Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 2/8/2019
Cập nhật: 2-8-2019

Tuần qua, dòng chảy sự kiện quốc tế có khá nhiều điểm nhấn đáng chú ý như Mỹ cắt giảm lãi suất cơ bản lần đầu tiên kể từ năm 2008; Nhật Bản loại Hàn Quốc khỏi danh sách hưởng ưu đãi xuất khẩu; Mỹ tuyên bố áp thuế bổ sung đối với 300 tỷ USD hàng Trung Quốc; Anh chuẩn bị cho việc rời EU không thỏa thuận …

Mỹ cắt giảm lãi suất cơ bản lần đầu tiên kể từ năm 2008


Ngày 31-7 (theo giờ địa phương), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định cắt giảm lãi suất cơ bản 0,25%, từ mức 2,25-2,5% hiện nay xuống còn 2-2,25%. 

Đây là lần đầu tiên cơ quan này hạ lãi suất cơ bản kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 nhằm hỗ trợ đà tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ.

Fed cho biết, việc hạ lãi suất là nhằm ứng phó với những diễn biến mới của nền kinh tế toàn cầu và khẳng định sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ những yếu tố có thể tác động tới nền kinh tế Mỹ để có những động thái phù hợp.

Phát biểu sau cuộc họp chính sách của Ủy ban Thị trường Mở liên bang (FOMC), cơ quan hoạch định chính sách của FED, Chủ tịch Fed Jerome Powell nhận định, tăng trưởng kinh tế toàn cầu yếu ớt và căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã ảnh hưởng tới đà tăng trưởng của Mỹ, mặc dù thị trường việc làm tại quốc gia này vẫn diễn biến tích cực với tỷ lệ thất nghiệp hiện ở mức thấp nhất kể từ cuối những năm 1960.

Tuy nhiên, ông Powell khẳng định, đợt cắt giảm lãi suất này không phải là động thái mở đầu cho một loạt đợt hạ lãi suất liên tiếp.

Sau khi Fed công bố quyết định hạ lãi suất cơ bản, thị trường chứng khoán Mỹ đã chìm trong sắc đỏ giảm điểm. 

Chốt phiên giao dịch, chỉ số Dow Jones giảm 1,2%, ghi nhận mức giảm điểm mạnh nhất tính theo ngày kể từ ngày 31-5. Chỉ số S&P500 bốc hơi 1,1% giá trị, trong khi Nasdaq trượt dốc 1,2%, mức giảm điểm sâu nhất kể từ cuối tháng 6 đến nay.

Nhật Bản loại Hàn Quốc khỏi danh sách hưởng ưu đãi xuất khẩu


Nội các Nhật Bản ngày 2-8 đã nhất trí loại Hàn Quốc khỏi danh sách các quốc gia được hưởng ưu đãi xuất khẩu. Đây là động thái mới nhất có thể làm gia tăng căng thẳng giữa hai nền kinh tế hàng đầu châu Á.

Phát biểu trong cuộc họp báo, Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Hiroshige Seko cho biết, quyết định nói trên sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 28-8. Ông Hiroshige Seko nhấn mạnh, việc loại Hàn Quốc khỏi “danh sách trắng” không phải là một biện pháp trả đũa mà xuất phát từ lập trường bảo vệ an ninh quốc gia.

Hàn Quốc là quốc gia đầu tiên từng bị loại khỏi “danh sách trắng” của Nhật Bản. Danh sách này gồm 27 quốc gia, trong đó có Đức, Anh, Mỹ... Doanh nghiệp xuất khẩu thuộc những quốc gia có tên trong danh sách này không cần phải xin giấy phép riêng đối với từng phiếu xuất khẩu một số nhóm hàng hóa mà chỉ cần một giấy phép chung.

Sau khi bị gạch tên khỏi danh sách này, các nhà xuất khẩu của Hàn Quốc sẽ mất nhiều thời gian hơn trong việc hoàn thiện các thủ tục hành chính để được cấp giấy phép xuất khẩu, khiến việc xuất khẩu nhiều mặt hàng có thể sẽ bị chững lại.

Phát biểu sau khi quyết định của Nhật Bản được công bố, ông Ko Min-jung, Phát ngôn viên Phủ Tổng thống Hàn Quốc cho biết, Seoul lấy làm tiếc về quyết định này, đồng thời khẳng định Hàn Quốc sẽ có biện pháp đáp trả cứng rắn.

Dự kiến, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in sẽ triệu tập một cuộc họp nội các bất thường nhằm thảo luận về vấn đề này.

