Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 9/8/2019
Cập nhật: 9-8-2019

Tuần qua, cuộc chiến thương mại giữa hai nước Mỹ -  Trung Quốc "tăng nhiệt" trở lại. Sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ tiếp tục áp thuế lên 300 tỉ USD hàng hóa nhập khẩu còn lại của Trung Quốc, Bắc Kinh đã hạ giá đồng Nhân dân tệ - một động thái được cho là nhằm mục đích trả đũa Washington. Những đòn "ăn miếng, trả miếng" đã làm thị trường toàn cầu chao đảo và đe dọa sự phát triển của kinh tế thế giới. Tất cả đều đang nín thở dõi theo diễn biến của cuộc chiến và những nước cờ tiếp theo được mỗi bên tung ra.

NHTW Trung Quốc đặt tỷ giá nhân dân tệ dưới ngưỡng 7 lần đầu tiên kể từ 2008

Lần đầu tiên trong hơn 1 thập kỷ, ngày 5-8, Trung Quốc đã để đồng NDT lần đầu tiên kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu phá ngưỡng 7 NDT đổi 1 USD. Tình hình này cũng khiến giá đồng USD giảm so với đồng yên của Nhật Bản và đồng euro.   

Đồng nhân dân tệ yếu hơn sẽ giúp hàng hóa mà Trung Quốc xuất đi trở nên hấp dẫn hơn, và chính quyền Trump cáo buộc Bắc Kinh thực hiện hành động này để tạo lợi thế thương mại một cách không công bằng, do đó đã gắn mác thao túng tiền tệ cho Trung Quốc khiến căng thẳng giữa hai bên càng leo thang.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) ngày 6-8 tuyên bố, Bắc Kinh kiên quyết phản đối quyết định của Mỹ coi Trung Quốc là "nước thao túng tiền tệ"; cho rằng Bắc Kinh chưa và sẽ không sử dụng đồng nhân dân tệ để đối phó với những bất đồng về thương mại với nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Theo tuyên bố của PBOC, việc coi Trung Quốc là "nước thao túng tiền tệ" gây tổn hại nghiêm trọng tới các quy tắc quốc tế.

Thị trường thế giới ngay lập tức đã có những phản ứng trước chiều hướng xấu đi của quan hệ thương mại Mỹ - Trung Quốc. Ngay từ đầu phiên giao dịch ngày 6-8, giá dầu thế giới sụt giảm hơn 4%, giữ đà giảm mạnh và xuống mức thấp nhất trong vòng 7 tháng qua.

Lý do khiến giá vàng đen lao dốc được nhận định là do Bộ Năng lượng Mỹ công bố báo cáo hằng tuần cho thấy tồn kho dầu thô của nước này đã tăng 2,4 triệu thùng thay vì giảm 2,8 triệu thùng như dự báo trước đó. Nhiều thị trường chứng khoán cũng chìm trong sắc đỏ bởi lo ngại dai dẳng về căng thẳng thương mại vẫn chi phối tâm lý nhà đầu tư.

Ngược lại, giá vàng thế giới tiếp tục tăng mạnh và đạt mức kỷ lục mới khi các nhà đầu tư vội vàng tìm giải pháp “trú ẩn” để bảo toàn vốn và đồng USD không còn là lựa chọn an toàn. Ngày 8-8, giá vàng thế giới đứng ở mức 1.497 USD/ounce, tăng 57 USD/ounce so với phiên giao dịch cuối tuần trước trên sàn Kitco.

Ông Edward Meir, chuyên gia phân tích cao cấp của Công ty INTL FCStone có trụ sở tại Mỹ cho rằng, giá vàng sẽ tiếp tục tăng mạnh nếu Trung Quốc tung thêm các đòn trả đũa sau tuyên bố ngừng nhập khẩu nông sản từ Mỹ.

