Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đầu tháng 9/2019
Cập nhật: 6-9-2019

Tuần qua, chính trường Anh thực sự đã đứng trước “trận cuồng phong” Brexit. Với quyết tâm đưa nước Anh rời Liên minh châu Âu (EU) đúng thời hạn đã cam kết, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã tuyên bố sẽ trì hoãn lịch làm việc của Quốc hội tới ngày 14-10, tức là chậm hơn so với thông lệ 5 tuần. Động thái này lập tức vấp phải sự phản đối gay gắt của phe đối lập khi cho rằng người đứng đầu nội các Anh đang tìm cách cản trở ý định ngăn chặn Brexit không thỏa thuận vào ngày 31-10.

"Nội chiến" Brexit trong lòng chính trường Anh


Các nhà lập pháp Anh đã đánh bại Thủ tướng Boris Johnson trong cuộc bỏ phiếu ở quốc hội hôm 3-9 nhằm ngăn chặn nhà lãnh đạo này đưa Anh rời khỏi khối Liên minh châu Âu (EU) vào hạn chót ngày 31-10 kể cả khi hai bên không đạt được thỏa thuận.

Với 328 phiếu chống và 301 phiếu thuận, chính quyền Thủ tướng Boris Johnson đã thất bại trước các đảng đối lập và 21 nhà lập pháp của Đảng Bảo thủ cầm quyền. Theo Reuters, kết quả này cho phép các nhà lập pháp giành quyền kiểm soát các vấn đề tại quốc hội. Sau cuộc bỏ phiếu nói trên, các nhà lập pháp đã thúc đẩy dự luật buộc ông Johnson phải yêu cầu EU tiếp tục hoãn hạn chót Brexit đến ngày 31-1-2020 để tránh kịch bản Brexit không thỏa thuận.

Trong một tuyên bố cùng ngày, người phát ngôn Văn phòng Thủ tướng Johnson tuyên bố toàn bộ 21 nhà lập pháp "nổi loạn", trong đó có 2 cựu Bộ trưởng Tài chính Philip Hammond và Kenneth Clarke, sẽ bị khai trừ khỏi đảng này. 

Đây là thất bại lớn đầu tiên của Thủ tướng Anh Boris Johson kể từ khi nhậm chức. Theo kế hoạch, Anh sẽ rời Liên minh châu Âu (EU) vào ngày 31-10 tới đây và ông Johnson luôn giữ lập trường sẽ đưa nước Anh rời EU đúng thời hạn, kể cả đạt được hay không đạt được một thỏa thuận với EU.

Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Anh cho rằng, việc rời EU mà không đạt được thỏa thuận nào là một thảm họa và Hạ viện cần kiểm soát toàn bộ tiến trình Brexit để tránh nguy cơ này.

Phát biểu trước Hạ viện Anh sau khi kết quả vòng bỏ phiếu được công bố, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã kêu gọi tổng tuyển cử trước thời hạn. Tuy nhiên yêu cầu này của Thủ tướng Anh không nhận được sự ủng hộ của 2/3 nghị sĩ hạ viện. Đáng chú ý, các nghị sĩ của Công đảng đối lập đã bỏ phiếu trắng đối với đề xuất này. Các thủ lĩnh của đảng này tuyên bố họ chỉ ủng hộ bầu cử sớm nếu dự luật nói trên được ký ban hành thành luật.

Giới chức ngoại giao EU có lẽ cũng ít nhiều thất vọng khi thấy tình cảnh của ông Johnson lúc này. Họ từng hy vọng nhà lãnh đạo này thành công hơn người tiền nhiệm Theresa May trong việc tìm kiếm sự ủng hộ của quốc hội đối với một thỏa thuận Brexit. Dù vậy, các nhà thương thảo EU nói thêm họ vẫn đang chờ những đề xuất mới từ chính quyền ông Johnson về vấn đề Brexit.

Anh rời EU mà không đạt được thỏa thuận bị xem là kịch bản Brexit gây hỗn loạn nhất. Để chuẩn bị cho kịch bản này, các nhà lập pháp EU trong suốt 1 năm qua đã chuẩn bị các quy định khẩn cấp nhằm tối thiểu hóa những hỗn loạn có thể xảy ra đối với 27 thành viên còn lại. Theo báo The Washington Post, giới chức EU đang cân nhắc liệu có nên sử dụng các quỹ khẩn cấp thường chỉ dành cho những quốc gia bị thiên tai hoành hành hay không. Riêng Pháp, Bỉ và Hà Lan đã thuê thêm hàng trăm nhân viên hải quan để kiểm tra hàng hóa chuyển từ các nước này đến Anh và ngược lại.

Hơn ba năm sau khi người dân Anh đi bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý về việc đưa nước Anh rời khỏi EU, tiến trình Brexit vẫn tiếp tục khó đoán định và gây sóng gió trên chính trường nước này.

