Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 28/6/2019
Cập nhật: 28-6-2019

Căng thẳng tại Trung Đông giữa Mỹ và Iran đang ngày càng gia tăng, trở thành rủi ro không thể phớt lờ. Tuần qua thế giới tiếp tục nín thở xem các cuộc trả đũa giữa Mỹ và Iran, hy vọng các chính trị gia tỉnh táo không chạy theo vòng xoáy leo thang căng thẳng. Tỉnh táo sẽ là điều giúp các chính trị gia tránh một cuộc chiến tranh không cần thiết tại Trung Đông.

Cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump với các nhà lãnh đạo Trung Quốc, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ bên lề Thượng đỉnh G20 ở Osaka cũng thu hút sự quan tâm khi nó sẽ định hình bầu không khí thế giới trong tương lai gần.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phê phán phát biểu của ông Lý Hiển Long về vấn đề Campuchia


Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chiều 22/6 gặp người đồng cấp Singapore Lý Hiển Long theo đề nghị của phía Singapore bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 34 tại Bangkok, Thái Lan. Trong cuộc gặp, lãnh đạo Việt Nam đã phê phán phát biểu ngày 31/5 của Thủ tướng Lý Hiển Long liên quan đến Việt Nam và Campuchia giai đoạn 1979-1980, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao.

Thủ tướng khẳng định lịch sử đã chứng minh những nhận định của phía Singapore về vai trò của Việt Nam vào thời điểm đó là không đúng. Ông cho rằng việc nêu lại những định kiến này làm tổn thương sâu sắc tới Việt Nam và Campuchia, đặc biệt là thân nhân của hàng trăm nghìn quân tình nguyện Việt Nam đã hy sinh xương máu để mang lại hòa bình, giúp giải phóng nhân dân Campuchia khỏi chế độ Khmer Đỏ tàn bạo và cả quá trình xây dựng đất nước khó khăn, gian khổ sau này.

Ông Lý Hiển Long khi phát biểu tại Đối thoại Shangri-La và đăng trên Facebook cá nhân nhằm chia buồn việc cựu thủ tướng Thái Lan Prem Tinsulanonda qua đời hồi cuối tháng 5 đã cho rằng sự can thiệp của quân đội Việt Nam vào Campuchia để tiêu diệt Khmer Đỏ năm 1979 là "một cuộc xâm lược". Ông còn nói rằng Thái Lan trong thập niên 1980 đã phối hợp với các đối tác ASEAN để chống lại "sự chiếm đóng" của Việt Nam.

"Thủ tướng Lý Hiển Long giải thích Singapore không có ý làm tổn thương Việt Nam, chỉ nhắc lại một chương đau buồn trong lịch sử Đông Dương để nhấn mạnh hòa bình, ổn định và thịnh vượng hôm nay không mặc nhiên mà có, và bối cảnh đòi hỏi ASEAN hiện nay phải tiếp tục duy trì đoàn kết, gắn bó và tăng cường hợp tác", thông cáo của Bộ Ngoại giao cho biết.

Ông Lý cũng nhấn mạnh Singapore coi trọng quan hệ hữu nghị với Việt Nam, đánh giá cao vai trò và những đóng góp quan trọng của Việt Nam từ trước tới nay trong việc duy trì hoà bình, an ninh, ổn định và phát triển của khu vực cũng như trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Hai thủ tướng đánh giá cuộc gặp đã giúp hai bên hiểu nhau hơn, nhất trí hướng tới tương lai, tập trung thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Singapore trên tất cả các lĩnh vực.

Hai bên nhất trí tăng cường trao đổi, phối hợp về các vấn đề khu vực và quốc tế, giữ vững quan điểm của ASEAN vì hoà bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới trong bối cảnh Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020 và Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2020-2021.

Trump áp lệnh trừng phạt 'mạnh tay' với Iran sau vụ UAV Mỹ bị bắn hạ


Washington và Tehran liên tục "khẩu chiến" sau vụ Iran bắn rơi trinh sát cơ không người lái (UAV) Mỹ gần eo biển chiến lược Hormuz hôm 20/6 với cáo buộc xâm phạm lãnh thổ. Tuy nhiên, Mỹ khẳng định máy bay của họ đang hoạt động trong không phận quốc tế khi sự cố xảy ra và "đã sẵn sàng không kích" Iran để trả đũa, nhưng Trump hủy tấn công trước 10 phút. 