Tháng trước, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu trong năm nay và năm sau do ảnh hưởng của căng thẳng thương mại. Quỹ này cảnh báo nếu căng thẳng Mỹ - Trung Quốc tiếp tục leo thang vào năm 2020, tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ giảm 0,5 điểm phần trăm. Trong bối cảnh thị trường tiềm ẩn nhiều rủi ro, các ngân hàng trung ương trên khắp thế giới cũng đua nhau hành động. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã hạ lãi suất lần đầu tiên trong 11 năm, còn Ngân hàng trung ương châu Âu cũng phát tín hiệu về việc sẽ nới lỏng thêm chính sách tiền tệ.

Theo các nhà phân tích tại Công ty Capital Economics, căng thẳng thương mại giữa hai cường quốc kinh tế thế giới có thể leo thang hơn nữa. Thậm chí, dự báo mức thuế quan lên tới 25% đối với toàn bộ hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ, bởi Bắc Kinh khó lòng đồng ý với những yêu cầu từ Washington và thay đổi chính sách công nghiệp của mình.

Những gì đang diễn ra cho thấy, Mỹ và Trung Quốc ít nhất phải chờ đợi đến cuộc đàm phán dự kiến được nối lại vào tháng 9 tới tại Washington để tìm kiếm cơ hội, song cũng không có nhiều kỳ vọng được đặt vào sự kiện này.

Nhìn vào đường lối cứng rắn mà hai bên đang theo đuổi hiện nay, các chuyên gia của Tập đoàn Ngân hàng, chứng khoán và đầu tư Goldman Sachs cảnh báo rằng việc hai nước đạt thỏa thuận thương mại ngày càng xa vời và khó lòng xảy ra trước cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ dự kiến diễn ra vào tháng 11-2020. Trong khi đó, nền kinh tế toàn cầu vẫn phải gồng mình ứng phó với những rủi ro tiềm ẩn khi tranh chấp, căng thẳng hai bên chưa được hóa giải.

Tình hình hiện nay có nguy cơ rất cao sẽ tiếp tục leo thang. Đó là lí do xuất hiện mối quan ngại về việc Trung Quốc có thể bán tháo trái phiếu Mỹ trong những ngày gần đây.

Điều đó sẽ khiến lãi suất tăng vọt. Và bởi lãi suất của Bộ Tài chính Mỹ là chuẩn mực cho tín dụng kinh doanh và tiêu dùng, cũng như các khoản nợ, thế chấp và cho vay tự động của doanh nghiệp cũng sẽ tăng cao, khiến tăng trưởng kinh tế Mỹ bị hãm phanh lại. Tất nhiên, đồng USD cũng không tránh khỏi bị liên lụy. Tuy nhiên nếu Bắc Kinh bán tháo lượng lớn trái phiếu Mỹ, thì số trái phiếu còn lại trong tay họ cũng sẽ gặp nguy. 

Trung Quốc vẫn cần giữ một số trái phiếu Mỹ nhất định để giữ giá cho đồng tiền của mình. Các chuyên gia cho rằng Trung Quốc sẽ nỗ lực kiểm soát việc đồng Nhân dân tệ tăng/hạ giá trong những tháng tới, nhằm giảm bớt một số áp lực đối với nền kinh tế quốc nội mà không mất đi tiền vốn đầu tư nước ngoài.

Hơn nữa, việc bán tháo trái phiếu Mỹ còn có thể ảnh hưởng tiêu cực tới nỗ lực của Trung Quốc trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường vốn và trái phiếu.  

Các nước bắt đầu đua hạ lãi suất để cứu tăng trưởng kinh tế


Ba ngân hàng trung ương ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương ngày 7/8 đồng loạt có động thái hạ lãi suất đầy bất ngờ nhằm ứng phó với triển vọng tăng trưởng ngày càng xấu của nền kinh tế toàn cầu.

Theo tin từ Bloomberg, ngân hàng trung ương của New Zealand và Ấn Độ đưa ra mức cắt giảm lãi suất lớn hơn dự báo, trong khi việc Ngân hàng Trung ương Thái Lan hạ lãi suất gần như không nằm trong dự báo trước đó của giới phân tích.

