Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế chính trị thế giới tuần đến 13/11/2020
Cập nhật: 15-11-2020

Tuần qua, hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 37 và các hội nghị cấp cao liên quan đã được tổ chức trọng thể tại thủ đô Hà Nội, Việt Nam. Đây là dịp quan trọng để Việt Nam và các nước thành viên ASEAN đưa ra những quyết sách quan trọng về phương hướng hợp tác và quan hệ với các đối tác, đối sách của ASEAN với các vấn đề khu vực và quốc tế. 


Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 37


Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo ASEAN đã rà soát tổng thể tình hình hợp tác ASEAN. Trong đó, các nhà lãnh đạo đặc biệt đánh giá cao vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020 của Việt Nam trong điều phối, dẫn dắt ASEAN giữ vững đà hợp tác, xây dựng trên ba trụ cột Cộng đồng, đồng thời đẩy mạnh hợp tác ứng phó và khắc phục hậu quả của dịch bệnh. Các nhà lãnh đạo ASEAN nhất trí thông qua Ðánh giá giữa kỳ triển khai các Kế hoạch tổng thể thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN năm 2025, ra Tuyên bố Hà Nội về Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN sau năm 2025, tiến hành rà soát triển khai Hiến chương ASEAN, gắn kết phát triển tiểu vùng với tiến trình phát triển chung của ASEAN và triển khai các sáng kiến nâng cao hình ảnh, bản sắc ASEAN trong khu vực.

Trong nỗ lực ứng phó chung với đại dịch Covid-19, các nhà lãnh đạo đã thông qua Khung phục hồi tổng thể ASEAN và Kế hoạch triển khai, Tuyên bố ASEAN về Khung thỏa thuận hành lang đi lại ASEAN, Khung chiến lược ứng phó các tình huống y tế khẩn cấp của ASEAN; chính thức công bố lập Kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp của ASEAN và thúc đẩy vận hành Quỹ ASEAN ứng phó dịch Covid-19, để hỗ trợ hiệu quả các nhu cầu chống dịch của khu vực, nhất trí kế hoạch lập Trung tâm khu vực ứng phó các tình huống y tế khẩn cấp và dịch bệnh. Các nước tin tưởng rằng, những biện pháp này sẽ giúp người dân lấy lại niềm tin, tăng cường tính cạnh tranh, khôi phục chuỗi cung ứng và dịch vụ bị gián đoạn và từng bước phục hồi bền vững trong trung hạn và dài hạn. Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn tất đàm phán RCEP, các nhà lãnh đạo đề nghị sớm ký kết và đưa vào thực thi Hiệp định, đóng góp vào củng cố và cải tiến hệ thống thương mại đa phương công bằng, dựa trên luật lệ.

Các nhà lãnh đạo khẳng định yêu cầu tiên quyết cần duy trì đoàn kết, thống nhất, giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN, nâng cao khả năng tự cường, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, đề cao các nguyên tắc cơ bản trong Hiến chương ASEAN và Quan điểm chung của ASEAN về Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương (AOIP). Các nước nhất trí ASEAN cần tiếp tục các nỗ lực tạo dựng môi trường thuận lợi cho các nỗ lực đối thoại, hợp tác và xây dựng lòng tin, trong đó bảo đảm đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Ðông (COC) hiệu lực, hiệu quả, phù hợp luật pháp quốc tế, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).

Trao đổi về tình hình quốc tế và khu vực, các nhà lãnh đạo hai bên chia sẻ tầm quan trọng của xây dựng Biển Ðông thành vùng biển hòa bình, an ninh, ổn định và hợp tác. Lập trường nguyên tắc của ASEAN về đề cao thượng tôn pháp luật, tăng cường đối thoại, xây dựng lòng tin, kiềm chế, không có hành động làm phức tạp tình hình, giải quyết hòa bình các tranh chấp, khác biệt trên cơ sở luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) được khẳng định nhất quán.

