Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến ngày 7/6/2019
Cập nhật: 7-6-2019

“Căng thẳng thương mại gia tăng” có lẽ là cụm từ được truyền thông thế giới nhắc đến nhiều trong tuần qua. Trong bối cảnh ngân hàng Thế giới (WB) hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2019 xuống mức 2,6% thì thế giới phải đối mặt với tình trạng tranh chấp thương mại căng thẳng giữa các nền kinh tế lớn Mỹ - Trung Quốc, Mỹ - Mexico, Mỹ - Ấn Độ, …

Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Mexico về thuế quan chưa hạ nhiệt


Tranh cãi giữa Mỹ và Mexico chưa hạ nhiệt liên quan kế hoạch Tổng thống Mỹ D.Trump áp đặt mức thuế 5% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Mexico, nhằm gây sức ép buộc Mexico ngăn chặn dòng người di cư vào Mỹ.

Trên mạng xã hội Twitter ngày 3-6, Tổng thống Trump viết rằng Mexico cần lập tức chặn dòng người di cư và nạn buôn bán ma túy qua biên giới vào Mỹ. Cùng ngày, sau cuộc gặp ở Washington với Bộ trưởng Kinh tế Mexico G.Colin, Bộ trưởng Thương mại Mỹ W.Ross nhắc lại quan điểm của Tổng thống Trump đề nghị Mexico nỗ lực nhiều hơn nhằm giúp Washington giải quyết vấn đề người nhập cư.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Mexico Marcelo Ebrard khẳng định, kế hoạch nêu trên của Tổng thống Mỹ sẽ "phản tác dụng" đối với việc ngăn chặn dòng người di cư. Trước đó, Tổng thống Mexico L.Obrador nhấn mạnh về việc giải quyết vấn đề "thông qua đối thoại". Mexico tin rằng hai bên hoàn toàn có thể đạt thỏa thuận.

Giới chức Mexico cảnh báo, kế hoạch áp thuế của Tổng thống Trump sẽ ảnh hưởng toàn bộ 50 bang của Mỹ, tác động xấu tới các chuỗi giá trị, người tiêu dùng và các vấn đề liên quan thương mại ở cả hai nước, riêng ngành nông nghiệp có thể thiệt hại khoảng 117 triệu USD mỗi tháng. Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, việc Mỹ áp thuế với hàng hóa Mexico không chỉ có thể đẩy kinh tế Mexico rơi vào suy thoái, mà còn tác động tiêu cực tới nền kinh tế Mỹ và thị trường tài chính toàn cầu, thậm chí làm tiêu tan khả năng tái đắc cử của ông Trump trong cuộc đua vào Nhà trắng năm 2020.

Tổng thống Mỹ dọa tăng thuế đối với 300 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc


Ngày 6-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ tiếp tục tăng thuế đối với 300 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc và việc tăng thuế sẽ được tiến hành vào một thời điểm thích hợp.

Kể từ ngày 1-6, Mỹ đã tăng thuế đối với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc từ 10% lên 25%. Các mặt hàng bị áp mức thuế mới bao gồm thiết bị internet, đồ gỗ, máy hút bụi, thiết bị chiếu sáng...

Đáp lại, phía Trung Quốc cũng áp mức thuế tương đương đối với 60 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, khiến căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục leo thang.

Cho tới nay, ngoài Trung Quốc và Mexico, các nhà chức trách Mỹ còn xem xét lại chính sách thương mại đối với nhiều quốc gia và khu vực như Nhật Bản, Liên minh châu Âu, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm điều chỉnh mức thâm hụt thương mại, bảo vệ lợi ích quốc gia và doanh nghiệp.

Trước đó, ngày 2-6 vừa qua, Chính phủ Trung Quốc đã công bố "Sách trắng" đề cập tranh chấp thương mại với Mỹ. Trong đó, Bắc Kinh cho rằng, Washington phải chịu trách nhiệm về “những bước thụt lùi” trong các cuộc đàm phán nhằm giải quyết tranh chấp thương mại.