Đối mặt với cuộc chiến thương mại ngày càng leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc, giới hoạch định chính sách ở châu Á-Thái Bình Dương đang có những bước đi táo bạo hơn để bảo vệ tăng trưởng.

Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) hạ lãi suất trong tuần trước đó cũng mở ra hướng đi tương tự cho các ngân hàng trung ương trên toàn cầu. Ngân hàng Goldman Sachs dự báo, với thách thức tăng trưởng kinh tế lớn như hiện nay, FED sẽ phải hạ lãi suất tổng cộng 3 lần trong 2019, đồng nghĩa với việc FED sẽ có thêm hai lần hạ lãi suất trong thời gian từ nay đến cuối năm.

Lãi suất cơ bản đồng Rupee được Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) cắt giảm 0,35 điểm phần trăm, còn 5,4%, đánh dấu đợt cắt giảm lãi suất lần thứ tư của ngân hàng trung ương này trong năm nay.

Ngân hàng Trung ương New Zealand, hạ lãi suất 0,5 điểm phần trăm, về mức thấp kỷ lục 1%. Trước đó, giới phân tích dự báo mức giảm 0,25 điểm phần trăm.

Ngân hàng Trung ương Thái Lan giảm lãi suất cơ bản đồng Baht 0,25 điểm phần trăm, còn 1,5%. Đây là lần giảm lãi suất đầu tiên của Thái Lan trong hơn 4 năm.

Ngân hàng Trung ương Philippines sẽ có cuộc họp chính sách tiền tệ định kỳ vào ngày thứ Năm. Hầu hết các chuyên gia được Bloomberg khảo sát dự báo Philippines sẽ đưa ra mức cắt giảm lãi suất 0,25% trong lần họp này.

Cách đây ít hôm, Thống đốc Bangko Sentral ng Pilipinas, ông Benjamin Diokno, dự báo ngân hàng trung ương này sẽ phải giảm lãi suất tổng cộng 0,5 điểm phần trăm trong thời gian đến cuối năm.

Triều Tiên cảnh báo sẽ tìm một “con đường mới”


Ngày 6-8, Triều Tiên khẳng định nước này vẫn cam kết giải quyết các vấn đề thông qua đối thoại, song cảnh báo Bình Nhưỡng "sẽ buộc phải tìm một con đường mới", nếu Hàn Quốc và Mỹ tiếp tục có các động thái quân sự mang tính thù địch.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Triều Tiên đưa ra tuyên bố trên sau khi nước này phóng 2 vật thể được cho là tên lửa đạn đạo tầm ngắn vào vùng biển Nhật Bản. Vụ phóng này được đánh giá là để phản ứng về cuộc tập trận chung đang diễn ra giữa Hàn Quốc và Mỹ.

Quan chức ngoại giao Triều Tiên cũng nhấn mạnh việc Mỹ chuyển giao cho Hàn Quốc các máy bay chiến đấu F-35A mới, việc tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Mỹ đến Hàn Quốc, cũng như việc Mỹ thử nghiệm các loại tên lửa đạn đạo là những bước đi "buộc Triều Tiên phải phát triển, thử nghiệm và triển khai các phương tiện mạnh quan trọng đối với quốc phòng".

Trong diễn biến liên quan, Mỹ vừa ra quyết định từ ngày 5-8, những người nước ngoài đến Triều Tiên trong 8 năm trở lại đây sẽ không được hưởng quyền miễn thị thực khi nhập cảnh vào Mỹ.

Đây là động thái mới nhất của Mỹ trong bối cảnh đàm phán về phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên đang lâm vào bế tắc. Mỹ có chương trình miễn thị thực, cho phép công dân của 38 quốc gia, trong đó có Hàn Quốc, Nhật Bản và Pháp tới Mỹ trong vòng 90 ngày mà không cần thị thực.