Đàm phán thương mại Mỹ - Trung Quốc không có nhiều tiến triển, Mỹ tuyên bố áp thuế bổ sung đối với 300 tỷ USD hàng Trung Quốc


Ngày 1-8 (theo giờ địa phương), trên mạng xã hội Twitter, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, Mỹ sẽ áp thuế 10% đối với 300 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Theo kế hoạch, sắc thuế mới sẽ bắt đầu phát huy hiệu lực kể từ ngày 1-9-2019. Trong bài viết, ông Trump bày tỏ mong muốn tiếp tục các cuộc đối thoại tích cực với Trung Quốc nhằm đạt được một thỏa thuận thương mại toàn diện. 

Tuyên bố về việc áp thuế bổ sung được đưa ra sau khi phái đoàn các quan chức Mỹ và Trung Quốc khép lại vòng đàm phán tại Thượng Hải.

Đây là vòng đàm phán thứ 12 giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới và là vòng đàm phán thương mại đầu tiên giữa Washington và Bắc Kinh tể từ sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Nhật Bản.

Vòng đàm phán mới nhất đã không đạt được nhiều tiến triển, mặc dù trong thông cáo sau cuộc họp, Nhà Trắng cho biết, các cuộc thảo luận giữa hai bên đều mang tính xây dựng. Cam kết của Trung Quốc trong việc mua nông sản của Mỹ vẫn là một trong những vấn đề gai góc nhất trong các cuộc đàm phán và hai bên vẫn chưa thể đạt được đồng thuận về vấn đề này.

Dù vẫn duy trì sự lạc quan, Bộ trưởng Tài chính Mỹ S.Mnuchin thừa nhận rằng còn nhiều vấn đề cần giải quyết và hai phía sẽ phải thảo luận thêm tại Mỹ. Một thỏa thuận đạt được quá vội vàng có thể giúp tạm thời chấm dứt mức thuế cao mà hai nước áp đặt lên tổng cộng 360 tỷ USD giá trị hàng hóa của nhau, song khó lòng đưa quan hệ thương mại song phương trở lại trạng thái phát triển năng động và đa dạng.

Theo dự kiến, hai nước sẽ tiếp nối các cuộc đàm phán thương mại vào đầu tháng 9, tại Washington. 

Kể từ tháng 7-2018, căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc không ngừng gia tăng khi hai nền kinh tế lớn nhất thế giới liên tiếp tăng thuế đối với hàng hóa của nhau. Đến nay, tổng lượng hàng hóa bị tăng thuế của hai bên đã lên tới hàng trăm tỷ USD.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cảnh báo, bất đồng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới có thể sẽ khiến tốc độ tăng trưởng thương mại toàn cầu năm 2019 giảm xuống mức 2,6%, mức thấp nhất trong 3 năm qua và khiến nền kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm lại.

Thượng viện Mỹ thông qua dự luật ngân sách cho tài khóa 2020


Ngày 1-8 (theo giờ địa phương), với 67 phiếu thuận và 28 phiếu chống, Thượng viện Mỹ đã thông qua dự luật ngân sách cho tài khóa 2020 và nhất trí duy trì trần nợ công hiện tại thêm 2 năm. Theo đó, mức chi tiêu ngân sách cho tài khóa 2020 vào khoảng 1,37 nghìn tỷ USD, tăng 320 tỷ USD so với tài khóa hiện tại. 

Mức chi tiêu này được dự báo sẽ tiếp tục tăng nhẹ trong tài khóa 2021. Cả Thượng viện và Hạ viện đều nhất trí tiếp tục duy trì mức trần nợ công như hiện tại đến hết ngày 31-7-2021.

Những người ủng hộ dự luật cho rằng, việc tăng chi tiêu là cần thiết để thúc đẩy các hoạt động của Chính phủ trong nhiều lĩnh vực, trong đó có quốc phòng.

Tuy nhiên, một số nghị sĩ lo ngại, việc tăng chi tiêu có thể sẽ khiến thâm hụt ngân sách và nợ công tiếp tục phình to. Hiện nay, tổng mức nợ công của Chính phủ Mỹ đã vượt ngưỡng 22.000 tỷ USD, trong khi mức thâm hụt ngân sách năm 2019 được dự báo khoảng 1.000 tỷ USD.

Với dự luật này, Chính phủ Mỹ đã tránh được nguy cơ vỡ nợ trong tháng 9. Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin từng lo ngại rằng, Chính phủ Mỹ có thể sẽ cạn nguồn ngân sách vào đầu tháng 9 và có thể sẽ phải ngừng hoạt động do lưỡng viện chưa kịp thông qua ngân sách cho tài khóa mới.

