Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 14/12/2020
Cập nhật: 15-2-2020

Tuần qua, tình hình dịch bệnh Covid-19 vẫn chưa có chuyển biến khả quan, hàng loạt các ngành hàng chịu ảnh hưởng nặng nề phải hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu. Tuy nhiên, một tín hiệu vui trong tuần qua là việc Nghị viện châu Âu đã bỏ phiếu phê chuẩn Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA). Trong bối cảnh quốc tế có nhiều diễn biến phức tạp, Hiệp định EVFTA được phê chuẩn sẽ góp phần đưa quan hệ giữa Việt Nam và EU phát t riển sâu rộng và thực chất hơn.

Các ngân hàng châu Á hứng chịu nhiều thiệt hại từ dịch cúm Covid-19


Theo báo cáo mới nhất được công bố ngày 12/2 của Moody’s Investors Service, trong trường hợp dịch bệnh kéo dài, Moody’s dự báo rằng lợi nhuận và chất lượng tài sản của các ngân hàng tại Châu Á - Thái Bình Dương sẽ bị ảnh hưởng thông qua các ngành du lịch, tiêu dùng cá nhân, chuỗi cung ứng, hàng hóa, bất động sản và thị trường tài chính.

Sự bùng phát của dịch cúm Covid-19 xảy ra vào thời điểm các ngân hàng tại Châu Á - Thái Bình Dương đang vật lộn với tốc độ tăng trưởng kinh tế và tín dụng chậm lại, cũng như lãi suất giảm. Điều này sẽ làm suy yếu lợi nhuận và chất lượng tài sản của các ngân hàng. Trong trường hợp dịch bệnh kéo dài, Moody’s dự báo rằng các ngân hàng sẽ bị ảnh hưởng thông qua ngành du lịch, tiêu dùng cá nhân, chuỗi cung ứng, hàng hóa, bất động sản và thị trường tài chính.

Cơ quan này hy vọng rằng các chính phủ và cơ quan quản lý sẽ có các biện pháp hỗ trợ nền kinh tế nếu sự gián đoạn gây ra bởi virus Covid-19 trở nên tồi tệ hơn, như mở rộng chính sách tài khóa, nới lỏng chính sách tiền tệ, loại bỏ một số biện pháp thận trọng vĩ mô, cũng như hỗ trợ cho các ngành công nghiệp và người đi vay chịu ảnh hưởng. Những biện pháp như vậy sẽ phần nào giảm thiểu tác động tiêu cực đối với các ngân hàng.

Cùng với đó, việc đóng cửa nhiều nhà máy ở Trung Quốc sẽ phá vỡ chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là trong lĩnh vực điện tử và ô tô. Trong trường hợp đó, rủi ro tín dụng cho các ngân hàng sẽ phát sinh từ việc tài trợ cho các nhà cung cấp hoặc nhà thầu phụ thuộc vào đơn đặt hàng từ các công ty công nghệ hoặc ô tô lớn.

Với bất động sản, giá bất động sản có thể giảm do tăng trưởng kinh tế chậm lại và niềm tin của nhà đầu tư trở nên yếu hơn, dẫn đến thiệt hại lớn hơn đối với các khoản cho vay thế chấp bất động sản của ngân hàng.

Đối với thị trường tài chính, giá của các tài sản tài chính có khả năng giảm nếu sự gián đoạn từ đợt bùng phát virus Covid-19 vẫn còn tiếp diễn. Điều này dẫn đến sự sụt giảm giá trị của chứng khoán định giá theo giá thị trường mà các ngân hàng nắm giữ, làm giảm doanh thu tài chính của ngân hàng.  

OPEC hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ do ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19


Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) vừa tuyên bố hạ mức dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ trên toàn thế giới trong năm 2020 xuống gần 1/5 so với dự kiến ban đầu. Nguyên nhân xuất phát từ sự sụt giảm của nhu cầu tiêu thụ bởi dịch bệnh do Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp.

OPEC cho biết, sự bùng phát của dịch bệnh tại Trung Quốc hiện nay là nguyên nhân chính dẫn đến quyết định trên. Thời gian qua, nhiều thành phố của quốc gia đông dân nhất thế giới này vẫn áp dụng các biện pháp kiểm soát dịch bệnh chặt chẽ. Nhiều hãng hàng không quốc tế cũng đã tạm dừng các chuyến bay đến Trung Quốc. Theo OPEC, những gián đoạn nêu trên sẽ tác động đáng kể đến hoạt động sản xuất kinh tế, gây suy giảm nhu cầu vận tải và đi lại trên quy mô toàn cầu. Kể từ khi bệnh dịch bùng phát, nhu cầu dầu mỏ của nền kinh tế hàng đầu châu Á đã giảm 3 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 20%.

