Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đầu tháng 10/2019
Cập nhật: 4-10-2019

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc leo thang và nguy cơ Anh rời EU (Brexit) không thỏa thuận tiếp tục "phủ bóng đen" lên triển vọng kinh tế toàn cầu. Số liệu thống kê mới nhất trong tuần qua cho thấy "sức khỏe" của nhiều nền kinh tế đang yếu đi, trong khi giới chuyên gia và các tổ chức quốc tế có thêm các dự báo bi quan hơn về tăng trưởng kinh tế thế giới.  

Mỹ áp thuế bổ sung đối với 4,4 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc


Ngày 3-10 (theo giờ địa phương), Mỹ thông báo sẽ áp thuế bổ sung đối với một số mặt hàng tủ gỗ và chậu bếp nhập khẩu từ Trung Quốc.

Theo ước tính, tổng giá trị lượng hàng nhập khẩu này vào khoảng 4,4 tỷ USD. Bộ Thương mại Mỹ cho rằng, các mặt hàng này hiện đang được bán trên thị trường Mỹ với giá thấp hơn giá trị thực tế nên cần phải áp thuế bổ sung.

Sau khi quyết định này được công bố, mức thuế đối với các mặt hàng nói trên sẽ ở mức 28,7%  đến 251,6%, tùy loại mặt hàng. Dựa trên từng mức thuế chống bán phá giá, cơ quan Hải quan Mỹ sẽ tiến hành thu thuế đối với các công ty nhập khẩu tủ gỗ và chậu bếp từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, nguồn thu thuế này có thể sẽ được trả lại cho các công ty nếu Bộ Thương mại Mỹ rút lại quyết định nói trên, hoặc trong trường hợp Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ ra phán quyết cho rằng các khoản trợ cấp dành cho doanh nghiệp Trung Quốc không gây tổn hại tới các nhà sản xuất Mỹ.  

Triều Tiên xác nhận thử thành công tên lửa từ tàu ngầm: Nước cờ khó đoán trước đàm phán Hoa Kỳ - Triều Tiên


Chỉ ít giờ sau khi Mỹ và Triều Tiên đạt được thỏa thuận nối lại đàm phán về vấn đề hạt nhân, Bình Nhưỡng đã bất ngờ phóng tên lửa ra phía biển Nhật Bản. Ngày 3/10, Triều Tiên xác nhận đã thử nghiệm thành công tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm mới nhằm tăng cường khả năng tự vệ để đối phó với các mối đe dọa từ bên ngoài. Trái với những lần phóng tên lửa trước, thường được thực hiện vào lúc căng thẳng giữa các bên gia tăng, động thái lần này của Triều Tiên được nhìn nhận như một nước cờ khó đoán định.

Theo KCNA, sau vụ phóng thử tên lửa thành công, Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un đã gửi lời chúc mừng tới các nhà khoa học đã thực hiện vụ thử nghiệm này. KCNA cũng khẳng định, vụ thử tên lửa của Triều Tiên không ảnh hưởng tới an ninh của các quốc gia láng giềng.

Trước đó, quân đội Hàn Quốc cho biết, Bình Nhưỡng có thể đã phóng tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm. Tên lửa bay được khoảng 450 km, đạt tầm cao tối đa 910 km.

Đây là vụ phóng tên lửa thứ 11 của Triều Tiên kể từ đầu năm đến nay.

Ngày 3-10, Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) António Guterres đã bày tỏ quan ngại về vụ phóng tên lửa mới đây nhất của Triều Tiên, đồng thời kêu gọi Bình Nhưỡng và Washington  duy trì đàm phán hướng tới phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên.

Người phát ngôn của Tổng Thư ký LHQ cho rằng vụ phóng tên lửa của Triều Tiên ngày 2-10 đã vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ. LHQ hy vọng cả hai bên cùng nỗ lực đạt được tiến bộ trong đàm phán, hướng tới phi hạt nhân hóa và hòa bình bền vững trên bán đảo Triều Tiên.

Mỹ kêu gọi Triều Tiên "kiềm chế các hành động" và tiếp tục hướng tới các cuộc đàm phán. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh, Washington kêu gọi Bình Nhưỡng tuân thủ các nghĩa vụ trong khuôn khổ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, tham gia các cuộc đàm phán để duy trì hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên, cũng như đạt được phi hạt nhân hóa.

Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Kang Kyung-wha nhận định, Mỹ và Triều Tiên có khả năng thảo luận về những bảo đảm an ninh cho chính quyền Bình Nhưỡng trong cuộc đàm phán hạt nhân. Kết quả đàm phán sẽ xoay quanh việc mỗi bên thể hiện sự linh hoạt nhằm thu hẹp bất đồng về quy mô các bước phi hạt nhân hóa của Triều Tiên và việc Mỹ dỡ bỏ lệnh trừng phạt.

Theo các nhà phân tích, vòng đàm phán lần thứ 3 này được coi là rất quan trọng để có thể tìm ra hướng đi mới. Trước đó, trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Đại sứ Triều Tiên Kim Song đã nhấn mạnh, Bình Nhưỡng sẵn sàng để Washington quyết định xem các cuộc đàm phán song phương trong tương lai có thể biến thành "một cánh cửa cơ hội" hoặc "một lý do làm gia tăng căng thẳng".

Chính vì thế, nhiều ý kiến cho rằng, bằng việc phóng tên lửa, dường như Triều Tiên muốn làm rõ về vị thế của mình trước khi các cuộc đàm phán mới bắt đầu. Hiện tại, việc thu hẹp khoảng cách giữa Mỹ và Triều Tiên trong các cuộc đàm phán hạt nhân song phương sẽ không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Cho đến nay, Triều Tiên vẫn duy trì lập trường phải nới lỏng trừng phạt và bảo đảm an ninh cho Bình Nhưỡng trước khi có bất cứ cuộc thảo luận nào về phi hạt nhân hóa. Trong khi đó, theo quan điểm của Washington, việc Triều Tiên dỡ bỏ tổ hợp hạt nhân Yongbyon là điều kiện tiên quyết để đưa ra những thỏa hiệp tiếp theo.

Sau 2 lần đàm phán thất bại, dư luận thế giới hy vọng, Mỹ và Triều Tiên sẽ có những giải pháp mới trong vòng đàm phán thứ 3. Tuy vậy, cũng phải nhìn thẳng vào thực tế rằng, trải qua nhiều thập kỷ đối nghịch với nhiều nghi kỵ, cả hai bên cần có thời gian xác nhận sự minh bạch để xây dựng niềm tin. Chỉ khi có được lòng tin, các bên mới có thể cùng nhau hành động và thúc đẩy các nỗ lực để đến đích cuối cùng. Dẫu rằng hành trình phía trước còn không ít trắc trở và còn như một nước cờ khó đoán, nhưng việc Mỹ và Triều Tiên ngồi vào bàn đàm phán đã là tín hiệu tích cực cho sự ổn định của khu vực và thế giới. 

Anh công bố kế hoạch Brexit mới


Vương quốc Anh vừa gửi tới Liên minh châu Âu (EU) một bản kế hoạch mới về tiến trình rời khối (Brexit). Văn bản này được Thủ tướng Anh Boris Johnson mô tả là “tối hậu thư”, đã có những điểm nhượng bộ và hy vọng EU sẽ có động thái tương xứng để khai thông bế tắc.

Trong kế hoạch mới, điều khoản "chốt chặn" (buộc Anh phải tuân thủ một số quy định của EU cho đến khi hai bên đạt được thỏa thuận thay thế) do EU đề xuất trước đây đã bị loại bỏ. Điều khoản này nhằm tránh phải thiết lập đường biên giới hiện hữu giữa Bắc Ireland và Cộng hòa Ireland, nhưng lại là vấn đề gây nhiều tranh cãi, nhiều lần bị Hạ viện Anh bác bỏ. Theo EU, hai bên phải thống nhất được một giải pháp hoạt động, như: Ngăn chặn việc thiết lập một đường biên giới cứng, duy trì hợp tác Bắc - Nam, bảo vệ nền kinh tế Ireland, duy trì thị trường đơn nhất của EU cũng như vị trí của Cộng hòa Ireland trong thị trường này...

Để giải quyết bài toán khó, kế hoạch mới của Thủ tướng B.Johnson đề xuất tách Bắc Ireland khỏi Anh về mặt quy định hàng hóa trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là lối đi được London kỳ vọng vừa bảo đảm tính thống nhất của thị trường chung châu Âu, vừa bảo toàn được Hiệp ước Ngày thứ Sáu tốt lành (vốn chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 30 năm tại Ireland). Cụ thể, Anh đề nghị thiết lập vùng quản lý chung với cả Bắc Ireland và EU nhằm tránh việc các điểm kiểm tra hải quan dọc biên giới thời hậu Brexit có thể làm hình thành “biên giới mềm” giữa Cộng hòa Ireland và Bắc Ireland. Đây là điểm khác biệt lớn so với thỏa thuận Brexit cũ, vốn muốn duy trì cả nước Anh và Bắc Ireland trong liên minh thuế quan châu Âu.