Sau khi được Thượng viện thông qua, dự luật này sẽ được chuyển tới Tổng thống Donald Trump ký ban hành.

Mỹ kích hoạt quá trình rút khỏi INF


Đúng với “kịch bản” thông báo cách đây 6 tháng, ngày 2-8, Mỹ sẽ chính thức kích hoạt quá trình rút khỏi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) đã ký kết với Nga. Đây là "bước lùi" nguy hiểm, tạo ra khoảng trống trong hệ thống kiểm soát vũ khí hạt nhân chiến lược quốc tế, trở thành mối đe dọa đối với an ninh và ổn định toàn cầu. 

INF được lãnh đạo Mỹ và Liên Xô trước đây ký ngày 8-12-1987 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1-6-1988. Theo INF, hai bên cam kết không sản xuất, thử nghiệm, triển khai các tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình trên mặt đất tầm ngắn và tầm trung (từ 500 đến 5.500km). Đây là hiệp ước đầu tiên giữa Washington và Mátxcơva về giải trừ vũ khí hạt nhân và được xem là "hòn đá tảng" cho việc duy trì hòa bình thế giới suốt hơn 3 thập kỷ qua.

Trong những năm gần đây, quan hệ Nga - Mỹ gần như rơi vào tình trạng đóng băng. Hai bên vẫn liên tục cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận kiểm soát tên lửa đạn đạo. Song, việc tiếp tục duy trì những hiệp ước tương tự như INF hay Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược (START) là “dây neo” giữ Nga và Mỹ không vượt quá giới hạn đỏ đến mức gây nguy hiểm tới sự ổn định chiến lược toàn cầu.

Với quyết định tạm ngừng thực hiện INF, không loại trừ khả năng Mỹ sẽ triển khai tên lửa tại nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt tại châu Á và châu Âu, trực tiếp đe dọa an ninh nước Nga. Trước đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng cảnh báo, việc Mỹ rút khỏi INF có thể khiến toàn bộ hệ thống kiểm soát vũ khí và không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt sụp đổ... Cảnh báo của ông chủ Điện Kremlin hoàn toàn có cơ sở khi Mỹ đang có ý định không gia hạn START với Nga, sẽ hết hạn vào năm 2021. 

Trong trường hợp cả INF và START bị thủ tiêu, sẽ đặt thế giới tới gần với tình huống đối đầu chiến lược giữa hai cường quốc hạt nhân như từng xảy ra đầu những năm 70 của thế kỷ trước. Ngay chính luật sư về an ninh quốc gia của Mỹ Bradley Moss cũng cảnh báo, quyết định hủy bỏ INF sẽ giáng một đòn nguy hiểm vào quá trình cắt giảm và tiêu hủy các kho vũ khí hạt nhân khắp hành tinh.

Trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống xuất hiện ngày càng nhiều, chắc chắn vấn đề vũ khí chiến lược sẽ không thể được giải quyết nếu thiếu sự hợp tác hiệu quả giữa Nga và Mỹ. Vì vậy, khoảng trống hợp tác giữa hai cường quốc hạt nhân hàng đầu thế giới sau khi Mỹ rút khỏi INF chính là rủi ro lớn nhất.

Thỏa thuận hạt nhân Iran: Hy vọng cứu vãn



Trong bối cảnh căng thẳng giữa Tehran và các nước phương Tây gia tăng, một cuộc họp khẩn cấp của đại diện các quốc gia còn duy trì cam kết theo Thỏa thuận hạt nhân Iran, còn gọi là Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) vừa được triệu tập tại thủ đô Vienna (Áo). Cuộc họp nhằm tìm cách cứu vãn văn kiện được coi là thành tựu ngoại giao nổi bật của thế kỷ XXI.

Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đơn phương rút nước này khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử ký kết giữa Iran và Nhóm P5+1, đồng thời tái áp đặt các lệnh trừng phạt chống lại quốc gia Cộng hòa Hồi giáo, các bên còn lại đã nỗ lực duy trì các cam kết trong JCPOA và hối thúc xứ Cờ hoa trở lại văn kiện này. Song những biện pháp của châu Âu nhằm bảo vệ hoạt động thương mại với Tehran đến nay chưa mang lại kết quả cụ thể. Ý định ngừng tuân thủ một phần của cam kết đã được Iran công khai sau sự ra đi của Mỹ và nước này bắt đầu gây sức ép đối với các cường quốc còn lại trong JCPOA.

