Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đầu tháng 7/2019
Cập nhật: 5-7-2019

Tuần qua, nhiều hãng thông tấn lớn của thế giới đã đồng loạt đưa tin đậm nét về sự kiện Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam vừa chính thức ký kết Hiệp định Thương mại tự do (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư (IPA). Đây được coi là một thời khắc lịch sử, là thành quả sau nhiều năm đàm phán. Cho đến nay, đây là mức cam kết cao nhất mà một đối tác dành cho Việt Nam trong các hiệp định FTA đã được ký kết. Lợi ích này đặc biệt có ý nghĩa khi EU liên tục là một trong hai thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam hiện nay.

Việt Nam và EU ký Hiệp định Thương mại tự do và Hiệp định Bảo hộ đầu tư


Chiều 30-6, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và EU (EVIPA) chính thức được ký kết tại Hà Nội trước sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cùng lãnh đạo Liên minh châu Âu.

Phát biểu tại lễ ký kết, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, việc chính thức ký hai Hiệp định quan trọng là EVFTA và EVIPA đã mở ra chân trời mới hợp tác rộng lớn, toàn diện và phát triển mạnh mẽ hơn của Việt Nam và EU, đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp hai bên.

Thủ tướng cho rằng, việc ký các Hiệp định EVFTA, EVIPA mới là bước khởi đầu, hai bên cần nỗ lực hợp tác để quá trình triển khai hợp tác thành công. Việt Nam sẽ ban hành “Chương trình hành động quốc gia” thực hiện hai Hiệp định với các nhiệm vụ, biện pháp cụ thể thực thi nghiêm túc, đầy đủ các cam kết, triển khai sâu rộng đến các bộ, cơ quan, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp, người dân, gắn với phát huy sự năng động, sáng tạo trong quá trình thực hiện hướng tới mục tiêu xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng phát triển giàu mạnh hùng cường.

EVFTA là một Hiệp định toàn diện, chất lượng cao, cân bằng về lợi ích cho cả Việt Nam và EU, đồng thời phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). 

Hiệp định gồm 17 chương, 2 nghị định thư và một số biên bản ghi nhớ kèm theo với các nội dung chính là: Thương mại hàng hóa (gồm các quy định chung và cam kết mở cửa thị trường), quy tắc xuất xứ, hải quan và thuận lợi hóa thương mại, các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm (SPS), các rào cản kỹ thuật trong thương mại (TBT), thương mại dịch vụ (gồm các quy định chung và cam kết mở cửa thị trường), đầu tư, phòng vệ thương mại, cạnh tranh, doanh nghiệp nhà nước, mua sắm của Chính phủ, sở hữu trí tuệ, thương mại và Phát triển bền vững, hợp tác và xây dựng năng lực, các vấn đề pháp lý - thể chế.

Về thương mại hàng hóa đối với xuất khẩu của Việt Nam, ngay khi Hiệp định có hiệu lực, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với khoảng 85,6% số dòng thuế, tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU. 

Sau 7 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,2% số dòng thuế, tương đương 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Đối với khoảng 0,3% kim ngạch xuất khẩu còn lại, EU cam kết dành cho Việt Nam hạn ngạch thuế quan với thuế nhập khẩu trong hạn ngạch là 0%. 

Đối với hàng xuất khẩu của EU, Việt Nam cam kết sẽ xóa bỏ thuế quan ngay khi Hiệp định có hiệu lực với 48,5% số dòng thuế, chiếm 64,5% kim ngạch nhập khẩu. Tiếp đó, sau 7 năm, 91,8% số dòng thuế, tương đương 97,1% kim ngạch xuất khẩu từ EU được Việt Nam xóa bỏ thuế nhập khẩu. 

Sau 10 năm, mức xóa bỏ thuế quan là khoảng 98,3% số dòng thuế, chiếm 99,8% kim ngạch nhập khẩu. Đối với khoảng 1,7% số dòng thuế còn lại của EU, Việt Nam áp dụng lộ trình xóa bỏ thuế nhập khẩu dài hơn 10 năm hoặc áp dụng hạn ngạch thuế quan theo cam kết WTO.

