Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 11/9/2020
Cập nhật: 13-9-2020

Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 11/9/2020

Tuần qua, một loạt thỏa thuận quan trọng đã được ký kết hoặc tái cam kết giữa các quốc gia. Trong bối cảnh thế giới cùng lúc đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng cả về dịch bệnh, kinh tế và an ninh phi truyền thống như hiện nay, việc triển khai thực hiện các thỏa thuận ấy sẽ góp phần mở ra “cánh cửa hy vọng” về một tương lai hòa bình, hợp tác tốt đẹp hơn.  

Chính sách đối ngoại của Đức: Bước điều chỉnh chiến lược

Chính phủ Đức vừa đưa ra một điều chỉnh chính sách đối ngoại chiến lược, được giới quan sát quốc tế đặc biệt chú ý. Đó là việc thông qua chiến lược đối với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nhằm thúc đẩy can dự mạnh mẽ hơn nữa của Berlin với vai trò là một bên tạo lập và là đối tác của khu vực vốn ngày càng có ý nghĩa quan trọng trên thế giới.

Trong nội dung kế hoạch có tên gọi “Định hướng đối với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”, chủ trương của Đức là đa dạng hóa quan hệ mọi mặt, đẩy mạnh quan hệ với các nước ASEAN, Australia và Ấn Độ bằng các hiệp định thương mại tự do (FTA). Thông qua cách tiếp cận này, Berlin có kế hoạch xây dựng khung chiến lược với nhiều giải pháp chính trị đối với khu vực và hình thành các điểm kết nối tăng cường hợp tác, kể cả trong chính sách an ninh, với các đối tác ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Là một quốc gia có thương mại quốc tế chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, sự thịnh vượng của Đức phụ thuộc trực tiếp vào tự do thương mại và tự do hàng hải phần lớn đi qua Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Chính vì thế, lâu nay, khu vực này đã là một ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Đức. Cùng sự điều chỉnh chính sách đối ngoại mới, Berlin có thể đẩy mạnh hợp tác với các quốc gia Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trên nhiều lĩnh vực, trong đó có biến đổi khí hậu, thương mại tự do dựa trên quy tắc, kết nối số hóa và đặc biệt là an ninh. 

Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp nỗ lực đàm phán tháo gỡ căng thẳng


Ngày 10/9, các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp đã gặp nhau tại trụ sở của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở thủ đô Brussels (Bỉ) để thảo luận về những nỗ lực nhằm ngăn chặn leo thang quân sự tại Đông Địa Trung Hải.

Thông báo về cuộc họp, một nguồn tin an ninh cho biết phía Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục ủng hộ các nỗ lực tìm giải pháp cho vấn đề này thông qua đối thoại mà không cần điều kiện tiên quyết nào.

Được biết, cuộc gặp tại trụ sở NATO sẽ không đề cập tới tranh chấp lãnh thổ giữa Ankara và Athens mà thảo luận về việc thiết lập đường dây nóng giữa quân đội hai nước.

Tuần trước, Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết hai bên đã nhất trí đàm phán nhằm tránh các sự cố xảy ra trong tranh cãi liên quan đến thềm lục địa mở rộng cũng như các yêu sách của hai bên về các giếng dầu khí tiềm năng tại Địa Trung Hải.

Lâu nay, hoạt động tìm kiếm dầu mỏ và khí đốt chính là nguyên nhân châm ngòi căng thẳng giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ. Mới đây nhất, Ankara đã đưa tàu khảo sát địa chấn Oruc Reis và các tàu chiến hộ tống tới khu vực sau khi Hy Lạp và Ai Cập ký kết thỏa thuận về hải giới.

Athens coi các cuộc thăm dò này là bất hợp pháp và vi phạm chủ quyền của Hy Lạp, trong khi Ankara khẳng định vùng biển Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến hành thăm dò khí đốt thuộc thềm lục địa của nước này. Cả hai nước đã tổ chức các cuộc tập trận quân sự ở Đông Địa Trung Hải, khiến tranh chấp có nguy cơ leo thang thành đối đầu.

Hy Lạp đã kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ, để buộc nước này phải rút tàu ra khỏi khu vực đang tranh chấp. Trong khi đó, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan kêu gọi EU cần hoàn thành nghĩa vụ ngăn chặn Hy Lạp và một số nước thành viên làm gia tăng căng thẳng trong khu vực. 

Mỹ - Hàn nhất trí nỗ lực đẩy nhanh tiến trình phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên

Ngày 9-9, Phủ Tổng thống Hàn Quốc cho biết, các quan chức an ninh hàng đầu của Mỹ và Hàn Quốc đã nhất trí rằng những tháng tới sẽ đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, cũng như tiến trình hòa bình khu vực.