Trong bối cảnh Trung Quốc là thị trường lớn về tiêu thụ dầu mỏ trong những năm gần đây, sự suy giảm trên tất yếu sẽ kéo biểu đồ tăng trưởng dầu thế giới đi xuống. Do đó, OPEC đã hạ mức dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu trong năm 2020 xuống còn 0,99 triệu thùng/ngày, thấp hơn so với mức dự báo 1,22 triệu thùng/ngày đưa ra hồi tháng trước.

Chịu tác động lập tức từ mọi biến động ở phạm vi toàn cầu, giá dầu được cho là sẽ khó có khả năng cất cánh trong tương lai gần khi dịch bệnh do Covid-19 chắc chắn sẽ để lại nhiều ảnh hưởng không thuận lợi đến kinh tế Trung Quốc và thế giới. Quyết định hạ dự báo tăng trưởng dầu của OPEC cũng phản ánh nhận thức này và là cơ sở để các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ cân nhắc những bước đi tiếp theo nhằm ổn định thị trường dầu. 

Mỹ đơn phương xóa bỏ các ưu đãi của WTO với nhiều nước đang phát triển


Theo The New York Times, cơ quan Đại diện thương mại Mỹ (USTR) vừa thông báo, Washington đã thu hẹp danh sách các nước đang phát triển và kém phát triển, nhất là thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), để giảm ngưỡng kích hoạt các cuộc điều tra của Mỹ về việc liệu những nước này có gây tổn hại tới các ngành công nghiệp Mỹ đối với việc trợ cấp xuất khẩu hay không.

Cụ thể, Mỹ đã xóa bỏ các ưu đãi đối với: Albania, Argentina, Armenia, Brazil, Bulgaria, Trung Quốc, Hong Kong (Trung Quốc), Colombia, Costa Rica, Gruzia, Ấn Độ, Indonesia, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Malaysia, Moldova, Montenegro, Bắc Macedonia, Romania, Singapore, Nam Phi, Hàn Quốc, Thái Lan, Ukraine và Việt Nam.

Động thái này được cho là có thể dẫn tới các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc hơn với một số nhà xuất khẩu hàng đầu thế giới. 

Ưu đãi đặc biệt của WTO đối với những quốc gia đang phát triển là giúp các nước nghèo có thể giảm nghèo, tạo việc làm và hòa nhập vào hệ thống thương mại toàn cầu.

Theo đó, các chính phủ không được điều tra thuế chống bán phá giá nếu số tiền trợ cấp nước ngoài là tối thiểu, thường được xác định là dưới 1% giá công bố.

Các quy tắc của WTO dành ưu đãi hơn đối với các quốc gia đang phát triển, nghĩa là nhóm nước này sẽ không bị điều tra thuế chống bán phá giá nếu số tiền trợ cấp dưới 2% giá công bố.

Lâu nay, chính quyền Tổng thống D.Trump đã tìm cách chấm dứt những ưu đãi đặc biệt này theo một số tiêu chí nhất định, như đối với quốc gia thành viên của các câu lạc bộ kinh tế toàn cầu: Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), hoặc những nước được Ngân hàng thế giới xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập cao. 

Nghị viện châu Âu chính thức thông qua Hiệp định EVFTA


Chiều tối 12/2, Nghị viện châu Âu chính thức bỏ phiếu phê chuẩn Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA). Theo đó, có 401 phiếu thuận, 192 phiếu chống và 40 phiếu trắng. Cùng với việc thông qua Hiệp định thương mại tự do EVFTA, Nghị viện châu Âu đã thông qua Hiệp định Bảo hộ đầu tư EVIPA giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) với tỷ lệ 407 phiếu ủng hộ, 188 phiếu chống và 53 phiếu trắng.

Như vậy, hai hiệp định EVFTA và EVIPA đều đã được thông qua. 

Việc Nghị viện châu Âu thông qua Hiệp định EVFTA đánh dấu một cột mốc quan trọng trong chặng đường 30 năm phát triển quan hệ đối tác và hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU). 

Trong bối cảnh quốc tế có nhiều diễn biến phức tạp, việc đàm phán, ký kết và phê chuẩn Hiệp định EVFTA thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của cả hai bên trong việc thúc đẩy quan hệ song phương, góp phần đưa quan hệ giữa Việt Nam và EU phát t riển sâu rộng và thực chất hơn.