Tuy nhiên, với quyết định trên, những người thuộc nhóm 38 quốc gia này, đến Triều Tiên trong khoảng thời gian từ năm 2011 trở lại đây, sẽ không còn được hưởng quyền miễn trừ thị thực. Động thái này của Mỹ có thể sẽ tác động nghiêm trọng đến ngành Du lịch non trẻ của Triều Tiên. 

Trong một động thái nhằm giảm căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, ngày 6-8, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh kêu gọi các bên liên quan coi trọng tiến bộ đã đạt được, thúc đẩy đối thoại và giảm căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên. Bà Hoa Xuân Oánh cho biết, Trung Quốc quan tâm các động thái của Triều Tiên cũng như các cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn Quốc.

 Trả lời phỏng vấn báo chí, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ J.Bolton đã nhắc lại cam kết của Triều Tiên không tiến hành các vụ phóng tên lửa tầm xa liên lục địa. Về các cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn Quốc, ông Bolton nêu rõ, nội dung diễn tập là nhiệm vụ chỉ huy và chủ yếu do máy tính thực hiện; điều này phù hợp mối quan hệ đối tác giữa hai nước.

Tại cuộc hội đàm ngày 7-8 ở Tokyo, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản T.Iwaya và người đồng cấp Mỹ M.Esper đã nhất trí phối hợp chặt chẽ nhằm hướng tới việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Bộ trưởng T.Iwaya nhận định, giới chức quốc phòng hai nước cần duy trì hợp tác ở mọi cấp độ, trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực gia tăng căng thẳng sau loạt vụ phóng vật thể bay chưa xác định tại Triều Tiên.  

Tổng thống Hàn Quốc cải tổ nội các, thay thế 8 quan chức cấp bộ


Ngày 9-8, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã tiến hành đợt cải tổ nội các sâu rộng. Theo đó, ông Moon thay đổi 8 vị trí quan chức cấp bộ và bổ nhiệm Đại sứ mới của Hàn Quốc tại Mỹ.

Trong đợt cải tổ nội các lần này, các bộ ghi nhận sự thay đổi về nhân sự bao gồm: Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học, Bộ Nông nghiệp, Bộ Bình đẳng giới và Gia đình và Bộ Các vấn đề về cựu chiến binh.

Một số cơ quan ngang bộ như Ủy ban Thương mại công bằng, Ủy ban Dịch vụ tài chính và Ủy ban Thông tin liên lạc Hàn Quốc cũng điều chỉnh vị trí lãnh đạo.

Đáng chú ý, Giáo sư ngành luật Cho Kuk được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Ông Lee Soo-hyuck, một nhà ngoại giao kỳ cựu và cũng là một luật sư, đã được bổ nhiệm làm tân Đại sứ Hàn Quốc tại Mỹ.

Việc bổ nhiệm các vị trí nói trên cần sự phê chuẩn của Quốc hội trước khi phát huy hiệu lực. Đây là đợt cải tổ nội các đầu tiên của Hàn Quốc trong vòng 5 tháng trở lại đây, diễn ra vào giữa nhiệm kỳ của Tổng thống Moon Jae-in, khi nhiệm kỳ của ông dự kiến sẽ kết thúc vào tháng 5-2022.

Việc thay đổi nhiều vị trí cấp bộ được kỳ vọng sẽ thổi một luồng gió mới vào đội ngũ lãnh đạo trong bối cảnh Seoul đang phải đối mặt với nhiều thách thức gia tăng từ những vụ thử nghiệm tên lửa liên tiếp của Triều Tiên cũng như bất đồng thương mại leo thang với Nhật Bản.

Căng thẳng thương mại Nhật Bản - Hàn Quốc

Theo hãng thông tấn Yonhap (Hàn Quốc), ngày 7-8, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản công bố dự luật sửa đổi, loại Hàn Quốc khỏi "Danh sách Trắng" các đối tác thương mại đáng tin cậy, sau khi Nội các Nhật Bản phê chuẩn văn kiện này tuần trước. Văn kiện sẽ có hiệu lực từ ngày 28-8 tới.

