Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 20/3/2020
Cập nhật: 20-3-2020

Tuần qua, trong khi tình hình dịch bệnh covid-19 có dấu hiệu được khống chế tại Trung Quốc, Hàn Quốc  thì tại châu Âu, số ca lây nhiễm mới đã tăng kỷ lục. Covid-19 trở thành nghị sự cấp bách và hàng đầu của nhiều nước trên thế giới. Nền kinh tế toàn cầu đang ở trong một cuộc khủng hoảng chưa có tiền lệ và các quy tắc thông thường không còn phát huy tác dụng.  

Tổng Thư ký Liên hợp quốc cảnh báo về nguy cơ suy thoái toàn cầu

Ngày 19-3, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo thế giới khó tránh khỏi một cuộc suy thoái toàn cầu, trong khi những hành động ứng phó ở từng quốc gia riêng lẻ hiện nay sẽ không đủ để chống chọi với quy mô rộng lớn và phức tạp của đại dịch Covid-19.

Phát biểu họp báo trực tuyến đầu tiên kể từ khi trụ sở Liên hợp quốc tại New York tạm dừng các hoạt động họp thường kỳ, ông Guterres khẳng định cộng đồng quốc tế cần hành động theo chính sách phối hợp, quyết liệt và sáng tạo với đầu tàu là những nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Ông Guterres bày tỏ hy vọng cuộc họp khẩn của Nhóm các nước phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) vào tuần tới sẽ là dịp để các nước đưa ra những giải pháp hữu hiệu đối với dịch Covid-19.

Ông Guterres kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới cùng nhau đoàn kết để tìm ra giải pháp tốt nhất đối phó với đại dịch. Ông khẳng định việc giải quyết cuộc khủng hoảng y tế hiện nay là mối quan tâm hàng đầu của Liên hợp quốc.

Ưu tiên thứ hai là giải quyết những ảnh hưởng của dịch bệnh đối với xã hội và nền kinh tế toàn cầu. Theo tính toán mới nhất của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), dịch bệnh Covid-19 sẽ khiến người lao động toàn cầu thiệt hại khoảng 3,4 nghìn tỷ USD tiền thu nhập từ nay đến cuối năm.

Chính vì vậy, ông Guterres kêu gọi các nước cần tập trung hỗ trợ những người lao động thu nhập thấp thuộc nhóm dễ tổn thương, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời đưa ra giải pháp để bảo đảm an sinh xã hội, giảm thiểu phá sản và thất nghiệp. 

Theo ông Guterres, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và các tổ chức tài chính quốc tế khác sẽ đóng vai trò chính trong công cuộc phục hồi kinh tế thế giới sắp tới.

Liên quan tới hội nghị thượng đỉnh G7, ngày 19/3, người phát ngôn Nhà Trắng Judd Deere thông báo, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định hủy cuộc họp trực tiếp và chuyển sang hình thức họp trực tuyến do những lo ngại về dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia trên toàn thế giới đã bắt đầu đóng cửa các đường biên giới và ban bố lệnh cấm di chuyển nhằm hạn chế sự lây lan của đại dịch Covid-19.

Tổng thống Mỹ đã tổ chức một cuộc họp trực tuyến với các nhà lãnh đạo nhóm 7 nước công nghiệp hàng đầu trong tuần này và có kế hoạch tiếp tục các cuộc thảo luận trực tuyến trong tháng 4, tháng 5 và tháng 6.  

Tòa án Hiến pháp Nga tán thành dự luật sửa đổi Hiến pháp


Theo hãng thông tấn TASS và Interfax, ngày 16-3, Tòa án Hiến pháp Nga thông báo phán quyết của tòa đối với dự luật sửa đổi Hiến pháp do Tổng thống Putin đệ trình là phù hợp với Hiến pháp và không thể sửa đổi.

