 2021 được kỳ vọng có thể đánh dấu sự phục hồi kinh tế giai đoạn đầu, tương tự thời kỳ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Trong báo cáo Triển vọng kinh tế toàn cầu vừa công bố, Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo, tăng trưởng kinh tế thế giới sẽ phục hồi nhẹ ở mức 4% trong năm 2021. Nếu dịch bệnh được kiểm soát, kinh tế, thương mại toàn cầu và chi tiêu của người tiêu dùng sẽ phục hồi mạnh. Những lý do khác giúp kinh tế thế giới khởi sắc là căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc hạ nhiệt, thỏa thuận thương mại giữa Anh và Liên minh châu Âu (EU) đạt được vào phút chót, Mỹ và châu Âu vẫn duy trì các biện pháp hỗ trợ kinh tế…

Theo kết quả khảo sát của Hiệp hội Kinh tế kinh doanh quốc gia Mỹ (NABE), các chuyên gia cho rằng nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ phục hồi về mức trước đại dịch vào nửa cuối năm 2021 khi việc tiêm vắc xin ngừa Covid-19 được triển khai rộng rãi. Kinh tế Mỹ Latinh cũng có thể đạt mức tăng trưởng từ 2% đến cao nhất là 3,7% nếu các quốc gia giảm bớt những biện pháp hạn chế để phòng dịch.

Tại châu Âu, tiến trình phục hồi kinh tế có thể theo hai tốc độ. Trong khi các nước Bắc Âu sẽ đón nhận tín hiệu tích cực từ các lĩnh vực như việc làm, sản xuất, tiêu dùng và đầu tư thì những chỉ số quan trọng này ở các nước Nam Âu sẽ vẫn duy trì ở mức thấp hơn. Đối với Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), sản lượng kinh tế sẽ tăng 3,6% trong năm 2021.

Châu Á được đánh giá có vị trí quan trọng trong quá trình phục hồi kinh tế toàn cầu. Nhiều chuyên gia dự báo, kinh tế Nhật Bản sẽ phục hồi mạnh mẽ vào nửa cuối năm nay do việc tăng tốc triển khai tiêm vắc xin ngừa Covid-19. Nhiều nước châu Á như Trung Quốc, Việt Nam... xử lý tốt dịch bệnh và tăng trưởng trở lại cũng hỗ trợ thúc đẩy nền kinh tế thế giới.

Tuy nhiên, WB cũng cảnh báo triển vọng ngắn hạn vẫn không chắc chắn. Vì vậy, cộng đồng quốc tế cần hợp tác mạnh mẽ hơn, đặc biệt trong vấn đề nghiên cứu, phát triển, sản xuất và phân phối vắc xin ngừa Covid-19. Điều này không chỉ giúp thế giới cùng vượt qua dịch bệnh mà còn có thể tạo đà cho phục hồi kinh tế, giúp thu nhập toàn cầu tăng thêm 9.000 tỷ USD vào năm 2025.

 

“Bộ tứ” gia tăng sức ép lên Trung Quốc trên biển Đông

Các bộ trưởng ngoại giao của nhóm Quad, còn được gọi là “Bộ tứ“ gồm Mỹ, Úc, Nhật Bản và Ấn Độ, mới đây tái khẳng định sự phản đối mạnh mẽ đối với những hành vi ngang ngược của Trung Quốc trên biển Đông và biển Hoa Đông trong cuộc họp trực tuyến hôm 18-2. Các bộ trưởng cũng nhất trí về việc hợp tác để đảm bảo một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Bộ trưởng Toshimitsu Motegi (Nhật Bản) đặc biệt quan ngại Luật Hải cảnh Trung Quốc được Bắc Kinh thông qua hồi tháng trước. Trong khuôn khổ của bộ luật có hiệu lực từ ngày 1-2, hải cảnh Trung Quốc được phép sử dụng vũ khí chống lại những cá nhân và tổ chức nước ngoài bị xem là xâm phạm chủ quyền hay quyền tài phán của Bắc Kinh tại những vùng biển do họ đơn phương tuyên bố chủ quyền.

Bên cạnh đó, các bộ trưởng còn thảo luận về tình hình Myanmar – nơi quân đội nước này đảo chính, giành quyền kiểm soát đất nước vào đầu tháng 2.

Các bộ trưởng kêu gọi trả tự do ngay tức thì cho những nhân vật bị bắt giữ, trong đó có lãnh đạo Aung San Suu Kyi, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhanh chóng khôi phục dân chủ tại quốc gia Đông Nam Á này.

Về phần mình, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price cho biết các bộ trưởng cũng đã thảo luận về kế hoạch hợp tác để đối phó đại dịch Covid-19, biến đổi khí hậu cùng những thách thức toàn cầu khác, như tin giả và chủ nghĩa chống khủ‌ng b‌ố, trước khi thể hiện sự ủng hộ chung đối với vai trò trung tâm của ASEAN.

Liên quan đến cuộc đảo chính tại Myanmar, cũng trong ngày 18-2, Anh và Canada áp lệnh trừng phạt lên các tướng lĩnh cầm quyền Myanmar liên quan đến cuộc đảo chính.

Trong khi Canada thông báo sẽ nhắm mục tiêu 9 quan chức quân đội, Anh tuyên bố sẽ đóng băng tài sản và áp lệnh cấm đi lại nhằm vào 3 tướng lĩnh với những cáo buộc liên quan đến vi phạm nhân quyền để "mang lại công lý cho người dân Myanmar".

Trước đó, Anh đã ban bố các biện pháp trừng phạt nhằm vào Tổng tư lệnh Min Aung Hlaing, cáo buộc ông vi phạm nhân quyền đối với cộng đồng Hồi giáo Rohingya cùng những nhóm dân tộc thiểu số khác.

 

Số ca nhiễm mới Covid-19 trên thế giới giảm: Lạc quan nhưng cần thận trọng

T chc Y tế thế gii (WHO) cho biết, trong mt tháng qua, s ca nhim mi vi rút SARS-CoV-2 trên toàn thế gii đã gim 44,5% so vi tháng trước đó. Đây là tín hiu lc quan trong bi cnh nhiu nước đã phát động chiến dch tiêm chng hàng lot vc xin nga Covid-19 cũng như thc hin tt các bin pháp cách ly, phong ta. Tuy nhiên, các chuyên gia nhn định, nguy cơ dch bnh bùng phát tr li hoàn toàn có th xy ra nếu các chính ph lp li sai lm là vi vàng d b nhng bin pháp phòng nga như tng thc hin vào mùa hè năm ngoái.

Quan ngại hơn, sự xuất hiện của một loạt biến chủng mới của vi rút SARS-CoV-2 có tốc độ lây lan nhanh hơn nhiều lần, thậm chí một số biến chủng chứa đột biến được cho có thể kháng các loại vắc xin đang lưu hành là thách thức rất lớn đối với cuộc chiến của nhân loại chống lại đại dịch toàn cầu.

Dẫu vậy, tỷ lệ lây nhiễm Covid-19 chậm lại gần 50% thời gian qua đang mang đến hy vọng về những bước ngoặt trong đối phó với dịch bệnh. Nhưng trước những cảnh báo nguy cơ vi rút SARS-CoV-2 có thể còn tồn tại lâu dài thì việc thực hiện các bước đi thận trọng và đề cao hợp tác giữa các quốc gia là cần thiết để thế giới có chiến thắng cuối cùng trước kẻ thù chung.

 

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com