Thay vào đó, Tổng thống Mỹ  hôm 24/6 đã bổ sung thêm một loạt biện pháp trừng phạt kinh tế nhắm vào lãnh đạo tinh thần tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif và 8 chỉ huy quân đội. Tehran cho biết động thái này đã "đóng cửa vĩnh viễn con đường ngoại giao giữa hai nước". Trong khi đó, Washington nhấn mạnh Trump luôn "để mở cánh cửa đàm phán", còn Tehran "chỉ im lặng từ đầu tới cuối".

Trump hôm 21/6 cũng cho biết ông không muốn chiến tranh với Iran, nhưng nếu điều đó xảy ra, sẽ có "sự xóa sổ chưa từng thấy". Đáp lại, Iran cảnh báo "một viên đạn bắn vào Iran sẽ châm lửa thiêu rụi lợi ích của Mỹ và đồng minh trong khu vực".

Căng thẳng Mỹ - Iran gia tăng từ khi ông Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân đa phương với Tehran đạt được năm 2015, dưới thời chính quyền Barack Obama.

Iran nhiều lần phủ nhận việc phát triển vũ khí, khẳng định chương trình hạt nhân của mình nhằm mục đích dân sự. Năm 2015, Iran cùng 6 cường quốc, trong đó có Mỹ, đã ký Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA) nhằm hạn chế việc phát triển hạt nhân của Tehran. Tuy nhiên, Trump tuyên bố rút khỏi thỏa thuận vào tháng 5/2018, khiến căng thẳng giữa Washington và Tehran leo thang.

Phản ứng sau hành động gia tăng trừng phạt của ông Trump, đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Majid Takht Ravanchi tuyên bố các biện pháp trừng phạt mới nhất của Mỹ đối với Iran cho thấy Washington không tôn trọng luật pháp quốc tế. Ông kêu gọi Mỹ phải chấm dứt "cuộc chiến kinh tế nhằm vào người Iran," đồng thời khẳng định Tehran sẽ không chấp nhận đối thoại với Washington khi vẫn bị đe dọa trừng phạt.

 “Việc áp dụng các lệnh trừng phạt vô nghĩa lên Lãnh đạo Tối cao của Iran (Ayatollah Ali Khamenei) và người chỉ huy ngoại giao của Iran (Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif) là một hành động đóng cửa vĩnh viễn con đường ngoại giao”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Abbas Mousavi cho biết trong một dòng tweet hôm 25/6.

Phát biểu trên mạng xã hội Twitter, ông Trump đáp lại : “Tuyên bố hết sức ngu ngốc và xấc xược của Iran được đưa ra trong hôm nay chỉ cho thấy rằng họ không hiểu biết gì về thực tế. Bất cứ cuộc tấn công nào của Iran vào bất cứ thứ gì của Mỹ sẽ bị đáp trả bằng vũ lực mạnh mẽ và không thể chống cự. Trong một số lĩnh vực, 'không thể chống cự' sẽ có nghĩa là sự xóa bỏ hoàn toàn.”

"Kể từ 7/7, Iran sẽ thực hiện bước thứ hai trong việc rút bớt các cam kết của mình đối với Thỏa thuận hạt nhân", Chuẩn đô đốc Ali Shamkhani, thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran tuyên bố hôm 25/6. Đây là tuyên bố thứ hai của Iran trong việc giảm tuân thủ các điều khoản trong thỏa thuận.  Ông Kamalvandi, người phát ngôn Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran cũng thông báo kế hoạch Tehran tăng gấp 4 lần sản lượng uranium làm giàu cấp độ thấp và sẽ sở hữu hơn 300 kg nguyên liệu hạt nhân này vào ngày 27/6.

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã kêu gọi Mỹ và Iran đối thoại và tiến hành các biện pháp giúp chấm dứt căng thẳng tại vùng Vịnh.  Tổng thống Iraq cho biết, Baghdad sẽ không cho phép Washington sử dụng các căn cứ quân sự của mình để phát động tấn công Tehran. Tổng thống Iran Hassan Rouhani cũng đã tuyên bố "Iran không có lợi ích gì khi làm gia tăng căng thẳng ở khu vực và không bao giờ tìm kiếm chiến tranh với bất kỳ quốc gia nào, kể cả Mỹ",

Ngay sau khi Mỹ áp thêm lệnh trừng phạt với Iran, giá vàng ngày 24/6 tăng hơn 1% lên gần đỉnh 6 năm trong bối cảnh USD giảm, nhu cầu mua vàng làm tài sản an toàn tăng. Giá vàng giao ngay tại sàn New York tăng 20,2 USD lên 1.419,2 USD/ounce. Đây là phiên tăng thứ 5 liên tiếp của vàng.