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai nước gia tăng, ngày 2-8 vừa qua, Nội các của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã phê chuẩn loại Hàn Quốc ra khỏi "Danh sách Trắng" các đối tác thương mại đáng tin cậy. Theo đó, khoảng hơn 1.000 mặt hàng xuất khẩu của Nhật Bản sang Hàn Quốc sẽ phải trình chính phủ phê duyệt từng đơn hàng.

Nhật Bản cũng có thể tùy ý điều chỉnh thời gian thẩm định các đơn hàng xuất khẩu.

Động thái trên của Nhật Bản có thể sẽ khiến hoạt động xuất khẩu sang Hàn Quốc bị trì hoãn và tác động nghiêm trọng tới các ngành công nghệ Hàn Quốc vốn phụ thuộc nhiều vào vật liệu của Nhật Bản.

Ngay sau đó, cùng ngày 2-8, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc Hong Nam-ki tuyên bố, nước này cũng sẽ loại Nhật Bản ra khỏi "Danh sách Trắng" các đối tác thương mại đáng tin cậy của Hàn Quốc.

Quan hệ giữa Hàn Quốc và Nhật Bản gia tăng căng thẳng kể từ khi Nhật Bản hồi tháng trước siết chặt quy định xuất khẩu sang Hàn Quốc ba vật liệu công nghệ cao dùng trong sản xuất chất bán dẫn và màn hình - gồm nhựa nhiệt dẻo (fluorinated polyimide), chất cản màu (resist) và hydro clorua có độ tinh khiết cao (HF).

Hàn Quốc cho rằng, đây là động thái trả đũa của Nhật Bản trong bối cảnh hai nước tranh cãi về vấn đề bồi thường cho các nạn nhân Hàn Quốc bị cưỡng bức lao động trong thời kỳ Nhật Bản đô hộ Bán đảo Triều Tiên từ năm 1910 đến 1945.

Phát biểu tại họp báo ngày 6-8 vừa qua tại thành phố Hiroshima nhân dịp tham dự lễ tưởng niệm 74 năm ngày thành phố bị ném bom nguyên tử, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho rằng, Hàn Quốc đã "đơn phương" vi phạm thỏa thuận giải quyết vấn đề bồi thường cho các lao động thời chiến, đồng thời kêu gọi Seoul tuân thủ thỏa thuận vốn là cơ sở để bình thường hóa quan hệ giữa hai nước này.

Phản ứng về phát biểu trên của ông Abe, ngày 7-8, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho rằng, phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản đồng nghĩa nước này thừa nhận rằng biện pháp trả đũa kinh tế Hàn Quốc là xuất phát từ vấn đề trong quá khứ.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đã đưa ra văn bản bày tỏ lập trường, theo đó, Hàn Quốc khẳng định, "hành động trả đũa kinh tế vô lý" của Tokyo không phải là để kiểm soát xuất khẩu, mà xuất phát từ các vấn đề trong quá khứ, đồng thời kêu gọi Chính phủ Nhật Bản từ bỏ những động thái "gây tổn hại trật tự thương mại tự do, phủ nhận quá khứ".

Tuy nhiên cuối tuần qua, xuất hiện nhiều động thái của cả Hàn Quốc và Nhật Bản phát đi tín hiệu cho thấy thiện chí hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nước láng giềng.

Ngày 8/8, Chính phủ Hàn Quốc thông báo hoãn quyết định đưa Nhật Bản ra khỏi danh sách các đối tác thương mại tin cậy. Thông báo được đưa ra sau khi Chính phủ Nhật Bản cấp phép xuất khẩu lô hàng nguyên liệu công nghệ cao đầu tiên sang Hàn Quốc, trong bối cảnh Tokyo đang siết chặt quy định xuất khẩu sang Hàn Quốc.

(TTGCVT tổng hợp)

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com