Theo Phủ Tổng thống Hàn Quốc, đây là kết quả cuộc điện đàm giữa Cố vấn an ninh Hàn Quốc Suh Hoon và người đồng cấp Mỹ Robert O'Brien. Trong cuộc điện đàm, hai bên đã thảo luận về các vấn đề song phương còn tồn tại và các điều kiện an ninh khu vực. Hai quan chức này đã nhất trí duy trì tham vấn thông qua nhiều cách thức khác nhau để đẩy nhanh tiến trình phi hạt nhân hóa và xây dựng hòa bình.

Ngoài ra, hai bên cũng tái khẳng định cam kết mạnh mẽ về việc xây dựng một liên minh vững chắc, cùng chia sẻ những giá trị chung, cũng như hợp tác chặt chẽ để chấm dứt hoàn toàn dịch Covid-19.

Cùng ngày, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc thông báo Đối thoại quốc phòng chung Hàn - Mỹ (KIDD) lần thứ 18 sẽ diễn ra trong hai ngày 9-9 và 11-9 thông qua hình thức trực tuyến. Thứ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Chung Suk-hwan và Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách các vấn đề an ninh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương David Helvey sẽ tham gia đối thoại.

Theo Bộ Quốc phòng Hàn Quốc, trong cuộc đối thoại tổ chức một năm hai lần này, hai bên sẽ chia sẻ đánh giá về tình hình an ninh trên bán đảo Triều Tiên, cùng các vấn đề song phương quan trọng như hợp tác phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, thiết lập nền hòa bình lâu dài và chuyển giao có điều kiện quyền chỉ huy tác chiến thời chiến (OPCON).

Trong cuộc tập trận chung mùa hè vào tháng 8-2019, liên quân Hàn - Mỹ đã tiến hành thử nghiệm khả năng hoạt động ban đầu (IOC) và Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đã quyết định chuyển sang thử nghiệm năng lực tác chiến thời chiến toàn diện (FOC).

Kiểm tra FOC được xem là một trong những bước rất quan trọng nhằm kiểm chứng Seoul, đáp ứng các điều kiện cho tiến trình chuyển giao OPCON. Sau thử nghiệm FOC sẽ là thử nghiệm "Năng lực thực thi nhiệm vụ toàn diện" (FMC).

Mặc dù không đề ra mốc thời gian cụ thể nhưng chính quyền Tổng thống Moon Jae-in đặt ra mục tiêu tiếp nhận OPCON từ Mỹ trước khi nhiệm kỳ tổng thống hiện nay kết thúc vào tháng 5-2020. 

Anh và Nhật Bản đạt thỏa thuận thương mại tự do

Hãng thông tấn Kyodo đưa tin, ngày 11/9, Anh và Nhật Bản đã nhất trí trên nguyên tắc về một thỏa thuận thương mại tự do (FTA) - thỏa thuận thương mại lớn đầu tiên của Anh thời hậu Brexit.

Thỏa thuận có ý nghĩa lịch sử nói trên đạt được trong một cuộc hội đàm qua cầu truyền hình. Thỏa thuận này sẽ mở đường cho việc tăng cường mạnh mẽ hơn nữa quan hệ thương mại giữa hai bên sau khi Anh kết thúc giai đoạn chuyển tiếp hậu Brexit vào tháng 12 tới.

Trong một thông cáo, Bộ Thương mại Quốc tế Anh nêu rõ: "Anh đã đạt được một FTA với Nhật Bản. Đây là thỏa thuận thương mại lớn đầu tiên của Anh với tư cách là một quốc gia thương mại độc lập (không nằm trong Liên minh châu Âu - EU), sẽ góp phần tăng kim ngạch thương mại với Nhật Bản ước tính đạt 15,2 tỷ bảng Anh (19,5 tỷ USD)".

Tokyo và London đã xúc tiến đàm phán về một thỏa thuận thương mại từ tháng 6 trong bối cảnh Anh sẽ không còn là một thành viên trong Hiệp định Thương mại Tự do Nhật Bản-EU sau tháng 12 tới. Các bộ trưởng của Anh và Nhật Bản sau đó đạt được tiếng nói chung đối với hầu hết lĩnh vực kinh tế sau cuộc đàm phán ngày 7/8 ở London. Hai bên thậm chí đang nỗ lực triển khai thỏa thuận mới ngay tháng 1/2021.  