Giá vàng tương lai tăng 1,3% lên 1.418,2 USD/ounce.

Lực lượng viễn chinh Mỹ tới sát Iran 


Tàu tấn công lưỡng cư USS Boxer và hàng nghìn thuỷ thủ, lính thuỷ đánh bộ Mỹ hôm 24/6 đã tới vùng biển ở ngoài khơi Iran.

Tờ Stars & Stripes dẫn thông báo của hải quân Mỹ cho hay, tàu USS Boxer đã tới khu vực hoạt động của Hạm đội 5 của Mỹ. Tàu này mang theo Đơn vị viễn chinh thuỷ quân lục chiến số 11 và một phi đội trực thăng chiến đấu. Đi cùng USS Boxer còn có các tàu USS John P. Murtha và USS Harpers Ferry.

Nhóm tàu mới tới này thay thế cho nhóm tàu do tàu USS Kearsarge đứng đầu, vốn đã hiện diện tại vùng biển của Hạm đội số 5 kể từ tháng 4.   

Hạm đội 5 của Mỹ chịu trách nhiệm về các vùng biển ở Trung Đông, gồm cả các đường biển có thể sớm trở thành một chiến trường lớn.

Dù Hạm đội 5 không nói tàu USS Boxer sẽ giữ vai trò gì khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran lên cao, song chỉ huy phi đội bay của tàu USS Boxer là Brad Arthur cho biết, nhóm tàu này đã chuẩn bị để đối phó với bất kỳ cuộc khủng hoảng nào.

Nhóm tàu tấn công Boxer, Murtha và Harpers Ferry khởi hành từ San Diego, Mỹ hôm 1/5. Sau khi tới khu vực hoạt động của Hạm đội 5, các tàu trên nhập nhóm với cụm tàu tham chiến USS Abraham Lincoln – đã có mặt trong vùng từ tháng trước, và tàu lưỡng cư đổ bộ USS San Antonio cũng như các tàu chiến khác có khả năng tiến hành các cuộc không kích chống Iran.  

Hiệp định Thương mại tự do và Hiệp định bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA và IPA) sẽ được ký vào ngày 30/6/2019

Hiệp định EVFTA và IPA được khởi động và kết thúc trong bối cảnh quan hệ song phương Việt Nam-EU ngày càng phát triển tốt đẹp, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế-thương mại. EVFTA là một Hiệp định toàn diện, chất lượng cao và đảm bảo cân bằng lợi ích cho cả Việt Nam và EU, trong đó cũng đã lưu ý đến chênh lệch về trình độ phát triển giữa hai bên.

Nếu được đưa vào thực thi, EVFTA sẽ là cú hích rất lớn cho xuất khẩu của Việt Nam, giúp đa dạng hóa thị trường và mặt hàng xuất khẩu, đặc biệt là các mặt hàng nông, thủy sản cũng như những mặt hàng Việt Nam vốn có nhiều lợi thế cạnh tranh. Những cam kết dành đối xử công bằng, bình đẳng, bảo hộ an toàn và đầy đủ cho các khoản đầu tư và nhà đầu tư của nhau trong Hiệp định IPA cũng sẽ góp phần tích cực vào việc xây dựng môi trường pháp lý và đầu tư minh bạch, từ đó Việt Nam sẽ thu hút nhiều hơn nhà đầu tư đến từ EU và các nước khác.

Về mặt chiến lược, việc đàm phán và thực thi các Hiệp định này cũng gửi đi một thông điệp tích cực về quyết tâm của Việt Nam trong việc thúc đẩy sự hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới trong bối cảnh tình hình kinh tế địa chính trị đang có nhiều diễn biến phức tạp và khó đoán định.

Ba cuộc gặp đáng chú ý tại Thượng đỉnh G20 tới

Cuộc gặp Trump - Tập 


Sau nhiều đồn đoán, cuối cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ có cuộc gặp trực tiếp tại G20. Đây là sự kiện thu hút sự quan tâm của thế giới nhiều nhất trong bối cảnh cuộc chiến thương mại Mỹ- Trung đang lâm vào bế tắc.