Phán quyết nêu rõ các điều khoản trong dự luật sửa đổi Hiến pháp có tên “Cải thiện quy định về một số vấn đề tổ chức và hoạt động của cơ quan công quyền” là phù hợp với các Điều 1-2-9 của Hiến pháp Liên bang Nga. Phán quyết này có hiệu lực ngay lập tức.

Trước đó, Tổng thống Putin ngày 14-3 đã chính thức ký dự luật sửa đổi Hiến pháp, một ngày sau khi tất cả các cơ quan lập pháp địa phương tại Nga bỏ phiếu ủng hộ dự luật.

Duma quốc gia (Hạ viện) Nga hôm 11-3 đã thông qua lần thứ ba và cũng là lần cuối dự luật sửa đổi Hiến pháp. Cùng ngày, Hội đồng Liên bang (Thượng viện) Nga đã thông qua dự luật. Dự luật đã nhận được sự ủng hộ của 160 thượng nghị sĩ, 1 phiếu chống và 3 phiếu trắng.

Dự luật sửa đổi Hiến pháp bao gồm các nội dung tăng quyền lực của quốc hội, quy định liên quan tới nhiệm kỳ của tổng thống, chuyển một số quyền lực từ tổng thống sang Duma quốc gia (Hạ viện), nghiêm cấm việc quan chức Nga nhập quốc tịch nước ngoài, điều chỉnh mức lương tối thiểu. Sửa đổi cũng sẽ ưu tiên hóa Hiến pháp Nga trước các hiệp ước quốc tế, vị thế của tiếng Nga và một số nội dung khác... 

TASS cho hay phần đầu của dự luật sửa đổi Hiến pháp có liên quan tới sáu chương, từ Chương 3-8. Trong khi đó, lời tựa của bản Hiến pháp hiện nay, cùng các Chương 1-2-9 sẽ được giữ nguyên.

Một trong những nội dung được quan tâm trong dự luật sửa đổi Hiến pháp là điều khoản liên quan tới nhiệm kỳ của Tổng thống Liên bang Nga. Cụ thể, một khi sửa đổi Hiến pháp có hiệu lực, quy định một người không thể giữ chức vụ Tổng thống Nga quá 2 nhiệm kỳ vẫn sẽ được áp dụng, song không tính đến số nhiệm kỳ người này đảm nhận trước đó.  

Như vậy, sau khi sửa đổi Hiến pháp được áp dụng, Tổng thống đương nhiệm Vladimir Putin và các cựu nguyên thủ quốc gia Nga có thể tham gia tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống lần tới, bất kể số nhiệm kỳ mà những chính khách này từng đảm nhận trước đó. Ông Putin hoàn toàn có thể tái tranh cử trong cuộc bầu cử năm 2024.

Sau khi được Tòa án Hiến pháp thông qua, Tống thống Putin sẽ yêu cầu tiến hành cuộc bỏ phiếu toàn quốc về văn bản sửa đổi. Tất cả các công dân Nga trên 18 tuổi sẽ có quyền đi bỏ phiếu. Cuộc bỏ phiếu được lên kế hoạch vào ngày 22-4 tới.

Sau đó, Ủy ban Bầu cử trung ương Nga (CEC) trong vòng 5 ngày sẽ xác định kết quả bỏ phiếu và công bố kết quả bỏ phiếu sau 3 ngày. Nếu Luật sửa đổi Hiến pháp nhận được hơn 50% số phiếu ủng hộ, sửa đổi sẽ có hiệu lực vào ngày kết quả bỏ phiếu được công bố.

Những quy định này được đưa vào Điều 3 Luật Sửa đổi Hiến pháp. Nếu các sửa đổi được người dân Nga chấp thuận, Tổng thống Putin sẽ ban hành sắc lệnh về việc chính thức công bố Hiến pháp sửa đổi và ngày có hiệu lực.  