Mỹ và châu Âu thành công với vaccine ngừa Covid-19: Giá vàng rơi tự do


Tuần qua, ngày 12/11, giá vàng đã có phiên rơi tự do với một cú sốc mới sau khi đã sụt giảm mạnh phiên trước đó vì thông tin Mỹ thành công với vaccine ngừa Covid-19.

Tới 8h30 sáng 12/11 (giờ Việt Nam), giá vàng thế giới giao ngay ở mức 1.866 USD/ounce. Giá vàng giao tháng 12 năm 2020 trên sàn Comex New York đứng ở mức 1.862 USD/ounce.

Chỉ 2 ngày sau khi các hãng dược Pfizer (Mỹ) và BioNTech (châu Âu) thông báo một loại vaccine phòng Covid-19 do 2 công ty này phối hợp phát triển có mức độ hiệu quả lên tới hơn 90% trong giai đoạn 3 thử nghiệm trên người, thì Nga cũng đưa ra công bố của mình.

Theo đó, Nga công bố vaccine Sputnik V của nước này có mức độ hiệu quả lên tới 92% trong việc bảo vệ con người khỏi lây nhiễm dịch bệnh Covid-19. Kết quả thử nghiệm trên dựa trên số liệu từ 16.000 người tham gia thử nghiệm đầu tiên nhận được cả 2 mũi tiêm vaccine Sputnik V cách nhau 21 ngày.

Nga đăng ký vaccine Sputnik V để sử dụng cho công chúng hồi tháng 8 và bắt đầu thử nghiệm quy mô lớn vào tháng 9. Thử nghiệm giai đoạn III loại vaccine này diễn ra tại 29 bệnh viện tại thủ đô Mosvka và có 40.000 ngư‌ời tìn‌h nguyện tham gia, với 1/4 số người này được tiêm giả dược.

Như vậy, có thể thấy, thế giới vừa ghi nhận những bước tiến lớn tới mục tiêu cung cấp vaccine Covid-19 cho người dân trên toàn thế giới, mở đường tạo bước ngoặt "rất cần thiết" để chặn đứng cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu này.

Các loại vaccine này được hy vọng sẽ được sử dụng rộng rãi hơn.

Diễn biến mới được cho là sẽ tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế khi đại dịch Covid-19 được đẩy lùi. Các thị trường chứng khoán tăng mạnh và gây áp lực lên giá vàng.

Mặc dù giảm mạnh nhưng vàng được dự báo sẽ còn bứt phá trong tương lai trong bối cảnh đồng USD đối mặt với một triển vọng khá u ảm do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục chính sách tiền tệ siêu nới lỏng và chính quyền Mỹ sẽ đẩy mạnh kíc‌h thí‌ch kinh tế.

Bên cạnh đó, nước Mỹ có khả năng đối mặt với một cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc. Đây cũng là yếu tố khiến vàng có thể trở thành hầm trú ẩn an toàn cho các nhà đầu tư, quỹ đầu tư trong thời gian tới trước bối cảnh kinh tế toàn cầu chưa khởi sắc.

Vàng được dự báo sẽ sớm chạm mốc 2.100-2.200 USD/ounce cho dù đã tăng khoảng 23% kể từ đầu năm.

EU gia hạn trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ: Khó hóa giải mâu thuẫn


Ủy ban châu Âu đã quyết định gia hạn 1 năm khung trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ xuất phát từ những tranh chấp trên biển giữa nước này với Hy Lạp. Tuy nhiên, biện pháp trên được cho là khó có thể hóa giải mâu thuẫn sâu sắc giữa hai nước.

Từ tháng 10-2019, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt các biện pháp trừng phạt với Thổ Nhĩ Kỳ. Việc khung trừng phạt được gia hạn đến ngày 12-11-2021 sẽ tiếp tục cho phép EU cấm cấp thị thực và phong tỏa tài sản đối với các cá nhân liên quan đến hoạt động thăm dò khí đốt gây tranh cãi của Thổ Nhĩ Kỳ ở Địa Trung Hải.

