Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần đến 2/11/2018
Cập nhật: 2-11-2018

Một loạt quyết định lớn được đưa ra trong tuần qua đã m ra “cánh cửa hy vọng” cho hoà bình, phát triển như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) với sự tham gia của 11 nền kinh tế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ có hiệu lực vào cuối tháng 12 năm nay; Hợp tác chiến lược Ấn Độ - Nhật Bản hay Anh đạt được thỏa thuận tạm thời với EU; … 

Đủ 6 nước thông qua, CPTPP có hiệu lực từ 30/12/2018


Chính phủ New Zealand công bố Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) hay còn gọi là TPP 11 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 30/12/2018.

Thông báo này được đưa ra sau khi sáu nước thành viên chính thức phê chuẩn hiệp định. Australia là nước gần nhất thông qua CPTPP. Hiệp định chính thức có hiệu lực sau 60 ngày đủ thành viên phê chuẩn. 

Một số nước khác cũng đã thông qua CPTPP bao gồm Nhật, Mexico, Singapore, New ZealandCanada. Canada sẽ là quốc gia duy nhất trong Nhóm 7 nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) có thỏa thuận thương mại với toàn bộ các thành viên khác của G7. Việc phê chuẩn CPTPP là một bước đi quan trọng của Canada hướng tới đa dạng hóa thương mại

11 nước thành viên này có tổng GDP tương đương 13% tổng GDP toàn thế giới. Theo điều khoản của hiệp định này, thuế sẽ được giảm mạnh hoặc miễn hoàn toàn, đồng thời các quy tắc về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ được tôn trọng. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump rút khỏi Hiệp định này vào tháng 1/2017. Từ đó đến nay, 11 nước thành viên CPTPP đã không ngừng cố gắng để hồi sinh và chốt được thỏa thuận CPTPP.

CPTPP được giới quan sát đánh giá là thông điệp mạnh mẽ chống lại xu hướng bảo hộ hiện nay trên thế giới.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 31-10, Bộ trưởng Thương mại quốc tế Anh Liam Fox đã hoan nghênh việc Hiệp định sẽ có hiệu lực từ ngày 30-12 tới và Anh bày tỏ ý muốn tham gia thỏa thuận này sau khi rời khỏi Liên minh châu Âu (Brexit). Bộ trưởng Fox cho biết, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và người đồng cấp Australia Scott Morrison đã ủng hộ Anh gia nhập CPTPP.

Sáng 2/11, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng cũng đã trình bày tờ trình về việc đề nghị QH phê chuẩn hiệp định CPTPP cùng các văn kiện liên quan.

Hợp tác chiến lược Ấn Độ - Nhật Bản


Mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nền kinh tế lớn của châu Á một lần nữa được khẳng định và có thêm những bước tiến mạnh mẽ khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm chính thức Nhật Bản và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh thường niên lần thứ 13 với người đồng cấp nước chủ nhà Shinzo Abe trong tuần qua.

Sự kiện này được giới quan sát kỳ vọng là dịp để hai bên đánh giá những tiến triển, đồng thời làm sâu sắc chiều hướng chiến lược của quan hệ song phương tại khu vực châu Á đang phát triển nhanh và năng động.

Việc làm sâu sắc hơn mối quan hệ Nhật Bản - Ấn Độ là điều cần thiết trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp từ những nỗ lực thay đổi cán cân quyền lực tại khu vực, chính sách bảo hộ thương mại của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đến các nguy cơ an ninh phi truyền thống… 

Dù là đồng minh quan trọng của xứ Cờ hoa, Nhật Bản vẫn cần tìm kiếm sự cân bằng chiến lược bằng việc cải thiện quan hệ với các nước khác ở khu vực, đặc biệt là Ấn Độ. Tokyo và New Delhi có sự tương đồng trong việc tăng cường hợp tác, kết nối chặt chẽ giữa các quốc gia châu Á, tạo ra sự kết hợp mạnh mẽ giữa chính sách “Hành động hướng Đông” của Thủ tướng N.Modi cũng như chiến lược “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rộng mở và tự do” của Thủ tướng S.Abe. 

Ngoài ra, tại cuộc gặp lần này, lãnh đạo hai nước tiếp tục thúc đẩy sáng kiến của Nhật Bản về hình thành tuyến Hành lang tăng trưởng Á-Phi nhằm cải thiện kết nối kinh tế và cơ sở hạ tầng ở cả hai châu lục và đây có thể là dự án cung cấp giải pháp thay thế cho sáng kiến “Vành đai và con đường” của Trung Quốc.