Theo "Sách trắng", lập trường của Trung Quốc luôn nhất quán và rõ ràng - hợp tác là đáp ứng lợi ích của cả hai nước, xung đột chỉ gây tổn hại đôi bên và hợp tác là lựa chọn đúng đắn duy nhất cho cả hai phía.

"Sách trắng" chỉ rõ, Trung Quốc sẵn sàng phối hợp với Mỹ để tìm ra giải pháp và đạt được một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi, song hợp tác cần dựa trên các nguyên tắc, theo đó Trung Quốc sẽ không thỏa hiệp các vấn đề cơ bản. Trung Quốc không mong muốn, song cũng không e ngại một cuộc chiến thương mại.

Nga - Trung thống nhất “tẩy chay” USD


Nga và Trung Quốc đã thống nhất sử dụng nội tệ của 2 nước (đồng ruble và nhân dân tệ) để thay cho USD trong các hoạt động thương mại song phương.

Đây là một trong những thỏa thuận đáng chú ý mà Tổng thống Vladimir Putin đạt được cùng Chủ tịch Tập Cận Bình trong chuyến viếng thăm Nga chính thức của nhà lãnh đạo Trung Quốc hôm 5-6.

Ông chủ Điện Kremlin còn cho biết thêm hai nước đã ký cam kết liên chính phủ về việc mở rộng việc dùng đồng ruble và nhân dân tệ trong các hoạt động tài chính song phương.

Theo bản thảo cam kết được công bố trước đó cùng ngày, Moscow và Bắc Kinh sẽ hợp tác để phát triển các hệ thống thanh toán quốc gia, cũng như hỗ trợ thanh toán xuyên quốc gia bằng đồng ruble, nhân dân tệ và những đơn vị tiền tệ khác.

Ngoài thỏa thuận về tiền tệ quốc gia, Nga và Trung Quốc còn đạt được nhiều thỏa thuận quan trọng khác. Đáng chú ý, Tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom (Nga) và Tập đoàn năng lượng hạt nhân Trung Quốc đã ký kết phiếu xây dựng đơn vị thứ ba và thứ tư tại nhà máy hạt nhân Xudape ở Đông Bắc Trung Quốc. Theo RT, hợp đồng này được cho là có giá 1,7 tỉ USD và quá trình thi công dự kiến bắt đầu lần lượt vào tháng 10-2021 và tháng 8-2022.

Trong một thỏa thuận quan trọng khác, Quỹ đầu tư trực tiếp Nga (RDIF), Tập đoàn Alibaba (Trung Quốc) và Công ty Mail.Ru (Nga) đã nhất trí đầu tư tổng cộng 382 triệu USD vào một liên doanh thương mại điện tử. Cụ thể, Alibaba sẽ đầu tư khoảng 100 triệu USD, phần còn lại thuộc về phía Nga.

Sau khi hội đàm tại Moscow, Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ đến TP St Petersburg để tham dự Diễn đàn Kinh tế St. Petersburg, diễn ra từ ngày 6 đến ngày 8-6. Hàng loạt "hợp đồng tỉ đô" liên quan năng lượng, công nghiệp và tài chính dự kiến được ký kết tại sự kiện kinh tế thường niên này.

Thủ tướng Thái Lan tái đắc cử: Nền móng cho sự phát triển ổn định


Đương kim Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha vừa tái đắc cử với đa số phiếu ủng hộ trong phiên họp diễn ra ngày 5-6 của lưỡng viện Quốc hội nước này, qua đó khôi phục chính quyền dân sự với một Chính phủ mới thông qua bầu cử kể từ sau cuộc đảo chính diễn ra năm 2014.

Theo Hiến pháp Vương quốc Thái Lan năm 2017, nhiệm vụ của Thượng viện (gồm 250 thành viên do chính quyền đương nhiệm chỉ định) và Hạ viện (gồm 500 thành viên được bầu trong cuộc bầu cử ngày 24-3 vừa qua) trong phiên họp chung đầu tiên là bầu Thủ tướng mới. Đương kim Thủ tướng Prayuth Chan-ocha tham gia tranh cử với tư cách là ứng cử viên của liên minh do đảng Quyền lực nhà nước nhân dân (Palang Pracharath - PPRP) lãnh đạo. 