Động thái mới nhất của EU đã nối dài biện pháp bảo vệ Hy Lạp, một thành viên của khối và cũng là “đối thủ” của Thổ Nhĩ Kỳ ở khu vực Đông Địa Trung Hải. Mâu thuẫn giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp xoay quanh sự khác biệt về quan điểm trong chia sẻ tài nguyên cũng như phạm vi thềm lục địa của mỗi nước. Căng thẳng gần đây leo thang khi Thổ Nhĩ Kỳ triển khai tàu khảo sát Oruc Reis tới vùng biển tranh chấp vào tháng 8-2020. Trong khi Hy Lạp khẳng định hành động này là bất hợp pháp thì Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố chỉ đang tiến hành thăm dò khí đốt trên vùng biển thuộc thềm lục địa của mình.

Trên thực tế, dù cần hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt trong việc giải bài toán khó về người di cư, nhưng EU vẫn phải đặt lợi ích toàn khối và sự đoàn kết của các nước thành viên là ưu tiên hàng đầu. Về phía Thổ Nhĩ Kỳ, căng thẳng với EU leo thang đồng nghĩa rằng con đường gia nhập “ngôi nhà chung” châu Âu mà nước này theo đuổi từ năm 1987 chắc chắn khó khăn hơn. Thời điểm hiện nay cũng rất nhạy cảm khi lãnh đạo các quốc gia EU đã lên lịch họp bàn vào tháng 12 tới để đánh giá các tiến triển từ phía Thổ Nhĩ Kỳ liên quan đến tiến trình gia nhập liên minh.

Trong khi đó, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nơi cả Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp đều là thành viên chưa đóng góp được nhiều vào việc giải tỏa mâu thuẫn cho dù Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg đã tuyên bố bất đồng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp có thể được xoa dịu. Nhiều quan điểm cho rằng, việc thiếu kiên quyết của NATO trong xử lý mâu thuẫn do lo lắng trước nguy cơ có thể mất đi một đồng minh hùng mạnh nằm tại vị trí địa lý chiến lược ở cửa ngõ Trung Đông như Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi đó, Hy Lạp - quốc gia được xem như “chốt chặn” ở vùng Balkans cũng có vai trò hết sức quan trọng với liên minh quân sự lớn nhất thế giới này.

Nhìn chung, việc EU quyết định tiếp tục áp đặt các lệnh trừng phạt nhằm vào Thổ Nhĩ Kỳ lần này đã gửi đi thông điệp rõ ràng rằng nước này cần cẩn trọng trong hành động của mình. Tuy nhiên, trừng phạt chưa hẳn là biện pháp tốt nhất để giải quyết vấn đề khi mâu thuẫn giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp liên quan trực tiếp đến những lợi ích cốt lõi không dễ thỏa hiệp. 

Anh và Liên minh châu Âu nhóm họp thúc đẩy thỏa thuận hậu Brexit


Trước việc thời hạn để Anh và Liên minh châu Âu (EU) đạt được thỏa thuận thương mại hậu Brexit đã cận kề trong khi vẫn còn tồn tại nhiều bất đồng lớn về một số nội dung trong thỏa thuận, ngày 9-11, hai bên đã nhóm họp tại thủ đô London nhằm thúc đẩy đối thoại để đạt được thỏa thuận này.

Trước thời hạn này, EU và Anh cần có vài tuần để thỏa thuận được cơ quan lập pháp của hai bên xem xét và phê chuẩn.

Vương quốc Anh đã rời khỏi EU vào tháng 1 nhưng đến nay vẫn đang trong quá trình đàm phán để đạt thỏa thuận điều chỉnh gần 1.000 tỷ USD trao đổi thương mại hằng năm trước khi giai đoạn chuyển tiếp kết thúc, dự kiến vào ngày 31-12-2020.

Quyền đánh bắt cá cùng với các quy định về việc Chính phủ hỗ trợ các doanh nghiệp Anh, và các giải quyết tranh chấp trong tương lai giữa EU với Anh là những bất đồng chính cản trở một thỏa thuận mà hai bên đang rất cần đạt được.