Mỹ và Trung Quốc nhất trí nối lại đàm phán thương mại


Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí sẽ nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp nhằm giảm căng thẳng thương mại.

Đây là thông tin được đưa ra sau cuộc điện đàm giữa Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin và Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc đêm 4-9 (theo giờ Mỹ).

Trong thông cáo, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ cho biết: “Hai bên đã nhất trí sẽ tổ chức các cuộc họp cấp bộ trưởng tại Washington trong vài tuần tới. Trước thềm các cuộc thảo luận này, một số cuộc họp cấp thứ trưởng sẽ diễn ra vào giữa tháng 9 để tạo tiền đề cho những bước tiến ý nghĩa tiếp theo”.

Về phía Trung Quốc, Bộ Thương mại cũng xác nhận thông tin nói trên và cho biết, phái đoàn của nước này sẽ tới Washington vào đầu tháng 10 để tham gia đàm phán cấp bộ trưởng.

Căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã bắt đầu leo thang kể từ tháng 7-2018. Đến nay, sau hơn một năm với hơn 10 vòng đàm phán kéo dài, hai bên vẫn chưa thể đạt được thỏa thuận nhằm dàn xếp các bất đồng.

Trong vòng đàm phán gần nhất vào cuối tháng 7 vừa qua, phái đoàn Mỹ và Trung Quốc tiếp tục bất đồng về nhiều vấn đề gai góc, dẫn tới một loạt quyết định áp thuế lẫn nhau.

Mỹ quyết định tăng thuế từ 10% lên 15% đối với khoảng 110 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc từ ngày 1-9, đồng thời cáo buộc Bắc Kinh thao túng tiền tệ. Đáp lại, Trung Quốc cũng áp thuế bổ sung 5% và 10% đối với hơn 1.700 mặt hàng của Mỹ, trong đó có dầu thô và đỗ tương.

Trong bối cảnh thương chiến Mỹ - Trung leo thang căng thẳng, Bộ Thương mại Mỹ hôm 3-9 tuyên bố đã áp thuế lên thép kết cấu nhập khẩu từ Trung Quốc và Mexico sau khi phát hiện các nhà sản xuất ở 2 quốc gia này bán phá giá sản phẩm của họ tại thị trường Mỹ.

Cụ thể, thép kết cấu nhập khẩu từ Trung Quốc bị áp thuế lên đến 141% và con số này đối với thép Mexico là 31%. Trong khi đó, Bộ Thương mại Mỹ cho biết các sản phẩm nhập khẩu từ Canada không vi phạm luật chống phá giá của Mỹ.

Theo Reuters, phần lớn các sản phẩm thép nhập khẩu từ Trung Quốc đã bị "khai tử" khỏi thị trường Mỹ bởi các mức thuế chống phá giá trước đó của Bộ Thương mại Mỹ cũng như lệnh áp thuế bổ sung 25% nhằm vào hàng Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump.

Trung Quốc kiện Mỹ lên WTO


Trung Quốc đã trình đơn kiện chống lại Mỹ lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) liên quan đến việc Mỹ áp thuế bổ sung lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Thông tin trên được Bộ Thương mại Trung Quốc chia sẻ hôm 2-9, Bắc Kinh không tiết lộ thông tin chi tiết đơn kiện nhưng nói rằng các mức thuế quan của Mỹ đã ảnh hưởng đến 300 tỉ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Động thái áp thuế mới vi phạm sự đồng thuận đạt được giữa hai nhà lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ tại cuộc họp ở TP Osaka (Nhật Bản) - Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh, đồng thời khẳng định Bắc Kinh sẽ bảo vệ quyền lợi pháp lý của họ dựa trên các quy định của WTO.

Đây là lần thứ ba Bắc Kinh trình đơn kiện lên WTO chống lại chính quyền Tổng thống Donald Trump liên quan đến việc áp thuế nhằm vào hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Giới chức Mỹ khẳng định họ đang trừng phạt Trung Quốc vì hành vi mà họ gọi là ăn cắp tài sản trí tuệ.

Trong khuôn khổ của các quy định của WTO, Washington có 60 ngày để giải quyết đơn kiện của Bắc Kinh. Sau đó, Bắc Kinh có thể yêu cầu WTO xét xử trong một quá trình có thể kéo dài nhiều năm trời. Trong trường hợp Washington bị tuyên vi phạm các quy tắc của WTO, Bắc Kinh có thể được tổ chức này cho phép thực hiện các động thái trừng phạt thương mại.

Trong khi đó, trong một bài xã luận đăng ngày 2-9, tờ Nhân dân Nhật Báo nhấn mạnh Bắc Kinh sẽ không lùi bước trước "sức ép bá quyền" của Mỹ, đồng thời tuyên bố sẽ đấu tranh đến cùng.