Tuy vậy, trên thực tế, quá trình đàm phán song phương về thỏa thuận thương mại này cũng vấp phải một số trở ngại, như việc hai bên không thể đạt được mục tiêu ban đầu là nhất trí thỏa thuận nguyên tắc trước cuối tháng 8, bởi những bất đồng liên quan tới cách thức Nhật Bản cắt giảm thuế suất đối với những mặt bơ và nông sản nhập khẩu từ Anh.

Thỏa thuận song phương mới này dự kiến về cơ bản là bản sao của FTA Nhật Bản-EU, có hiệu lực từ tháng 2/2019. Theo thỏa thuận này, EU sẽ giảm thuế nhập khẩu đối với ô tô Nhật Bản xuống 10% trước năm 2026, trong khi Nhật Bản sẽ giảm 29,8% thuế suất đánh vào mặt hàng bơ theo giai đoạn xuống mức 0% trước năm 2035.  

Đối với Nhật Bản, một thỏa thuận thương mại tự do sẽ đảm bảo không xảy ra kịch bản thuế suất đột biến khi giai đoạn chuyển tiếp Brexit kết thế vào cuối năm 2020. Một thỏa thuận Anh-Nhật Bản cũng được coi là bước đi quan trọng hướng tới việc Anh gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) gồm 11 nền kinh tế thành viên, trong đó có Nhật Bản, Việt Nam và Singapore.

Đối với Anh, thỏa thuận này được đánh giá là chiến thắng chính trị của Chính phủ Thủ tướng Boris Johnson trong bối cảnh London đang theo đuổi một chính sách thương mại độc lập mới lần đầu tiên sau hơn 40 năm. Bộ Thương mại Quốc tế Anh ước tính thỏa thuận FTA Nhật-Anh có thể góp phần tăng 0,07% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Anh. Về lâu dài, thỏa thuận này sẽ thúc đẩy kim ngạch thương mại song phương tăng 19,9 tỷ USD.

Nhật Bản là một đối tác đầu tư quan trọng của Anh, là nhà đầu tư lớn thứ hai không phải là một nước châu Âu tại “xứ sở sương mù”, ngược lại, Anh là nhà đầu tư lớn thứ 5 tại Nhật Bản. Theo Đại sứ quán Nhật Bản, hiện nay gần 1.000 công ty Nhật Bản đang hoạt động ở Anh, tạo ra hơn 180.000 việc làm. 

ECB quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức thấp kỷ lục

Trong cuộc họp chính sách mới nhất ngày 10/9 theo hình thức trực tuyến, Hội đồng thống đốc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã quyết định giữ nguyên lãi suất chủ chốt và các chương trình kích thích để ứng phó với cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) vẫn đang phải chiến đấu với sự suy thoái do đại dịch COVID-19 gây ra. Như dự kiến, ECB đã giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn ở mức 0,25% và lãi suất tiền gửi ở mức -0,5%.

Bên cạnh đó, chương trình mua trái phiếu khẩn cấp trong thời gian dịch bệnh trị giá 1.350 tỷ euro (1.600 tỷ USD) cũng tiếp tục được duy trì. Chương trình này dự kiến sẽ kéo dài ít nhất cho đến cuối tháng 6/2021 hoặc cho đến khi ECB đánh giá giai đoạn khủng hoảng do COVID-19 đã kết thúc.

Kinh tế khu vực Eurozone đã giảm kỷ lục 12% trong quý 2/2020. Các dự báo của ngân hàng này sẽ cho thấy nền kinh tế khu vực đang trên đà phục hồi nhờ các biện pháp phong tỏa được nới lỏng và người dân trở lại cuộc sống bình thường.

Phần lớn các nhà phân tích cho rằng ECB sẽ chờ cho đến cuộc họp tháng 12 tới để đưa ra những hành động chính sách mới, có khả năng sẽ là kéo dài hoặc tăng chương trình kích thích kinh tế./. 

Trung Quốc-Ấn Độ đạt đồng thuận về giảm căng thẳng ở biên giới

Theo một thông cáo báo chí chung ngày 11/9, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị và Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar đã đạt được đồng thuận 5 điểm về những diễn biến ở biên giới giữa hai nước cũng như quan hệ song phương.

Tân Hoa Xã dẫn thông cáo chung được đưa ra sau cuộc gặp giữa hai quan chức trên bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) ngày 10/9 tại Moskva (Nga), theo đó nêu rõ ông Vương Nghị và ông Jaishankar đã nhất trí rằng Trung Quốc và Ấn Độ cần tuân thủ các thỏa thuận mà lãnh đạo hai nước đã đạt được về phát triển quan hệ song phương, nhấn mạnh không để các bất đồng diễn biến thành tranh chấp.