Cuộc đàm phán lần này là nỗ lực cuối cùng để hai bên đạt được một thỏa thuận đối tác mới trước ngày 15-11 tới - thời điểm diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh EU, cũng là thời hạn chót Thủ tướng Anh Boris Johnson đặt ra để đạt thỏa thuận. 

Trung Quốc - Australia: Leo thang căng thẳng thương mại


Căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và Australia tiếp tục leo thang lên một mức mới khi Bắc Kinh quyết định dừng nhập khẩu 7 mặt hàng gồm rượu vang, quặng đồng, lúa mạch, than đá, đường, gỗ và tôm hùm của xứ sở Chuột túi từ ngày 6-11. Động thái này có thể khiến các doanh nghiệp xuất khẩu của Australia thiệt hại đến 6 tỷ AUD (gần 4,3 tỷ USD) trong năm nay.

Trong 3 tháng gần đây, Trung Quốc đã đưa ra nhiều quyết định nhằm vào các nhà xuất khẩu của Australia, trong đó có áp thuế chống bán phá giá và trợ cấp nhà nước lên tới 80,5% đối với lúa mạch, đình chỉ nhập thịt bò từ 5 nhà máy chế biến hàng đầu Australia với lý do hải quan Trung Quốc đã phát hiện chất cấm chloramphenicol trong thịt. Phía Trung Quốc cũng đã bắt đầu 2 cuộc điều tra chống bán phá giá với rượu vang nhập khẩu từ quốc gia này...

Hiện tại, nhà chức trách Australia đang đề nghị Trung Quốc đưa ra giải thích rõ ràng từ những quyết định nêu trên, đồng thời hy vọng nền kinh tế lớn nhất châu Á sẽ tuân thủ các quy tắc của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Australia cũng khẳng định sẽ không ngần ngại đưa vấn đề ra trọng tài độc lập để bảo vệ các doanh nghiệp của mình.

Hiện Trung Quốc là đối tác thương mại, thị trường xuất khẩu lớn nhất của Australia, trong khi xứ sở Chuột túi là thị trường nhập khẩu lớn thứ năm của Trung Quốc với tổng kim ngạch thương mại hai chiều lên tới 235 tỷ AUD (170 tỷ USD) năm 2019. Nền kinh tế Australia có mức độ phụ thuộc thị trường Trung Quốc lớn nhất thế giới khi hơn 33% tổng kim ngạch xuất khẩu và 7% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là dựa vào quan hệ kinh tế - thương mại với đất nước đông dân nhất thế giới.

Trung Quốc cũng là nhà cung cấp lớn những mặt hàng thiết yếu đối với các công nghệ của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 tại Australia bao gồm internet vạn vật, quản lý kỹ thuật số siêu tốc và nhiều loại công nghệ khác… Điều này khiến Australia không chỉ dễ bị tổn thương về kinh tế mà còn cả về cạnh tranh chuỗi cung ứng. 

Trong khi đó, Trung Quốc cũng phụ thuộc nhiều vào nguồn cung và vẫn rất cần nguồn nguyên liệu có chất lượng cao với giá cả hợp lý từ Australia. Thống kê cho thấy, nước này nhập khẩu từ xứ Chuột túi hơn 60% lượng quặng sắt, 60% lượng than cốc, gần 25% lượng than cung cấp cho các nhà máy điện và hơn 50% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Trong năm 2019, than đá là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ hai của Australia sau quặng sắt, đạt trị giá hơn 39,5 tỷ USD. Do vậy, việc tìm nguồn thay thế nhà cung cấp này không phải là nhiệm vụ đơn giản, đồng thời còn là một quyết định có chi phí rất lớn và tốn nhiều thời gian. Hơn nữa, việc mạnh tay với Australia sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ tới uy tín của Trung Quốc và có thể khiến các công ty Australia tìm đến những thị trường khác, tạo ra một làn sóng doanh nghiệp rời khỏi nước này. Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 gây thiệt hại nặng nề và căng thẳng thương mại Mỹ - Trung vẫn chưa “hạ nhiệt”, tiếp tục thổi bùng tranh cãi với một đối tác thương mại lớn khác chưa hẳn đã là một bước đi phù hợp.

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com