Đáng chú ý, hai nhà lãnh đạo tuyên bố khởi động các cuộc đối thoại 2+2 cấp Bộ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng hai nước, nhất trí khởi động các cuộc thảo luận hướng tới một thỏa thuận cho phép quân đội hai bên chia sẻ nguồn tiếp tế quân sự như khí tài và xăng dầu. 

Trong bối cảnh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương được dự báo sẽ chứng kiến những thay đổi mạnh mẽ trong vòng một thập kỷ tới, cả Ấn Độ lẫn Nhật Bản rõ ràng đều mong muốn đẩy mạnh hơn nữa hợp tác để đảm bảo rằng một sự thay đổi lớn như vậy, khi xảy ra, sẽ không làm mất cân bằng quyền lực trong khu vực.

Anh đạt được thỏa thuận tạm thời với EU


Truyền thông Anh ngày 1-11 đưa tin, Anh đã đạt được một thỏa thuận tạm thời với Liên hiệp châu Âu (EU), theo đó cho phép các công ty dịch vụ tài chính của Anh tiếp tục được phép tiếp cận thị trường châu Âu sau khi nước này rời khỏi EU, còn gọi là Brexit.

Theo thỏa thuận nói trên, các công ty của Anh được phép tiếp cận thị trường châu Âu, chừng nào quy định tài chính của Anh có sự tương thích với quy định tài chính của EU. Ngay sau khi có thông tin nói trên, giá trị của đồng bảng Anh đã tăng 0,5% so USD. 

Tín hiệu khai thông bế tắc Nga - Mỹ


Hãng tin TASS vừa dẫn thông báo của Bộ Ngoại giao Nga cho biết, Bộ trưởng Ngoại giao Nga S.Lavrov và người đồng cấp Mỹ M.Pompeo đã có cuộc điện đàm về các vấn đề song phương và quốc tế chuẩn bị cho cuộc gặp giữa Tổng thống hai nước. Cuộc điện đàm này được thực hiện theo đề nghị của phía Mỹ. Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ J.Bolton trước đó cũng thông báo rằng Nhà trắng đã gửi lời mời Tổng thống V.Putin tới thăm Mỹ. Như vậy, nếu mọi việc "thuận buồm xuôi gió", ông D.Trump và ông V.Putin sẽ có ít nhất hai lần gặp nhau trong thời gian tới cho nỗ lực "phá băng" quan hệ Nga - Mỹ.

Tuy nhiên, dù các nhà lãnh đạo cao nhất của Nga và Mỹ đã có thiện chí gặp nhau, nhiều thách thức lớn vẫn đang đặt ra trong quan hệ giữa hai cường quốc. Quan hệ Nga - Mỹ đã xấu đi nghiêm trọng sau những cáo buộc của Washington cho rằng Moscow can thiệp vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016 và là thủ phạm của vụ cựu điệp viên Nga S.Skripal bị đầu độc tại Anh. Mối quan hệ giữa hai cường quốc tiếp tục xuống dốc nghiêm trọng khi Bộ Tư pháp Mỹ vừa buộc tội một công dân Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ giữa nhiệm kỳ dự kiến diễn ra vào ngày 6-11 tới. Cùng với quan hệ chính trị sa sút, Mỹ đã liên tiếp gia tăng các biện pháp trừng phạt kinh tế Nga. Năm 2017, Washington đã quyết định triển khai biện pháp trừng phạt nhằm vào các tập đoàn, công ty dầu lửa, vũ khí hàng đầu của Nga như Rosoboronexport, Sukhoi, Tupolev… Giới phân tích cho rằng, các biện pháp trừng phạt của Mỹ là một trong những nguyên nhân khiến đồng rúp của Nga giảm giá, lạm phát tăng có thể lên ngưỡng 4% trong năm 2018. Các khó khăn kinh tế buộc Chính phủ Nga mới đây phải điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế Nga năm 2019 xuống mức 1,3%.

Vấn đề gai góc đang đặt ra trong quan hệ Washington - Moscow hiện nay là việc Mỹ tuyên bố rút khỏi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) đang khiến dư luận Nga "dậy sóng". Gần đây, Mỹ luôn cáo buộc Nga vi phạm các điều khoản của INF, trong khi phía Nga khẳng định chính Mỹ mới là bên không tuân thủ thỏa thuận. Người phát ngôn Ðiện Kremlin D.Peskov cho biết, việc Mỹ tuyên bố rút khỏi INF là một trong những nội dung thảo luận giữa Tổng thống Nga và Mỹ trong cuộc gặp ở Pháp ngày 11-11 tới.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga S.Lavrov đã thể hiện quan điểm "thiện chí nhưng không xuống thang" của phía Nga. Theo đó, nếu ông V.Putin và ông D.Trump gặp nhau, phía Nga sẵn sàng thảo luận với Mỹ những vấn đề quốc tế và song phương hóc búa nhất, nhưng trên cơ sở bình đẳng chứ Nga "không cố để có được tình bạn".