Tuy nhiên, các chuyên gia quốc tế cho biết, hiện nay vẫn còn nhiều dự đoán khác nhau rằng cuộc gặp song phương này là chính thức hay không chính thức, hoặc các cuộc thảo luận giữa họ có giải quyết được các tranh chấp thương mại hay không.

Ngoài cuộc gặp song phương, các cuộc gặp gỡ không chính thức trước và sau khi được Thủ tướng Abe kiến tạo sẽ tiến một chặng dài trong việc thể hiện mối quan hệ của ông với lãnh đạo hai nền kinh tế lớn nhất hành tinh này. Mặc dù ông Abe ít có khả năng định hình về nội dung sâu hơn trong cuộc gặp giữa Trump - Tập, nhưng kết quả của nó cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến Nhật Bản.

Ngoài vấn đề tháo gỡ bế tắc trong cuộc xung đột thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, vấn đề về biểu tình ở Hong Kong về việc đòi bỏ dự luật dẫn độ về Trung Quốc và vấn đề nhân quyền tại Tân Cương được cho là sẽ đưa ra bàn thảo tại cuộc gặp Trump- Tập.

Tuy nhiên, nếu mong  đợi các vấn đề này sẽ được giải quyết tại một cuộc họp sẽ là không thực tế.

Cuộc gặp Trump-Putin 


Quan hệ Nga- Mỹ căng thẳng, nhưng quan hệ cá nhân giữa ông Trump và ông Putin được cho là vẫn tốt đẹp.

Các vấn đề trong nước đối với ông Trump đều xuất phát từ báo cáo của luật sư đặc biệt Robert Mueller và sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử năm 2016. Điều này tiếp tục vẽ ra một bức tranh ảm đạm cho các mối quan hệ Nga-Mỹ cũng phải đối phó với các can thiệp quân sự ở Ukraine, Syria, và giờ là ở Mỹ La tinh với Venezuela.

Mặc dù vậy, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn duy trì mối quan hệ cá nhân tốt đẹp và mỗi khi gặp nhau, họ thể hiện thái độ thân thiện.

Không giống như Nhật Bản, nước không coi Nga là đối thủ chiến lược, Mỹ và lịch sử Chiến tranh Lạnh đảm bảo rằng bất kỳ cuộc gặp song phương nào giữa Mỹ và Nga cũng đều có ý nghĩa.

Ông Abe gặp ông Putin nhiều lần hơn bất kỳ nhà lãnh đạo thế giới nào khác và ông có thể hỗ trợ cho chính sách ngoại giao của ông Trump, bao gồm cả nỗ lực giúp đỡ Triều Tiên và các vấn đề khác, nhưng kỳ vọng các vấn đề Nga – Mỹ sẽ được giải quyết tại G20 là rất thấp.

Cuộc gặp Trump-Erdogan 


Quan hệ đồng minh giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ đã leo thang thời gian gần đây do Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống tên lửa phòng thủ S-400 mới nhất của Nga.

Có lẽ đây là cuộc gặp cũng không kém phần thu hút sự chú ý của dư luận thế giới tại G20.  Cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan được cho là sẽ tháo gỡ ngòi nổ cho việc Thổ Nhĩ Kỹ sẽ tiếp nhận hệ thống tên lửa phòng thủ S-400 mới nhất của Nga vào tháng tới.

Thỏa thuận mua bán này lại là một vấn đề quan trọng đối với Mỹ và NATO không chỉ là do hệ thống không tương thích với các hệ thống vũ khí của NATO, mà còn làm suy yếu khả năng tàng hình của máy bay chiến đấu F-35 và cung cấp dữ liệu về các lỗ hổng của nó cho Nga.

Trong khi cuộc khủng hoảng này đã diễn ra trong một thời gian dài, nhưng mọi ánh mắt dường như giờ vẫn đổ dồn vào cuộc gặp của hai vị lãnh đạo Mỹ- Thổ tại G20 vì nó được cho là cơ hội cuối cùng để ngăn chặn Quốc hội Mỹ ra quyết định trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ vì vụ mua vũ khí của Nga này.

Mặc dù các biện pháp trừng phạt có thể bị hạn chế, có lẽ chỉ nhắm vào những người tham gia thỏa thuận S-400, nhưng chúng sẽ đánh dấu lần đầu tiên các biện pháp như vậy được triển khai chống lại một đồng minh NATO.

 Đối với Nga,  đây lại đánh dấu thành công lớn nhất của nước này trong nỗ lực phá vỡ liên minh NATO.

(TTGCVT tổng hợp)



 

Các tin khác
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com