Với Hiệp định EVIPA, hai bên cam kết sẽ dành đối xử quốc gia và đối xử tối huệ quốc với đầu tư của nhà đầu tư của Bên kia, với một số ngoại lệ, cũng như sự đối xử công bằng, thỏa đáng, bảo hộ an toàn và đầy đủ, cho phép tự do chuyển vốn và lợi nhuận từ đầu tư ra nước ngoài, cam kết không trưng thu, quốc hữu hóa tài sản của nhà đầu tư mà không có bồi thường thỏa đáng. 

Đồng thời, hai bên cam kết bồi thường thiệt hại phù hợp cho nhà đầu tư của bên kia tương tự như nhà đầu tư trong nước hoặc của bên thứ ba trong trường hợp bị thiệt hại do chiến tranh, bạo loạn...

Đưa tin về sự kiện này, Trang tin France24 cho biết, Hiệp định Thương mại tự do giữa EU và Việt Nam sẽ giúp cắt giảm thuế quan đối với 99% các loại hàng hóa. Đây là hiệp định thương mại tự do thứ hai mà EU ký kết với một quốc gia Đông Nam Á, sau khi ký hiệp định thương mại với Singapore vào năm ngoái. 

France24 dẫn lời Ủy viên Thương mại của EU Cecilia Malmstrom nhận định, thỏa thuận này là một dấu mốc quan trọng hướng tới sự hợp tác tốt hơn giữa EU và các nền kinh tế ở khu vực Đông Nam Á.

Tân Hoa Xã đánh giá, đây là hiệp định thương mại tự do tham vọng nhất mà EU ký kết với một nước đang phát triển, dựa trên cam kết chung của cả hai bên về tự do hóa thương mại và hội nhập kinh tế theo hướng mở cửa, công bằng và tuân thủ luật lệ.

Hãng thông tấn Reuters nhận định, Việt Nam là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất trong khu vực, với lĩnh vực xuất khẩu và nguồn đầu tư nước ngoài vững mạnh. 

Theo Reuters, hiệp định thương mại tự do với EU sẽ giúp mở cửa thị trường dịch vụ và mua sắm công trong các lĩnh vực bưu chính, ngân hàng và hàng hải. Hiện nay, EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, chỉ đứng sau Mỹ, với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực là dệt may và da giày.

Tờ New York Times của Mỹ dự đoán, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU có thể sẽ tăng hơn 40% vào năm 2025 nhờ thỏa thuận này.

EU đạt được thỏa thuận về các chức danh lãnh đạo chủ chốt của khối 


Sau nhiều ngày đàm phán, cuối cùng các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã đạt được thỏa thuận về các chức danh lãnh đạo chủ chốt của khối, khai thông bế tắc trong việc lựa chọn nhân sự suốt một tháng qua. 

Nghị viện châu Âu (EP) hôm 3-7 đã bầu ông D.Sassoli, nghị sĩ người Italy, làm Chủ tịch EP trong nhiệm kỳ 2,5 năm tới. Ông D.Sassoli, chính khách 63 tuổi của đảng Dân chủ xã hội (MEP), được bầu trong vòng hai cuộc bỏ phiếu khi nhận được 345 số phiếu ủng hộ, số phiếu gần như tuyệt đối của các nghị sĩ EP.

Trước đó, vào tối 2-7, sau cuộc họp diễn ra căng thẳng trong ba ngày, EU đã thống nhất được danh sách ứng viên cho các chức danh chủ chốt lãnh đạo khối này nhiệm kỳ tới. Theo đó, bà U.Leyen, Bộ trưởng Quốc phòng Ðức, được giới thiệu làm Chủ tịch Ủy ban châu Âu. Cũng theo thỏa thuận của các thành viên EU, Thủ tướng Bỉ C.Michel sẽ giữ chức Chủ tịch Hội đồng châu Âu, Bộ trưởng Ngoại giao Tây Ban Nha J.Borrel làm Ðại diện cấp cao của EU về chính sách an ninh và đối ngoại, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) C.Lagarde giữ chức Chủ tịch Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB).