Dự luật dẫn độ tại Hồng Kông bị khai tử, Phố Wall hồi phục 


Chứng khoán Mỹ đồng loạt tăng điểm mạnh vào phiên giao dịch ngày 4/9, trong bối cảnh căng thẳng ở giữa chính phủ và người biểu tình ở Hồng Kông đã dịu lại sau khi dự luật dẫn độ được khai tử.

Chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones đóng cửa phiên tăng 237,45 điểm, tương đương 0,9% lên 26.355,47 điểm. S&P 500 tăng 1,1%, lên 2.937,78 điểm, dẫn đầu là mức tăng 1,7% của nhóm công nghệ. Nasdaq Composite tăng 1,3%, chốt phiên với 7.976,88 điểm.

Các chỉ số có được đà tăng sau khi trải qua diễn biến tiêu cực ở phiên trước. Khi đó, Dow Jones giảm 285 điểm, trong khi Nasdaq và S&P 500 lần lượt giảm 1,1% và 0,7%.

Trước đó, trưởng đặc khu Hồng Kông Carrie Lam nói rằng bà sẽ khai tử dự luật dẫn độ gây ra sự phẫn nộ cho người dân. Ngay sau đó, chỉ số Hang Seng tại Hồng Kông tăng vọt khoảng 4%. IShares MSCI Hong Kong ETF (EWH) đã tăng 4,5% và đạt mức tăng mạnh nhất trong một phiên kể từ ngày 8/9/2015 với 5,4%.

Quyết định này của các nhà lãnh đạo Hồng Kông được coi là dấu hiệu tích cực, bởi tình trạng biểu tình kéo dài vốn được coi là một dấu hiệu của sự bất ổn đối với nền kinh tế toàn cầu. Một số nhà đầu tư lo ngại các cuộc biểu tình có thể gây trở ngại cho đàm phán giữa Mỹ và Trung Quốc.

Chỉ số PMI ngành dịch vụ do Caixin/Markit công bố đứng ở mức 52,1 trong tháng 8 - mức cao nhất kể từ tháng 5. Con số 50 của chỉ số này thể hiện rằng tăng trưởng đang chững lại và dần co hẹp.

Tâm lý thị trường cũng có sự thúc đẩy sau khi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang New York John Williams nói trong một bài phát biểu rằng ngân hàng trung ương sẽ hành động phù hợp để duy trì sự phát triển hiện tại của nền kinh tế. Ông nói thêm rằng lạm phát thấp là thực sự là vấn đề của thời đại này và đó là một sự phản ánh của bức tranh kinh tế.

Thủ tướng Nhật Bản thăm Nga nhằm thúc đẩy đối thoại về hiệp ước hòa bình


Ngày 4-9, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã bắt đầu chuyến công du 3 ngày tới Vladivostok, thành phố Viễn Đông của Nga để tham dự Diễn đàn Kinh tế phương Đông (EEF) và thúc đẩy các cuộc đối thoại hiệp ước hòa bình với Moscow.

Trọng tâm của chuyến công du Nga lần này của Thủ tướng Abe sẽ là cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin, diễn ra ngày 5-9, nhằm tạo ra tiến triển hướng tới giải quyết tranh chấp lãnh thổ từ lâu liên quan tới 4 hòn đảo nằm ngoài khơi Hokkaido, miền Bắc Nhật Bản hiện do Nga kiểm soát.

Tổng thống Putin và Thủ tướng Abe hồi năm ngoái đã tiến hành các cuộc đàm phán nhằm hướng tới việc ký kết một hiệp ước hòa bình thời hậu chiến, song tại các cuộc thương lượng, gồm ở cấp chuyên viên, hai đã không thể thu hẹp khoảng cách liên quan đến vấn đề tranh chấp lãnh thổ.

Mối quan hệ giữa Nga và Nhật Bản đã nhiều năm nay bị phủ bóng đen do chưa thể ký được hiệp ước hòa bình. Nguyên nhân chính là do hai bên tranh chấp chủ quyền đối với quần đảo gồm 4 hòn đảo mà Nga lần lượt gọi là Iturup, Kunashir, Khabomai và Shicotan, còn Nhật Bản gọi là Etorofu, Kunashiri, Habomai và Shikotan.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã nhiều lần đàm phán với Tổng thống Nga Vladimir Putin để giải quyết vấn đề tranh chấp trên, song cho đến nay vẫn chưa đạt được đột phá nào.

Gần đây, hai nước đã thể hiện thiện chí giải quyết tranh chấp thông qua đàm phán, nhưng chưa đạt được nhận thức chung do lập trường còn nhiều khác biệt.