Ghi nhận tình hình hiện nay ở biên giới không có lợi đối với cả hai nước, hai bên nhất trí rằng các lực lượng hai nước ở biên giới tiếp tục đối thoại, nhanh chóng rút quân, duy trì khoảng cách thích hợp và giảm căng thẳng.

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, Ấn Độ cho rằng hai bên cần tuân thủ các thỏa thuận và nghị định song phương về vấn đề biên giới, duy trì hòa bình ở khu vực biên giới và tránh mọi hành động có thể làm leo thang tình hình.

Hai bên nhất trí duy trì đối thoại và liên lạc thông qua cơ chế Đại diện đặc biệt về vấn đề biên giới, đồng thời tiếp tục tiến hành các cuộc họp trong khuôn khổ Cơ chế tham vấn và điều phối các vấn đề biên giới Trung Quốc-Ấn Độ.

Hai Bộ trưởng cũng nhất trí đẩy nhanh hoàn tất các biện pháp mới nhằm xây dựng lòng tin lẫn nhau, duy trì và tăng cường hòa bình, an ninh ở khu vực biên giới.

Thời gian gần đây, căng thẳng tăng cao dọc biên giới giữa Trung Quốc và Ấn Độ ở khu vực Himalaya và một số vụ va chạm trực tiếp đã xảy ra. Hồi giữa tháng 6, một vụ đụng độ nghiêm trọng đã khiến 20 binh sĩ Ấn Độ bỏ mạng ở Thung lũng Galwan, cách hồ Pangong Tso khoảng 100km về phía bắc.

Hôm 7/9, đã có tiếng súng nổ trong vụ va chạm mới nhất giữa Trung Quốc và Ấn Độ ở vùng biên giới tranh chấp thuộc dãy Himalaya. Bắc Kinh cáo buộc binh sĩ Ấn Độ đã vi phạm biên giới thực tế ở Đông Ladakh rồi bắn chỉ thiên, vi phạm các thỏa thuận xuống thang căng thẳng. Phía New Delhi khẳng định chính đội tuần tra của Trung Quốc đã nổ súng. 

ADB: Châu Á và Thái Bình Dương tăng ảnh hưởng trong thương mại và đầu tư toàn cầu

Ngày 10-9, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố ấn bản thứ 50 của báo cáo “Các chỉ số chính của châu Á và Thái Bình Dương 2020” và bản cập nhật cơ sở dữ liệu trực tuyến “Cơ sở dữ liệu các chỉ số chính”.

 “Các chỉ số chính của châu Á và Thái Bình Dương 2020” trình bày tập hợp toàn diện các chỉ số về kinh tế, tài chính, xã hội và môi trường, gồm cả cho các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs), đối với 49 quốc gia thành viên trong khu vực của ADB từ năm 2000 tới năm 2019.

Các số liệu nêu bật tầm ảnh hưởng đang gia tăng của châu Á và Thái Bình Dương trong thương mại và đầu tư toàn cầu, khi tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của khu vực này chiếm 34,9% GDP toàn cầu vào năm 2019, vượt trội so với mức 26,3% hồi năm 2000.

Báo cáo cũng chỉ ra, trong năm 2019, các nền kinh tế của khu vực đã tiếp nhận hơn một phần ba tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài toàn cầu, trong khi tỷ trọng xuất khẩu toàn cầu của khu vực đã tăng từ 28,4% trong năm 2000 lên tới 36,5% vào năm 2019.

Hơn một nửa số nền kinh tế được báo cáo trong khu vực đã ghi nhận mức tăng trưởng GDP từ 4% trở lên trong năm 2019. Tuy nhiên, ADB cho rằng, những thành tựu này đang bị đe dọa bởi đại dịch Covid-19, với tỷ lệ thất nghiệp gia tăng và thu nhập giảm sút.

Chuyên gia kinh tế trưởng của ADB Yasuyuki Sawada đánh giá, khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã đạt được tiến bộ phát triển hết sức to lớn trong hai thập niên vừa qua, trở thành nguồn đóng góp lớn nhất vào GDP toàn cầu trong khi giúp hàng triệu người thoát khỏi nghèo khổ. Những dữ liệu chính xác và kịp thời cho phép chúng ta đánh giá được tiến bộ này và xác định những lĩnh vực cần cải thiện thêm. Chuyên gia này cho rằng, khả năng tiếp cận dữ liệu rộng rãi, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch Covid-19, sẽ tiếp tục góp phần vào tiến bộ của khu vực trên con đường hướng tới phát triển bền vững và đồng đều hơn.

 

 

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com