Như vậy, về cơ bản bộ khung các nhà lãnh đạo EU thời gian tới đã được định hình. Tuy nhiên, việc thống nhất được một ban lãnh đạo mới mới chỉ tạo ra sự yên tâm bước đầu về chặng đường phát triển EU, trong bối cảnh phía trước còn nhiều khó khăn, thách thức với "lục địa già".

Trước hết, EU phải tìm kiếm sự đồng thuận nội khối về nhiều vấn đề, từ các chính sách kinh tế, ngân sách chung đến nhập cư, đối ngoại... Ngay việc lựa chọn ứng cử viên cho các vị trí lãnh đạo chủ chốt vừa qua cũng rất chật vật. Các nhà lãnh đạo đã cố gắng để cân bằng mối liên kết chính trị cũng như những lợi ích của các khu vực khác nhau và lấp đầy khoảng cách về giới ở các vị trí cấp cao.

Trong khi đó, EU còn phải tìm kiếm sự nhất trí trong khối về một loạt vấn đề nóng khác như: cải cách Khu vực đồng Euro (Eurozone), ngân sách dài hạn của khối, mục tiêu về khí hậu đến năm 2050... Trong nỗ lực cải cách Eurozone, EU đã kêu gọi 19 nước thành viên Khu vực đồng Euro thống nhất giải pháp tài trợ cho ngân sách Eurozone nhằm ổn định nền kinh tế và củng cố vị thế đồng Euro. Pháp và một số nước Nam Âu muốn một ngân sách quy mô lớn hơn, đủ khả năng trợ giúp các nền kinh tế trong trường hợp bị ảnh hưởng bởi một cú sốc bất ngờ. Thậm chí Tổng thống Pháp E.Macron còn đề nghị một vị trí bộ trưởng tài chính cho Eurozone. Còn Hà Lan, các nước Bắc Âu chỉ muốn một ngân sách hạn chế và được tài trợ từ nguồn mà EU hiện có, bởi họ lo ngại ngân sách quy mô lớn có thể sẽ "chảy vào túi" một vài nền kinh tế khó khăn của khối.

Chống biến đổi khí hậu cũng là chủ đề các nước thành viên EU cần sớm thống nhất quan điểm. Ba Lan, Hungary, Séc và Estonia cho rằng, mục tiêu của EU giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính về mức 0% vào năm 2050 là quá tham vọng. Trong khi đó, các quốc gia Tây Âu ủng hộ mục tiêu này. Một số nhà phân tích cho rằng, EU sẽ đạt được thống nhất về mục tiêu khí hậu tại hội nghị cấp cao tháng 12 tới, thời điểm đã có sự rõ ràng hơn trong đàm phán về ngân sách dài hạn 2021-2027 của khối, với cam kết gia tăng gói ngân sách hỗ trợ những khu vực phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch.

Những quan điểm còn khác biệt nêu trên phần nào có thể xem là hệ quả của việc cục diện chính trị tại châu Âu đã xáo trộn đáng kể sau cuộc bầu cử EP hồi tháng 5 vừa qua, khiến cán cân quyền lực thay đổi mạnh mẽ. Ban lãnh đạo mới của EU sẽ đối mặt không ít khó khăn trong nhiệm kỳ tới để ổn định và thu hẹp sự khác biệt trong nội bộ liên minh. Trong đó, đoàn kết nội khối sẽ luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu của các nhà lãnh đạo châu Âu thời gian tới.

Iran để ngỏ khả năng tiếp tục tuân thủ thỏa thuận hạt nhân


Ngày 3-7, Tổng thống Iran Hassan Rouhani cho biết, Iran sẽ tiếp tục tuân thủ thỏa thuận hạt nhân, có tên gọi chính thức là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), đã ký năm 2015 với Nhóm P5+1 nếu các bên còn lại tiếp tục tuân thủ.