Với Hiệp định EVFTA, Việt Nam là nước đang phát triển đầu tiên ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương có quan hệ thương mại tự do với EU. 

Hiện EU là một trong số thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này năm 2019 đạt 41,48 tỉ USD và nhập khẩu đạt 14,91 tỉ USD. 

Do vậy, Hiệp định sẽ giúp Việt Nam có điều kiện thúc đẩy xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường, thu được giá trị gia tăng cao hơn thông qua việc thiết lập các chuỗi cung ứng mới. Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình chính trị - an ninh thế giới và khu vực đang thay đổi nhanh chóng, diễn biến phức tạp, Hiệp định EVFTA vừa giúp Việt Nam có điều kiện nâng cao nội lực để ứng phó, vừa giúp củng cố vị thế để thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa đi đôi với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh.

Theo quy định của EU, Hiệp định EVFTA sẽ cần được Hội đồng châu Âu phê duyệt để có hiệu lực. Hiệp định sẽ có hiệu lực vào ngày đầu tiên của tháng thứ hai sau khi hai bên thông báo cho nhau về việc đã hoàn tất thủ tục trong nước hoặc vào một thời điểm khác do hai bên thống nhất.

Về phía Việt Nam, Chính phủ cũng đang đẩy nhanh việc thực hiện các quy trình, thủ tục trong nước để hai Hiệp định này sớm được Quốc hội phê chuẩn. Song song với việc hoàn tất các thủ tục phê chuẩn, công tác chuẩn bị cho việc thực thi Hiệp định cũng đã được tiến hành. 

Bộ Công Thương đã xây dựng và trình Chính phủ dự thảo Kế hoạch hành động để chuẩn bị cho việc thực thi Hiệp định EVFTA. Kế hoạch hành động này xác định rõ mục tiêu, các nhiệm vụ chủ yếu và các Bộ, ngành có liên quan trong việc thực hiện với lộ trình cụ thể. 

Trong đó, các nhiệm vụ chủ yếu bao gồm 5 nhóm chính: công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về Hiệp định EVFTA và thị trường của các nước EU; công tác xây dựng pháp luật, thể chế; nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển nguồn nhân lực; chủ trương và chính sách đối với tổ chức công đoàn và các tổ chức của người lao động tại cơ sở doanh nghiệp; và chính sách an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững...

Tổng thống Mỹ công bố kế hoạch ngân sách cho năm tài khóa mới


Chính quyền Tổng thống Mỹ D.Trump vừa công bố kế hoạch ngân sách trị giá 4,8 nghìn tỷ USD cho năm tài khóa mới 2021 bắt đầu từ ngày 1/10/2020, trong đó đề cập tới việc cắt giảm sâu mức phân bổ đối với một số chương trình nhằm đưa ngân sách liên bang về mức cân bằng.

Trong bản kế hoạch ngân sách cho năm tài khóa mới được công bố ngày 10/2, các khoản chi tiêu quốc phòng được tăng 0,3% lên mức hơn 740,5 tỷ USD, bao gồm việc tăng kinh phí cho nghiên cứu, phát triển vũ khí hạt nhân nhằm đối phó với các nguy cơ chiến tranh trong tương lai. Đề xuất ngân sách cũng nêu rõ, Mỹ sẽ tiếp tục gây sức ép lên các đồng minh về việc cùng san sẻ chi phí quốc phòng.

Tuy nhiên, ngân sách cho các hoạt động của Bộ Ngoại giao và các hoạt động viện trợ nước ngoài lại bị cắt 11,7 tỷ USD (tương đương với mức giảm 22%). Cụ thể, bản kế hoạch ngân sách đề cập tới việc cắt giảm 21% các khoản viện trợ nước ngoài còn 44,1 tỷ USD, so với mức 55,7 tỷ USD trong năm tài khóa 2020. Đây được nhận định là một động thái rõ ràng cho thấy chủ trương “nước Mỹ trước tiên” sẽ được ông D.Trump đặt lên hàng ưu tiên trong chiến dịch tái tranh cử diễn ra vào cuối năm nay.

Bản đề xuất ngân sách cho năm tài khóa mới cũng đề ra mục tiêu cắt giảm thâm hụt ngân sách liên bang trong giai đoạn 15 năm tới. Song tính thực tế của mục tiêu này vẫn còn là điều gây hoài nghi bởi được tính toán dựa trên dự báo tăng trưởng kinh tế hàng năm duy ở mức 3% - cao hơn đáng kể so với con số ghi nhận được vào thời điểm hiện tại.