Đối thủ của ông là tỷ phú Thanathorn Juangroongruangkit, thủ lĩnh đảng Hướng tới tương lai, ứng cử viên của liên minh Mặt trận dân chủ đối lập gồm 7 chính đảng. Kết quả bỏ phiếu cho thấy, vị tướng 65 tuổi giành được 500/750 phiếu ủng hộ, vượt xa 244 phiếu mà ứng cử viên đối lập có được, để trở thành Thủ tướng Thái Lan nhiệm kỳ mới. 

Đây là một kết quả không bất ngờ, bởi 250 ghế Thượng viện thuộc về các nghị sĩ của Hội đồng Hòa bình và Trật tự quốc gia Thái Lan (NCPO), cơ quan do Thủ tướng Prayuth Chan-ocha làm Chủ tịch. Ngoài ra, các đảng trong liên minh của PPRP đủ chiếm đa số ghế tại Hạ viện. Còn đối thủ của ông là thủ lĩnh đảng Hướng tới tương lai không được tham gia bỏ phiếu và hiện đang bị đình chỉ chức Nghị sĩ do phải đối mặt với hàng loạt cáo buộc, bao gồm xúi giục, kích động và giúp đỡ những người biểu tình dân chủ vào năm 2015; vi phạm Đạo luật tội phạm máy tính; sở hữu công ty truyền thông trong quá trình tranh cử. 

Bên cạnh đó, kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2014, chính quyền của Thủ tướng Prayuth Chan-ocha nhận được những phản hồi tích cực của người dân Thái Lan. Kết quả khảo sát của Viện Phát triển hành chính quốc gia Thái Lan (NIDA) cho thấy, đa số người dân được hỏi đánh giá người đứng đầu Chính phủ đã thực hiện tốt vai trò lãnh đạo trong những năm qua. 

Bản thân Thủ tướng Prayuth Chan-ocha cũng nhiều lần khẳng định Chính phủ của ông đã đặt nền móng cho sự phát triển lâu dài tại xứ sở Chùa Vàng. Tại thời điểm giới chức quân sự mới lên nắm quyền, tăng trưởng kinh tế của Thái Lan chỉ đạt mức 1%/năm, trong khi tăng trưởng các năm tiếp theo đều đã tăng lên mức 3-4%/năm.

Kết quả bầu Thủ tướng của Thái Lan sẽ được Chủ tịch Hạ viện Chuan Leekpai trình lên Nhà vua Maha Vajiralongkorn để phê chuẩn và nội các mới dự kiến sẽ được công bố trong tháng 6 này. Trong khi đó, chính quyền quân sự hiện nay sẽ vẫn nắm quyền cho đến khi các thành viên nội các tuyên thệ nhậm chức. Chính phủ dân sự mới được kỳ vọng sẽ duy trì sự ổn định và thúc đẩy tăng trưởng, mở ra một chương mới đầy hứa hẹn cho xứ sở Chùa Vàng. 

Tổng thống Mỹ thăm Anh: Kết quả không như kỳ vọng


Với mục đích làm mới quan hệ đồng minh, Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng phu nhân tuần qua thực hiện chuyến thăm Anh trong 3 ngày (từ 3 đến 5-6). Diễn ra trong bối cảnh xứ sở Sương mù đang trải qua thời điểm rối bời vì những mâu thuẫn xung quanh kịch bản rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) hay còn gọi là Brexit, chuyến đi của ông chủ Nhà Trắng không đạt được nhiều kết quả như kỳ vọng ban đầu.