Theo nhà lãnh đạo Iran, nếu Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức tôn trọng các cam kết trong thỏa thuận, Tehran sẽ giảm lượng uranium làm giàu xuống dưới ngưỡng 300kg ghi trong văn kiện này.

Tuy nhiên, Tổng thống H.Rouhani cũng cảnh báo nếu các bên còn lại không tuân thủ đầy đủ JCPOA thì ngày 7-7 tới, lò phản ứng hạt nhân Arak sẽ hoạt động trở lại và "sẽ làm giàu uranium tới mức mà Iran muốn", cao hơn giới hạn 3,67% ràng buộc trong thỏa thuận.

Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Iran hôm 1-7 xác nhận đã vượt giới hạn 300kg dự trữ uranium làm giàu theo JCPOA. Hành động của Iran diễn ra sau khi Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt Tehran.  

Sóng ngầm cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung


Cuối tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí "đình chiến" thương mại. Theo đó, hai bên tạm ngưng việc áp thêm thuế lên hàng hóa của nhau và nối lại cuộc đàm phán thương mại lâm bế tắc từ đầu tháng 5.

Tuần này, ông Trump cho biết đàm phán thương mại Mỹ-Trung đã tái khởi động, nhưng các nhà đàm phán hai nước chưa gặp trực tiếp mà mới chỉ liên lạc qua điện thoại.

Phát biểu tại một cuộc họp báo thường kỳ ngày 4/7, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc Gao Feng nói hai đoàn đàm phán thương mại Mỹ-Trung hiện đang duy trì liên lạc. Tuy nhiên, ông Gao khẳng định hai bên chỉ có thể đi đến một thỏa thuận thương mại nếu Mỹ dỡ thuế quan đã áp lên hàng hóa Trung Quốc.

Đây cũng chính là một trong ba điều kiện mà Bắc Kinh đã nêu rõ với Washington sau khi vòng đàm phán thứ 11 giữa hai bên lâm thất bại hồi đầu tháng 5. Hai điều kiện còn lại bao gồm khối lượng hàng hóa Trung Quốc mua thêm của Mỹ phải phù hợp nhu cầu thực tế, và ngôn ngữ trong thỏa thuận phải có sự cân bằng để đảm bảo chủ quyền của Trung Quốc.

Trong cuộc gặp vừa rồi, ông Trump đã nhất trí hoãn kế hoạch áp thuế lên 300 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc, đồng thời nới lỏng hạn chế đối với hãng công nghệ Trung Quốc Huawei. Đổi lại, Trung Quốc sẽ mua thêm hàng nông sản của Mỹ.

Theo nhiều nhà phân tích, thỏa thuận đình chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ không sớm dẫn đến một giải pháp lâu dài, đồng thời cả hai bên có thể sẽ gánh chịu thêm "nỗi đau" trong giai đoạn chuyển tiếp này.

Cuộc gặp thứ ba của hai nhà lãnh đạo Mỹ - Triều


Cuộc gặp bất ngờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Khu phi quân sự (DMZ) ở biên giới Hàn Quốc - Triều Tiên vào ngày 30-6 được đánh giá là một sự kiện lịch sử, có ý nghĩa đặc biệt và mang tính biểu tượng cao.

Đặc biệt, ông D.Trump đã trở thành Tổng thống Mỹ đương nhiệm đầu tiên đặt chân lên lãnh thổ Triều Tiên, sau khi bước qua đường ranh giới phân chia hai miền Triều Tiên tại DMZ.

Việc tổ chức cuộc gặp bất ngờ nhân chuyến thăm của Tổng thống D.Trump tới Hàn Quốc phần nào cho thấy thiện chí, nỗ lực và quyết tâm của hai nhà lãnh đạo Mỹ và Triều Tiên nhằm giải quyết khác biệt bằng đối thoại. Hai nhà lãnh đạo đã có cuộc họp kín kéo dài gần 1 giờ tại Nhà tự do bên phần lãnh thổ Hàn Quốc ở DMZ và nhất trí nối lại đàm phán.