Nhằm “mềm hóa” hoạt động hải quan, kế hoạch mới đề nghị sử dụng hệ thống kê khai hàng hóa mới, cho phép đơn giản quy trình này, đồng thời kết hợp triển khai cơ chế “doanh nghiệp đáng tin cậy”. Cơ chế này sẽ cho phép kiểm tra hàng hóa ngay tại các cơ sở giao dịch hoặc địa điểm không nằm cố định dọc theo biên giới giữa Cộng hòa Ireland và Bắc Ireland.

Trước ý tưởng mới của London, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Jean-Claude Juncker đã có đánh giá tích cực về một số khía cạnh, như việc để Bắc Ireland bước đầu tuân thủ các quy định của EU hay chấp thuận kiểm soát hàng hóa từ phần còn lại của Anh sang Bắc Ireland. Tuy nhiên, đây chỉ là "điểm sáng hiếm hoi" so với các phản ứng trái chiều. Cụ thể, Điều phối viên của Nghị viện châu Âu (EP) về Brexit Guy Verhofstadt đã có đánh giá không mấy tích cực về kế hoạch của đương kim Thủ tướng Anh, với lý do kế hoạch này chưa bảo đảm được an toàn cho Cộng hòa Ireland trong tiến trình Brexit.

Thủ tướng Cộng hòa Ireland Leo Varadkar thì cho rằng, kế hoạch mới chưa đáp ứng được đầy đủ những mục tiêu đã được hai bên nhất trí, trong đó có việc duy trì đường biên giới mềm và bảo đảm dòng chảy thương mại tự do. Bản thân Chủ tịch EC cũng cho rằng, tác động của cơ chế hải quan mới hay việc cho phép Bắc Ireland quyết định gia hạn thỏa thuận theo chu kỳ 4 năm đồng nghĩa với việc áp đặt giới hạn thời gian cho kế hoạch này. Dẫu vậy, đại diện các cơ quan EU nhất trí sẽ duy trì đàm phán với London để tìm kiếm giải pháp.

Theo các nhà phân tích, trừ khi EU chấp thuận một sự nhượng bộ đối với London trong những lần đàm phán tới thì bài toán Brexit "mềm" hy vọng mới thoát khỏi bế tắc. Ngược lại, nếu vẫn tồn tại các bất đồng như hiện nay thì nguy cơ về một Brexit không thỏa thuận chắc chắn xảy ra, bởi Chính phủ hiện nay của ông Boris Johnson sẽ không đi tìm một sự gia hạn nào khác. Điều này đang tạo ra nhiều tác động tiêu cực không chỉ đối với EU hay nước Anh, mà với cả nền kinh tế thế giới. 

Mỹ thông báo thời điểm áp thuế đáp trả EU


Ðại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer ngày 2-10 thông báo, từ ngày 8-10 tới, Mỹ chính thức áp thuế lên khối hàng hóa trị giá 7,5 tỷ USD của Liên hiệp châu Âu (EU), nhằm đáp trả việc các nước châu Âu trợ cấp trái phép hãng sản xuất máy bay Airbus.

Cụ thể, Mỹ sẽ áp mức thuế 10% với máy bay và 25% với một số mặt hàng nông sản và công nghiệp của EU. Các nước hỗ trợ Airbus như Pháp, Ðức, Tây Ban Nha và Anh sẽ chịu tác động chính từ biện pháp trừng phạt này.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Pháp tuyên bố, Pháp và các đối tác châu Âu sẽ có hành động đáp trả cứng rắn, nếu Mỹ xúc tiến áp đặt các biện pháp trừng phạt mới lên các mặt hàng từ EU. Bộ Ngoại giao Pháp cảnh báo, bước leo thang căng thẳng thương mại này sẽ gây ra những tác động tiêu cực với nhiều nền kinh tế, ngành công nghiệp hàng không và thương mại quốc tế.

Các tuyên bố trên được đưa ra ngay sau khi Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) ngày 2-10 quyết định cho phép Mỹ đánh thuế lên khối hàng hóa trị giá 7,5 tỷ USD của EU, nhằm đáp trả việc khối này trợ giá trái luật cho hãng Airbus. Quyết định này được coi là phần thưởng trọng tài lớn nhất trong lịch sử WTO cho một bên tranh chấp, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tranh chấp kéo dài 15 năm giữa hai hãng sản xuất máy bay Airbus của châu Âu và Boeing của Mỹ.