Cuộc gặp khẩn diễn ra sau khi Iran tuyên bố nước này đã vượt giới hạn dự trữ và làm giàu uranium được quy định trong thỏa thuận năm 2015. Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng nguyên tử Iran Ali Akbar Salehi cho biết, nước này đã làm giàu 24 tấn uranium kể từ khi tham gia thỏa thuận hạt nhân và hiện đã tái khởi động lò phản ứng nước nặng Arak như Tổng thống Iran Hassan Rouhani từng tuyên bố. Nếu thông tin này là đúng, quốc gia vùng Vịnh đã sản xuất uranium làm giàu vượt nhiều lần so với giới hạn của JCPOA.

Đầu tháng này, Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cũng đã xác nhận việc Tehran sản xuất vượt giới hạn 300kg uranium làm giàu. Giới chức nước này không loại trừ khả năng tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động làm giàu uranium nếu các bên không thể đưa ra sáng kiến bù đắp thiệt hại từ các biện pháp trừng phạt của Washington.

Dù kết quả thảo luận không được công bố cụ thể, song Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi cho biết các bên đã đưa ra một số cam kết, trong đó có cả việc căng thẳng giữa nước này và Anh liên quan tới việc hai bên bắt giữ các tàu của nhau. Đáng chú ý, theo đại diện Trung Quốc tham dự cuộc họp, tất cả các bên đã cam kết bảo vệ JCPOA và tiếp tục thực hiện thỏa thuận này một cách cân bằng, đồng thời thể hiện sự phản đối mạnh mẽ đối với các biện pháp trừng phạt mà Mỹ đã đơn phương áp đặt lên Iran.

Tuy vậy, quan chức ngoại giao Iran vẫn nhấn mạnh rằng chừng nào các yêu cầu về việc bảo đảm lợi ích của Tehran chưa được đáp ứng, nước này sẽ tiếp tục giảm dần việc thực hiện các cam kết trong JCPOA sau khi đã vượt giới hạn dự trữ uranium. Các bên khác, đặc biệt là châu Âu khó lòng đưa ra một giải pháp hiệu quả bởi điều này có thể ảnh hưởng tới chính các doanh nghiệp của họ trong hoạt động làm ăn với quốc gia đồng minh truyền thống là Mỹ.

Một diễn biến bất lợi khác là việc Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo thông báo Iran đã không chấp nhận lời đề nghị của ông về việc đến thăm Tehran để có cuộc thảo luận trực tiếp với giới chức quốc gia Cộng hòa Hồi giáo, đồng thời người đứng đầu ngành Ngoại giao Mỹ bày tỏ sự bất bình trước quyết định này.

Các nước tham gia cuộc gặp tại Vienna đã đạt được sự nhất trí về việc sớm tổ chức một cuộc họp cấp bộ trưởng ngoại giao, song thời gian cụ thể vẫn chưa được ấn định. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đưa ra một kết quả khả quan hơn là điều cần thiết để bảo vệ thành tựu quan trọng trong nỗ lực không phổ biến hạt nhân toàn cầu khỏi nguy cơ sụp đổ.

Anh chuẩn bị cho việc rời EU không thỏa thuận


Ngày 28-7, Reuters cho biết, tân Bộ trưởng Tài chính Anh Sajid Javid sẽ công bố kế hoạch chi khoảng 1 tỷ bảng Anh để sẵn sàng cho kịch bản Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) không thỏa thuận vào tháng 10 tới.

Bộ trưởng S.Javid cũng khẳng định sẽ cân nhắc kỹ các giải pháp của Bộ Tài chính Anh trong vấn đề rời EU (Brexit), trong đó bắt đầu từ việc công bố "quỹ bổ sung cụ thể" trong vài ngày tới để bảo đảm Anh hoàn toàn sẵn sàng cho động thái này vào ngày 31-10, dù có hoặc không có thỏa thuận.

Anh cũng sẽ lên kế hoạch bổ sung 500 nhân viên cho lực lượng kiểm soát biên giới và có khả năng nâng cấp cơ sở hạ tầng tại tất cả các cảng.

Trước đó, Thủ tướng Anh Boris Johnson ngày 27-7 đã tái khẳng định quan điểm Anh và EU rằng sẽ chỉ có thể thúc đẩy Brexit khi loại bỏ được điều khoản gây tranh cãi liên quan tới đường biên giới trên đảo Ireland trong thỏa thuận ký kết hồi cuối năm 2018.

(TTGCVT tổng hợp)

 

Các tin khác
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com