Các nhà phân tích đều nhận định cho dù khá ngắn ngủi nhưng cuộc đối thoại giữa Tổng thống D.Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un tại biên giới liên Triều đã phá vỡ bế tắc trong đàm phán hạt nhân sau khoảng 4 tháng gián đoạn. Đặc biệt là trong cuộc gặp lần này, Tổng thống D.Trump lại ít nhắc tới từ "phi hạt nhân hóa". Theo một số cựu quan chức ngoại giao Mỹ, chi tiết này cho thấy, người đứng đầu nước Mỹ có thể đã ý thức được rằng, phi hạt nhân hóa Triều Tiên sẽ là một tiến trình kéo dài đầy khó khăn và không thể vội vàng.

Bên cạnh đó, sự kiện lịch sử ở DMZ cũng sẽ mang lại sức bật cần thiết cho các mối quan hệ liên Triều. Mặc dù nội dung chi tiết của hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo nhiều khả năng sẽ được thảo luận tiếp trong các cuộc đàm phán cấp chuyên viên trong tương lai, song nó mang ý nghĩa rất lớn do tái khẳng định được cam kết của lãnh đạo Mỹ-Triều đối với vấn đề phi hạt nhân hóa. Điều đó tất yếu sẽ tạo ra luồng gió ấm trong các mối quan hệ giữa hai miền Triều Tiên.

Bằng cuộc gặp bất ngờ tại DMZ, hai nhà lãnh đạo Mỹ và Triều Tiên đã gửi đi thông điệp về quyết tâm xây dựng lại mối quan hệ đã bị sứt mẻ thời gian qua, từ đó cùng nhau tìm ra giải pháp hóa giải bất đồng, thực hiện mục tiêu phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên và mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực.

OPEC tiếp tục cắt giảm sản lượng dầu


Tại cuộc họp ngày 1-7, các thành viên thuộc Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đối tác ngoài OPEC, trong đó đứng đầu là Nga, đã nhất trí gia hạn thỏa thuận cắt giảm sản lượng khai thác dầu tới tháng 3-2020. Đây là nỗ lực của các nhà sản xuất dầu mỏ nhằm hỗ trợ giá dầu đang bị tác động bởi sự suy yếu của nền kinh tế toàn cầu. Thị trường “vàng đen” hy vọng sẽ tiếp tục được nâng đỡ nhằm ổn định giá dầu.

Trước thềm cuộc họp, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi OPEC tăng sản lượng dầu mỏ nhằm hạ giá dầu để bù đắp lại phần thiếu hụt dầu mỏ trên thị trường do các lệnh cấm vận Iran.

Tuy nhiên, OPEC cho rằng, việc duy trì cắt giảm sản lượng là cần thiết trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu có dấu hiệu suy giảm và sản lượng dầu của Mỹ tăng mạnh.

Ngay sau khi quyết định của OPEC được công bố, giá dầu WTI đã tăng 1,1%, lên mức 59,09 USD/thùng. Giá dầu Brent tăng 0,5%, dao động quanh mức 65 USD/thùng.

Động thái “bắt tay” giữa các nhà xuất khẩu dầu mỏ trong và ngoài OPEC được đưa ra nhằm bình ổn thị trường. Tuy nhiên, thực tế, trị trường “vàng đen” vốn dĩ rất nhạy cảm với những diễn biến trên chính trường. Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, Venezuela, hay khả năng Mỹ sử dụng các công cụ nhằm tác động thị trường dầu mỏ vẫn có nguy cơ tác động tới giá dầu. Thị trường dầu mỏ về ngắn hạn được hy vọng giữ được sự ổn định, song cũng hết sức mong manh.

(TTGCVT tổng hợp)

 

Các tin khác
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com