Đề xuất ngân sách hàng năm là một tài liệu phản ánh kế hoạch chi tiêu của chính phủ Mỹ trong năm tài khóa mới, song vẫn cần Quốc hội phê chuẩn. Đối với ông D.Trump thì đề xuất ngân sách cuối cùng trong nhiệm kỳ Tổng thống hiện tại sẽ phản ánh các ưu tiên trong chính sách của ông nếu tái đắc cử trong cuộc bầu cử diễn ra vào tháng 11 tới. Tuy nhiên, hiện giới phân tích đang dự báo trước về một “cuộc chiến ngân sách” tại lưỡng viện, khi mà nhiều thành viên đảng Dân chủ có thể sẽ phản đối việc cắt giảm mạnh đối với các chương trình chi tiêu trong nước, trong khi đảng Cộng hòa lại tập trung sự nghi ngại về những khoản nợ và thâm hụt ngân sách của nước Mỹ.

Trong một thông điệp kèm theo, ông D.Trump tin tưởng rằng, bản kế hoạch ngân sách cho năm tài khóa mới sẽ mở ra tương lai cho sự thịnh vượng và thống trị tiếp theo của nước Mỹ. “Trong nhiều thập kỷ, giới tinh hoa ở Washington đã nói với chúng tôi rằng người Mỹ không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận sự trì trệ và suy tàn. Tuy nhiên, chúng tôi đã chứng minh rằng họ sai. Nền kinh tế của chúng ta một lần nữa lại trở nên mạnh mẽ” – thông điệp của ông D.Trump viết.

Năm ngoái, ông D.Trump và Quốc hội đã đạt thỏa thuận ngân sách có hiệu lực trong vòng 2 năm, trong đó đề cập tới việc tăng chi tiêu cho lĩnh vực quốc phòng và một số chương trình trong nước khác – điều vốn được cho là sẽ làm tăng thêm gánh nặng đối với các khoản nợ của chính phủ. Theo thỏa thuận trên, sẽ có tới 2,75 nghìn tỷ USD được phân bổ cho ngân sách quốc phòng và phi quốc phòng cho tới thời điểm 30/9/2021.

Chính phủ Nga thông qua sửa đổi ngân sách liên bang


Ngày 13/2, Chính phủ Nga đã thông qua những sửa đổi trong ngân sách liên bang giai đoạn 2020-2022 nhằm tài trợ cho các biện pháp mà Tổng thống Nga Vladimir Putin nêu ra trong Thông điệp Liên bang hồi tháng 1 vừa qua. 

Phát biểu tại cuộc họp chính phủ, Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov cho biết theo sửa đổi, thặng dư ngân sách sẽ vẫn duy trì ở mức 0,8% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong năm nay. Theo ông Siluanov, tổng thu ngân sách trong năm nay sẽ tăng 214 tỷ ruble (3,4 tỷ USD) lên 20.600 tỷ ruble, năm sau tăng 645 tỷ ruble lên 21.900 tỷ ruble và năm 2022 tăng 755 tỷ ruble lên 22.800 tỷ ruble. Các khoản chi ngân sách cũng tăng 163 tỷ ruble lên 19.700 tỷ ruble trong năm nay, tăng 557 tỷ ruble lên 21.200 tỷ ruble vào năm sau và tăng 678 tỷ ruble lên 22.400 tỷ ruble vào năm 2022. 

Bộ trưởng Siluanov cho rằng tổng thu ngân sách tăng lên là nhờ tăng nguồn thu không chỉ từ xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt mà còn từ việc tăng thuế, cũng như cổ tức của các doanh nghiệp có vốn nhà nước. Theo ông Siluanov, các khoản chi ngân sách bổ sung cho các biện pháp mà Tổng thống Putin nêu ra trong Thông điệp Liên bang hồi tháng trước sẽ vượt quá 2.000 tỷ ruble trong giai đoạn 2020-2022. 

Chính phủ Nga dưới thời Thủ tướng Dmitry Medvedev đã từ chức sau khi Tổng thống Putin đọc Thông điệp Liên bang 2020 và nội các mới đã được thành lập do cựu lãnh đạo Cơ quan Thuế Liên bang Nga Mikhail Mishustin đứng đầu.

(TTGCVT tổng hợp)

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com