Trung Quốc nỗ lực khôi phục sản xuất


Công nhân bắt đầu quay lại các thành phố, dây chuyền sản xuất vận hành trở lại, các tuyến vận tải quan trọng được lưu thông, trung tâm thương mại, siêu thị trở nên nhộn nhịp hơn… Sau hơn 2 tháng đối mặt với tình trạng đình trệ do dịch Covid-19, hoạt động của nền công nghiệp khổng lồ tại Trung Quốc đang dần được khôi phục.

Theo số liệu của Ủy ban Giám sát và Quản lý tài sản Trung Quốc, đến đầu tháng 3-2020, tỷ lệ phục hồi sản xuất của các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc đạt hơn 90%.

Trong đó, các ngành hóa dầu, viễn thông, điện lực, giao thông vận tải vượt mốc 95%, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt hơn 80%, các chuỗi siêu thị lớn là 95% và các doanh nghiệp vừa và nhỏ đạt 30%.

Nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục được “người khổng lồ châu Á” đưa ra nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất phục hồi sau những thiệt hại nặng nề trong thời gian qua do dịch bệnh. Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc Hứa Hoành Tài cho biết, các cơ quan chính phủ đã phân bổ tổng cộng 110,48 tỷ nhân dân tệ (khoảng 16 tỷ USD) cho các khoản chi liên quan đến dịch Covid-19.

Bên cạnh việc kéo dài thời gian miễn phí giao thông trên toàn quốc, Chính phủ Trung Quốc tiếp tục có những chính sách mới để giảm gánh nặng cho các doanh nghiệp, nhất là những ngành bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch Covid-19, đồng thời tập trung rót nguồn vốn tài trợ cho các đơn vị dễ bị tổn thương nhất thay vì hỗ trợ ồ ạt. Những chính sách này bao gồm giảm tiền thuê mặt bằng, nhà xưởng, giảm phí quản lý, hoãn nộp thuế, trợ cấp chi trả tiền lãi cho các khoản vay mới và hoàn lại khoản đóng góp cho an sinh xã hội.

Dù khẳng định dịch Covid-19 sẽ ảnh hưởng mạnh đến nền kinh tế, song Chính phủ Trung Quốc dự báo đây chỉ là những tác động trong ngắn hạn và không ảnh hưởng đến việc hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Những biện pháp hỗ trợ, thúc đẩy khôi phục sản xuất, kinh doanh cũng nhằm tiếp sức cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đạt được mức tăng trưởng 6% trong năm nay như đã đặt ra. Quan trọng hơn, điều đó phù hợp với mục tiêu của Chính phủ Trung Quốc là tăng gấp đôi GDP và thu nhập của người dân nước này trong thập niên 2010-2020, dù áp lực đặt lên 3 quý còn lại trong năm là rất nặng nề.

Bầu cử Mỹ trong dịch Covid-19


Tuần qua, Đảng Dân chủ tiếp tục đợt vận động và tranh đua giữa Biden và Sanders để giành vé đề cử ứng viên Tổng thống, người sẽ đối diện với ứng viên của đảng Cộng hòa Donald Trump, trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11.2020.  

Tuy vẫn giữ ưu thế trong việc tái cử năm nay, nhưng Tổng thống Trump cũng đang đứng trước những rủi ro lớn hơn, khi mà đại dịch Covid19 vẫn tiếp tục phức tạp.

Truoc hết, đó là nỗi bất an của người dân, không chỉ vì nỗi lo dịch bệnh lây mà còn về công ăn việc làm, tiền lương, bảo hiểm, phúc lợi… khi mà các hoạt động kinh tế, sản xuất, kinh doanh bị đình trệ. Tiếp đó, là năng lực ứng phó của chính phủ. Tổng thống Trump cũng đã bị phê phán là bạn đầu đã quá xem nhẹ, nên ứng phó không kịp thời và thiếu hiệu quả với dịch bệnh. Tuần qua đã chứng kiến sự chao đảo rất lớn của thị trường tài chính Mỹ, trong đó có ngày thứ Hai "đen tối", khi chỉ số Dow Jones giảm sâu tới 12,9%, mức độ nghiêm trọng được so sánh tương ứng với cú sốc của năm 1987.