Dư luận thế giới tiếp tục lên án Trung Quốc về các hành vi vi phạm luật pháp quốc tế trên biển Đông


Trước các hành động Trung Quốc đơn phương làm leo thang căng thẳng tại Biển Đông trong những tuần gần đây, Liên minh châu Âu (EU), Anh, Đức, Pháp, Ấn Độ... đã lên tiếng bày tỏ sự quan ngại. 

Trong thông cáo được đưa trên trang web chính thức của EU nhấn mạnh: "Những hành động đơn phương trong các tuần vừa qua trên Biển Đông đã khiến căng thẳng gia tăng và gây tổn hại môi trường an ninh hàng hải, là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sự bình yên phát triển kinh tế của khu vực".

Theo EU, tất cả các bên trong khu vực cần kiềm chế, có những bước đi cụ thể hướng tới khôi phục nguyên trạng, kiềm chế, không quân sự hóa khu vực và giải quyết các tranh chấp thông qua biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước về Luật Biển của Liên hợp quốc (UNCLOS).

Cũng trong thông cáo, EU mong muốn các bên sớm hoàn tất, trên tinh thần minh bạch, các cuộc đàm phán về bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) hiệu quả, thực chất và có tính ràng buộc pháp lý. EU khẳng định cam kết với trật tự pháp lý ở các vùng biển và đại dương dựa trên luật pháp quốc tế, an ninh và hợp tác hàng hải cũng như tự do hàng hải và hàng không vì lợi ích của tất cả các quốc gia.

Trong một thông cáo chung phát đi ngày 29-8, 3 nước châu Âu, đều là thành viên của UNCLOS, gồm Anh, Đức và Pháp cho biết: "Anh, Đức và Pháp rất lo ngại, tình hình Biển Đông có thể dẫn đến bất ổn, mất an ninh trong khu vực. 3 nước kêu gọi tất cả quốc gia ven Biển Đông thực hiện các bước và biện pháp giảm căng thẳng, góp phần duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định, an toàn trong khu vực, bao gồm chú ý quyền của những quốc gia ven biển trong vùng biển của họ và quyền tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông".

3 nước châu Âu này cũng hoan nghênh những cuộc đàm phán đang diễn ra giữa các quốc gia thành viên ASEAN và Trung Quốc nhằm đạt được bộ quy tắc ứng xử phù hợp với UNCLOS ở Biển Đông, khuyến khích các bên sớm đạt thỏa thuận.

Cũng trong ngày 29-8, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ Raveesh Kumar đã lên tiếng về tình hình Biển Đông, nhấn mạnh: “Biển Đông là một phần của chung trên toàn cầu. Ấn Độ ủng hộ tự do hàng hải và hàng không, hoạt động thương mại hợp pháp không bị cản trở tại các vùng biển quốc tế theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS. Sự khác biệt phải được giải quyết một cách hòa bình bằng cách tôn trọng quy trình pháp lý và ngoại giao, không thể dùng đến đe dọa hoặc sử dụng vũ lực”. 

Trong khi đó, một số chuyên gia của Cộng hòa Czech cho rằng, cộng đồng quốc tế cần kiên quyết phản ứng mạnh mẽ để kiềm chế và ngăn chặn các hoạt động leo thang căng thẳng và lấn lướt của Trung Quốc ở Biển Đông. 

Nhà báo Alex Svamberg, chuyên gia phân tích các vấn đề an ninh quốc tế thuộc Báo Tin tức Czech đánh giá cao việc Việt Nam kiên quyết đấu tranh ngăn chặn các hoạt động lấn lướt của Trung Quốc trên thực địa, và cho rằng: Việt Nam không đơn độc trong vấn đề Biển Đông vì với chính sách đối ngoại đa phương hóa và đa dạng hóa quan hệ quốc tế, Việt Nam sẽ có được sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế, nhất là ASEAN và các nước có tiếng nói quan trọng trên trường quốc tế.

Tiến sĩ Lee Jaehyon, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ASEAN và châu Đại Dương, Viện Nghiên cứu chính sách ASAN (Hàn Quốc) cho rằng, tình hình an ninh ở Biển Đông ngày một xấu đi là do Trung Quốc vi phạm luật pháp quốc tế ở vùng biển này và gây quan ngại lớn về an ninh cho các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam.

Tiến sĩ Lee Jaehyon cảnh báo về việc Trung Quốc đang sử dụng chiến thuật từng bước độc chiếm Biển Đông theo cái gọi là “đường 9 đoạn”, tiến hành bồi đắp, xây dựng hạ tầng hay quân sự hóa các đảo, đá.

Chuyên gia này cũng cho rằng, cần phải có sự đồng thuận rộng rãi hơn trong cộng đồng quốc tế để Trung Quốc bị gây áp lực bởi những hậu quả do các hành động của nước này gây ra ở Biển Đông.   

(TTGCVT tổng hợp)

 

Các tin khác
    Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
    Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
    Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
    Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
    Email:ttgcvattu1989@gmail.com