Mặc dù lãnh đạo Anh và Mỹ đều nhấn mạnh cơ hội tăng cường quan hệ đặc biệt giữa hai bờ Đại Tây Dương, nhưng ngay trước chuyến thăm những khác biệt đã bộc lộ. Trả lời phỏng vấn độc quyền của tờ The Sun (Anh), Tổng thống D.Trump cho rằng, Anh có thể sẽ không đạt được thỏa thuận thương mại tự do với Mỹ nếu vẫn tiếp tục triển khai kế hoạch Brexit hiện nay.

Điều kiện để Washington ký kết một văn bản như vậy phải bao gồm các sản phẩm nông nghiệp biến đổi gen, thịt bò bổ sung hormone tăng trưởng và thịt gà rửa bằng clo - những sản phẩm bị cấm ở châu Âu. Trong khi đó, Thủ tướng Anh T.May lại muốn tuân thủ các quy định của EU về sản phẩm nông nghiệp.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng nước Anh nên rời EU mà không cần có thỏa thuận và phải từ chối thanh toán hóa đơn “ly hôn” trị giá 39 tỷ bảng (khoảng 45 tỷ euro hay 50 tỷ USD) được thống nhất trước đó.

Bên cạnh việc không đồng tình với cách thức tiến hành Brexit của London, Tổng thống D.Trump còn đi xa hơn khi nhận xét cựu Ngoại trưởng Anh vừa từ chức Boris Johnson có thể là một nhà lãnh đạo giỏi nếu ngồi vào chiếc ghế của Thủ tướng T.May.

Những phát ngôn của lãnh đạo Mỹ khiến dư luận không khỏi hoài nghi về hiệu quả của những nỗ lực mà bà T.May đang theo đuổi nhằm đạt được một thỏa thuận thương mại tự do đầy tham vọng với đồng minh bên kia bờ Đại Tây Dương sau khi Anh rời EU. 

Một vấn đề khác mà hai bên cũng khó tìm được tiếng nói chung là biến đổi khí hậu. Ngay trong ngày đầu chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ, Người phát ngôn Chính phủ Anh đã khẳng định London thất vọng trước quyết định của Washington rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Điều đáng nói, cho dù muốn xốc lại mối quan hệ đồng minh, chuyến thăm của Tổng thống D.Trump lại diễn ra chỉ vài ngày trước khi Thủ tướng T.May từ chức vì bất lực với vai trò chèo lái nước Anh rời EU. Tình thế đó khiến cuộc hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo có những hạn chế nhất định. Vì thế, nếu hai nước muốn tìm lại mối “quan hệ đặc biệt” như vốn có, vẫn cần phải chờ đến khi nước Anh có lãnh đạo mới và tiến trình Brexit được định đoạt rõ ràng.

Quan hệ thương mại Mỹ - Ấn Độ: “Bất hòa nhỏ” trong mối tương hỗ


Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa chính thức thông báo chấm dứt ưu đãi thương mại dành cho Ấn Độ trong khuôn khổ chương trình Hệ thống ưu đãi phổ cập (GSP) kể từ ngày 5-6. GSP được đề ra nhằm giúp những nước đang phát triển xóa đói, giảm nghèo thông qua thương mại, nhờ vào việc miễn thuế một số sản phẩm được nhập khẩu vào Mỹ.

Ngược lại, nước hưởng GSP phải cho phép Mỹ tiếp cận thị trường một cách công bằng và thỏa đáng. Tuy nhiên, ông chủ Nhà Trắng cho rằng, Ấn Độ không bảo đảm được quyền lợi cho hàng hóa Mỹ ở thị trường nội địa, do đó sẽ không tiếp tục nhận được hỗ trợ từ GSP.