Tổng thống Mỹ D.Trump gọi quyết định của WTO cho phép Mỹ áp thuế EU là "chiến thắng lớn" đối với Mỹ. Tổng thống D.Trump tiếp tục đe dọa đánh thuế lên ô-tô và phụ tùng xe hơi của EU, trong bối cảnh các nhà sản xuất EU hiện đang đối mặt các mức thuế mới của Mỹ về nhôm và thép.

Ủy ban châu Âu (EC) cho biết, động thái của Mỹ áp đặt trừng phạt lên hàng hóa của EU sẽ phản tác dụng và có nguy cơ khiến cả hai bên đều thiệt hại. Trong khi đó, hãng Airbus công bố đoạn video nhấn mạnh những đóng góp của Airbus cho nền công nghiệp Mỹ, đồng thời khẳng định quyết định áp thuế của Washinton có thể dẫn tới cuộc chiến thương mại "cùng thua".  

Nhật Bản tăng thuế tiêu dùng lên 10% sau hai lần trì hoãn


Sau hai lần trì hoãn trong vòng bốn năm, thuế tiêu dùng ở Nhật Bản từ ngày 1-10 đã được tăng từ mức 8% lên 10% trong bối cảnh Chính phủ nước này đang phải vật lộn để trang trải chi phí an sinh xã hội đang ngày càng phình to do dân số già và tỷ lệ sinh giảm.

Đợt tăng thuế gần nhất ở Nhật Bản là vào tháng 4-2014 khi thuế tiêu dùng được tăng từ 5% lên 8%. Chính phủ Nhật Bản dự định sẽ tiếp tục tăng thuế tiêu dùng lên 10% vào tháng 10-2015. Tuy nhiên, kế hoạch này lại bị trì hoãn vào các tháng 10-2015 và tháng 4-2017 do lo ngại ảnh hưởng tiêu cực tới chi tiêu tiêu dùng và tác động xấu tới toàn bộ nền kinh tế, như đã từng xảy ra ở lần tăng thuế trước.

Hiện tại, chính quyền của Thủ tướng Shinzo Abe vẫn cho rằng nền kinh tế Nhật Bản đang trải qua giai đoạn tăng trưởng dài nhất kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai với nhu cầu nội địa vẫn ổn định. Tuy nhiên, cũng có những quan ngại rằng nền kinh tế có thể bị tổn hại bởi những nguy cơ từ bên ngoài, như những căng thẳng thương mại.

Dù các chuyên gia nhận định, việc tăng thuế tiêu dùng lần này có thể khiến tăng trưởng trong quý IV sụt giảm, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Taro Aso, cũng như các quan chức chính phủ cao cấp khác, tuyên bố rằng các biện pháp của chính phủ đang hoạt động hiệu quả và không có dấu hiệu nào cho thấy nền kinh tế sẽ bị sứt mẻ do việc tăng thuế.

Nhằm hạn chế tác động xấu tức thời tới nền kinh tế từ việc tăng thuế lần này, Chính phủ Nhật Bản đã thực hiện một loạt biện pháp, từ giảm thuế với các mặt hàng thực phẩm và tiêu dùng hằng ngày khác đến thực hiện chương trình thưởng điểm cho thanh toán không dùng tiền mặt, giảm thuế đối với ô tô và nhà ở.

Thực phẩm và đồ uống không cồn sẽ tiếp tục chịu mức thuế 8%. Nhưng các mặt hàng sử dụng hằng ngày không phải thực phẩm sẽ chịu thuế 10%. Các mức thuế khác nhau phụ thuộc vào nơi mặt hàng thực phẩm được tiêu thụ. Thí dụ, một bữa ăn tại một cửa hàng hay một nhà hàng sẽ phải chịu thuế 10%, nhưng bữa ăn đó nếu mua mang về sẽ chỉ chịu mức thuế 8%.

Trong khi đó, điểm thưởng cho các khoản thanh toán không dùng tiền mặt sẽ được thực hiện trong chín tháng tính đến tháng 6-2020. Tỷ lệ hoàn tiền sẽ là 5% tại các cửa hàng vừa và nhỏ và 2% tại các chuỗi cửa hàng lớn, bao gồm các cửa hàng tiện lợi.

Chính phủ Nhật Bản ước tính, việc tăng thuế tiêu dùng lần này sẽ mang lại khoảng 5.700 tỷ Yên (52,8 tỷ USD) cho ngân sách nhà nước. Một nửa số tăng thu ngân sách này sẽ được sử dụng để cải thiện các chương trình an sinh xã hội, tập trung vào giáo dục mẫu giáo miễn phí ngay trong tháng 10 này.

(TTGCVT tổng hợp)

Các tin khác
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com