Thực trạng mối quan hệ tiềm ẩn nhiều bất đồng khó hóa giải giữa Mỹ và Nga cùng những phát biểu của giới chức Nga nêu trên cho thấy, chặng đường cải thiện quan hệ giữa hai cường quốc còn nhiều chông gai phía trước. Tuy nhiên, khi Tổng thống V.Putin và Tổng thống D.Trump đã thiện chí "ngồi lại với nhau" để thảo luận các bất đồng, đây là tín hiệu tích cực mở ra hy vọng khai thông thế bế tắc trong quan hệ Nga - Mỹ hiện nay. 

Trung Quốc lần đầu thừa nhận nền kinh tế sụt giảm vì cuộc chiến với Mỹ và chuẩn bị tung ra thêm các biện pháp kích thích kinh tế


Trong một hội nghị ngày 1/11, các nhà lãnh đạo Trung Quốc phát tín hiệu cho thấy họ đang lên kế hoạch cho các biện pháp kích thích kinh tế mới sau khi dữ liệu kinh tế đáng thất vọng và hiệu quả kém từ các biện pháp kích thích trước đó. Đây là lần đầu tiên các nhà lãnh đạo Trung Quốc thừa nhận sự thiếu ổn định của nền kinh tế nước này. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tìm cách trấn an các doanh nghiệp của nước này khi khẳng định sẽ kiên định việc khuyến khích, ủng hộ và định hướng sự phát triển của khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, hỗ trợ cho các doanh nghiệp tư nhân bằng cách giảm thuế và tăng đầu tư vốn, ủng hộ các doanh nghiệp tư nhân phát triển hướng tới phạm vi hoạt động lớn hơn.

Tín hiệu khẩn cấp phát đi chỉ vài giờ sau khi báo cáo từ các nhà quản lý quỹ cho thấy sự suy giảm trên diện rộng mà rủi ro lớn nhất liên quan tới giảm tốc tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới đang hứng chịu những tổn thất nặng nề từ cuộc chiến thương mại với Mỹ và các hoạt động giảm nợ trong nước.

Tính tới thời điểm hiện tại, nhà chức trách Trung Quốc chưa đưa ra nhiều biện pháp hỗ trợ về mặt chính sách, chủ yếu vẫn xoay quanh cắt giảm thuế và những quy định thúc đẩy hơn là các biện pháp tài chính khẩn cấp mà Bắc Kinh vẫn thường sử dụng sau đợt suy giảm trước đó. Các nhà đầu tư chưa được hưởng lợi từ các biện pháp hiện hữu, dẫn tới việc đồng tệ và chứng khoán đều trượt dốc.

Tăng trưởng sản xuất của Trung Quốc đang chậm lại và ở mức thấp nhất trong hơn hai năm qua. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế dự đoán Mỹ có thể tiếp tục đánh thuế hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, khiến tăng trưởng sản xuất có thể tiếp tục giảm sâu lơn nữa. Lĩnh vực xuất khẩu đang giảm sâu trong khi Trung Quốc chưa thể tìm ra các thị trường mới để thay thế Mỹ sau khi bị đánh thuế.

Nếu cuộc đàm phán giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G20 thất bại, Mỹ sẽ đánh thuế số hàng hóa nhập khẩu còn lại từ Trung Quốc. Nếu điều này trở thành hiện thực, nó sẽ là phép thử cay đắng nhất với các nhà sản xuất và xuất khẩu Trung Quốc đồng thời đẩy mạnh tốc độ chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu.

Jamie Dimon, CEO của JPMorgan Chase & Co., nhấn mạnh những căng thẳng thương mại đang leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng giống với một cuộc chiến tranh thương mại hơn là những xung đột.

Chính phủ và Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đã công bố một loạt các biện pháp trong tháng 10 nhằm ổn định tâm lý, bổ sung thêm các bước nhằm tăng tính thanh khoản của hệ thông tài chính, giảm thuế hộ gia đình và các biện pháp nhằm hỗ trợ xuất khẩu. Tuy nhiên, những biện pháp này cũng chưa mang lại nhiều hiệu quả.

Hồi đầu tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế lên toàn bộ hàng Trung Quốc nếu cuộc đám phán giữa ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thất bại.

(TTGCVT tổng hợp)

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com