Quyết định của Tổng thống D.Trump nằm trong nỗ lực giúp Mỹ giảm thâm hụt thương mại trên toàn cầu. Dù từng loại Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi GSP cũng với lý do tương tự, nhưng số liệu cho thấy Ấn Độ vẫn là quốc gia hưởng lợi nhiều nhất từ cơ chế này suốt vài thập kỷ qua. Năm 2018, quốc gia Nam Á đã xuất khẩu lượng hàng hóa trị giá khoảng 54 tỷ USD tới Mỹ, trong đó có khoảng 6 tỷ USD hàng hóa được miễn thuế nhờ GSP. Tuy nhiên, số lượng hàng hóa mà New Delhi mua của Mỹ chỉ trị giá khoảng 33 tỷ USD. Chênh lệch này đã góp phần tạo ra mức thâm hụt thương mại lên tới 26,7 tỷ USD giữa hai nước trong giai đoạn 2017-2018. Văn phòng Đại diện thương mại Mỹ (USTR) cũng nhận định, Ấn Độ đã triển khai nhiều rào cản gây ra những tác động tiêu cực tới hoạt động thương mại của Mỹ thông qua việc duy trì mặt bằng thuế rất cao đối với hàng hóa nhập khẩu từ xứ Cờ hoa. 

Mặc dù Tổng thống D.Trump từng “cảnh báo” Ấn Độ về việc đánh thuế cao với xe máy và rượu whisky nhập từ Mỹ, nhưng việc các công ty nông nghiệp và chế tạo thiết bị y tế của Mỹ phàn nàn về mức thuế gây ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu mới chính là ngòi nổ dẫn tới quyết định "cách ly" Ấn Độ khỏi ưu đãi GSP. Điều này được Washington kỳ vọng có thể tạo ra sức ép cần thiết nhằm giúp hàng hóa Mỹ tiếp cận thuận lợi hơn với thị trường khổng lồ của quốc gia Nam Á. 

Đối với Ấn Độ, việc mất đi hệ thống ưu đãi thuế quan từ cường quốc kinh tế số 1 thế giới sẽ khiến nước này thiệt hại khoảng 190 triệu USD/năm. Sự mạnh tay của Tổng thống D.Trump sau một thời gian trì hoãn cũng được cho là đến vào thời điểm nhạy cảm khi Thủ tướng Narendra Modi vừa tái đắc cử và phải ứng phó với một nền kinh tế đang giảm tốc. Theo các số liệu mới nhất, tăng trưởng của Ấn Độ giảm xuống mức 5,8% vào tháng 3 vừa qua so với tỷ lệ 6,8% trung bình năm 2018. Một trong những nguyên nhân là khu vực xuất khẩu vẫn còn yếu và việc thúc đẩy đưa hàng hóa ra nước ngoài được xem là nhiệm vụ khẩn cấp của chính phủ mới.

Hiện New Delhi tuyên bố sẽ tăng thuế nhập khẩu đối với khoảng 20 loại hàng hóa Mỹ để trả đũa. Tuy nhiên, tình hình được nhận định là sẽ không quá căng thẳng bởi hai nước đang duy trì hợp tác kinh tế khá tốt đẹp. Mỹ hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Ấn Độ với kim ngạch song phương lên tới 142 tỷ USD. Ngược lại, dù chỉ là bạn hàng lớn thứ 9 của Washington, nhưng New Delhi sở hữu thị trường đông dân thứ hai thế giới với những cơ hội kinh doanh béo bở. Trong vài năm trở lại đây, các doanh nghiệp hàng đầu của xứ Cờ hoa đã đầu tư hàng tỷ USD vào Ấn Độ, nơi có khoảng 600 triệu người dùng internet và là nguồn cung nhân lực công nghệ thông tin dồi dào. Vị thế của New Delhi chắc chắn phải được tính đến trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa Mỹ với Trung Quốc và Mexico đang diễn biến phức tạp.

Vì vậy, tác động từ mối “bất hòa” giữa Mỹ và Ấn Độ trước mắt sẽ không ảnh hưởng nghiêm trọng tới thương mại toàn cầu do quy mô và mối quan hệ tương hỗ giữa hai nền kinh tế. Dư luận cũng hy vọng sẽ không có thêm những diễn biến tiêu cực từ hai đối tác quan trọng này khi kinh tế thế giới vẫn đang chứng kiến nhiều bất ổn khó lường.

(TTGCVT tổng hợp)

Các tin khác
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com