Tình hình trên bỗng chốc đã và đang làm lung lay những điểm mạnh của Tổng thống Trump, trước hết là về các chỉ số tăng trưởng, sức mạnh của thị trường chứng khoán, và nhất là, chỉ số ủng hộ của cử tri. Các thăm dò dư luận trong mấy ngày gần đây cho thấy, tỉ lệ ủng hộ Tổng thống Trump có phần giảm sút (tuy vẫn đạt trên 40%, nhưng thấp hơn có lúc đã lên tới 49%).

Điều này đã buộc Tổng thống Trump phải điều chỉnh, trước hết bằng việc công bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, quyết tâm ngăn chặn dịch bệnh lây lan, tiếp đó là các gói hỗ trợ tài chính, phúc lợi. Chính quyền Tổng thống đã buộc phải hợp tác với đảng Dân chủ, nhất là tại Hạ viện, để thông qua các gói hỗ trợ này về phòng chống dịch, bao gồm cả nghiên cứu tạo ra vắc xin và về trợ cấp nghỉ việc, chăm sóc y tế; hai bên đang thương lượng về gói thứ ba, liên quan đến ổn định, kích thích phát triển kinh tế.

Tổng thống Trump đang tìm cách sớm có được các gói hỗ trợ, cả cho trước mắt, ứng phó với dịch và khó khăn của người dân, vừa bao gồm cả gói hỗ trợ về phát triển kinh tế sắp tới, giá trị 850 tỉ USD.

Đây là thời điểm hết sức nhạy cảm về chính trị, lại càng phức tạp khi cao điểm của mùa bầu cử đang đến gần. Trong khủng hoảng, cả hai phía Cộng hòa và Dân chủ đều phải thể hiện trách nhiệm trước người dân, nhưng cũng luôn soi tìm những điểm yếu của mỗi bên. Trong bối cảnh đó, trách nhiệm xử lý trước hết thuộc về Tổng thống Trump vì đương nắm chính quyền.

Đây là lúc biến nguy thành cơ. Tổng thống nếu chủ động và giải quyết tốt, sẽ càng tạo thế và sự ủng hộ cho mình, thuận lợi hơn nữa kể cả trong cuộc bầu cử sắp tới. Nhưng đây cũng sẽ là kẽ hở để Dân chủ tìm cách tận dụng.

Dịch bệnh covid-19 khiến giá vàng, dầu thô suy giảm mạnh trong tuần qua


Giá vàng giao ngay liên tục đà đi xuống trong tuần qua trong bối cảnh thị trường toàn cầu bị tàn phá nặng nề bởi virus Covid-19 và hầu hết các thị trường đều đang hoảng loạn trước những dự báo về một cuộc khủng hoảng kinh tế chưa từng có. Tại thời điểm gần 23h ngày 19/3 theo giờ Việt Nam, vàng giao ngay đã giảm 0,7% ở mức 1.476,10 USD/ounce. Giá vàng kỳ hạn tháng 4 giảm 0,2% xuống còn 1.485,70 USD/ounce. 

Các nhà đầu tư đang bán bất cứ thứ gì họ có thể bán để huy động tiền mặt, điều này giải thích tại sao đồng đô la Mỹ đang tăng vọt lên mức cao mới. Đồng đô la Mỹ đã đạt mức cao nhất trong vòng ba năm qua, trong khi trái phiếu lao dốc và chứng khoán phải vật lộn để tìm chỗ đứng khi nỗi lo về đại dịch tiếp tục làm lu mờ các biện pháp kích thích kinh tế do chính phủ và ngân hàng trung ương các nước trên thế giới đưa ra. Sự tăng giá mạnh của đồng bạc xanh đang kéo dài sự mất trật tự trên thị trường tài chính.

Nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu và áp lực lạm phát thấp sẽ tiếp tục kéo giá vàng xuống thấp. Trong một cuộc phỏng vấn với Kitco News, KC Chang, nhà phân tích kim loại quý tại IHS Markit, dự đoán rằng giá vàng có khả năng giảm xuống còn 1.300 USD/ounce khi nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái. Giá vàng sẽ thấp hơn nhiều vào nửa cuối năm, khi các nhà đầu tư tiếp tục tích trữ tiền mặt. Nếu kinh tế tiếp tục suy yếu và tồi tệ hơn những gì các chuyên gia dự báo thì giá vàng thậm chí có thể giảm xuống mức thấp nhất tương tự hồi năm 2015, khi đó vàng chạm đáy ở mức 1.050 USD/ounce.

Trên thị trường dầu thô, trong 10 ngày qua, giá dầu thô Mỹ giảm 56%, chạm mức thấp nhất 18 năm khi các chính phủ trên toàn cầu đóng cửa để ngăn chặn đại dịch virus corona. Chốt phiên giao dịch ngày 18/3, dầu thô Brent giảm 3,85 USD tương đương 13,4% xuống 24,88 USD/thùng, trong phiên có lúc chạm 24,52 USD/thùng, thấp nhất kể từ năm 2003. Dầu thô Tây Texas WTI giảm 6,58 USD tương đương 24,4% xuống  20,37 USD/thùng.

Thị trường dầu thô Mỹ trong 10 ngày qua giảm mạnh nhất kể từ năm 1983. Giá dầu thô Mỹ giảm bất chấp số liệu hàng tuần của Mỹ cho biết tồn trữ xăng và dầu diesel giảm. Tồn trữ dầu thô tăng 2 triệu thùng, trong khi tồn trữ xăng và sản phẩm chưng cất giảm lần lượt 6,2 triệu thùng và 2,9 triệu thùng.

Trong một báo cáo ngày 18/3, Goldman Sachs cho biết, nhu cầu dầu thô toàn cầu tính đến cuối tháng 3/2020 có thể giảm mạnh từ 8 đến 9 triệu thùng/ngày và dự báo giá dầu Brent có thể giảm xuống 20 USD/thùng trong quý 2/2020. Rystad Energy dự báo nhu cầu dầu toàn cầu năm 2020 sẽ giảm 2,8 triệu thùng/ngày tương đương 2,8%.  

Mỹ duy trì đánh thuế đối với hàng hóa Trung Quốc


Ngày 18-3, Tổng thống Mỹ D.Trump tuyên bố, không có lý do để nước này xem xét việc hoãn áp thuế đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc trong bối cảnh dịch Covid-19 đang gây tổn hại đến nền kinh tế. Ông Trump khẳng định, Trung Quốc đang trả hàng tỷ USD tiền thuế cho Mỹ và không có lý do gì để Mỹ tạm hoãn các khoản thuế này; đồng thời cho biết phía Bắc Kinh cũng đã không yêu cầu Washington làm điều này.

Theo các nhà phân tích, mức thuế mà Mỹ đang áp đối với sản phẩm y tế nhập khẩu từ Trung Quốc có thể gây bất lợi, làm chậm tốc độ ứng phó dịch Covid-19 của các cơ quan chức năng Mỹ.

Ban đầu, Washington áp thuế 15% đối với các sản phẩm y tế nhập khẩu từ Bắc Kinh. Tuy nhiên, Mỹ đã điều chỉnh mức thuế này xuống còn 7,5% theo thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 giữa hai bên.

Mỹ và Trung Quốc đã đạt thỏa thuận thương mại giai đoạn 1, tuy nhiên các biện pháp tăng thuế mà hai bên áp dụng trong thời gian căng thẳng thương mại vừa qua vẫn được thực thi đối với hai phần ba tổng lượng hàng hóa giao thương giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Thỏa thuận này được cho là có thể gặp rủi ro trong bối cảnh dịch Covid-19 tác động mạnh tới nền kinh tế toàn cầu.

(TTGCVT tổng hợp) 
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com