Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần từ 2 - 6/7/2018
Cập nhật: 6-7-2018

Chíên tranh thương mại trở thành chủ đề nóng bỏng nhất trong tuần qua. Tổng thống Mỹ Donald Trump đang "bắn đi phát súng mạnh nhất" trong cuộc chiến tranh thương mại toàn cầu khi chính thức áp dụng thuế quan lên 34 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Với động thái này, ông đang thực hiện lời hứa với các cử tri đã ủng hộ mình nhưng lại đẩy kinh tế thế giới vào nguy cơ bị tổn thương vì hành động trả đũa lẫn nhau của các nước.  

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: Tổng thống Trump tuyên bố tổng số hàng hóa Trung Quốc bị đánh thuế có thể lên đến 550 tỷ USD

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung vừa bước sang 1 giai đoạn mới khi những lời đe dọa của Tổng thống Trump chính thức trở thành hiện thực. Vào 0h01p sáng ngày 6/7 theo giờ Washington, hải quan Mỹ sẽ bắt đầu thu thuế 25% với 34 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, từ những chiếc máy cày cho đến chip bán dẫn và linh kiện máy bay. Đây là lần đầu tiên Mỹ trực tiếp áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc sau nhiều tháng buộc tội Bắc Kinh ăn cắp quyền sở hữu trí tuệ của Mỹ và khiến thâm hụt thương mại của Mỹ ngày càng phình to. 

Hơn thế nữa ông Trump còn nói với báo chí rằng 16 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc khác cũng sẽ bị đánh thuế sau 2 tuần nữa, và con số cuối cùng có thể lên đến 550 tỷ USD. 

Và phía Trung Quốc đã ngay lập tức có động thái đáp trả. Theo tờ China Daily, Ủy ban hải quan và thuế của nước này vừa thông báo sẽ đánh thuế bổ sung đối với danh mục gồm 545 mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ, trị giá 34 tỷ USD. Thuế mới bắt đầu có hiệu lực từ ngày 6/7/2018, bao gồm các sản phẩm nông nghiệp, xe cộ và thủy sản.

Trước đó Bộ Thương mại Trung Quốc phát đi thông báo khẳng định Trung Quốc buộc phải trả đũa thuế quan của Mỹ nhưng không đưa ra mốc thời gian cụ thể. Bên cạnh việc cho rằng thuế quan của Mỹ "mang tính bắt nạt", Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Zhong Shan còn nhấn mạnh cam kết mở cửa nền kinh tế và tôn trọng tự do thương mại, giúp đỡ các công ty bị thiệt hại từ xung đột thương mại với Mỹ và sẽ đem xung đột này lên WTO.

Tuy nhiên nhắc đến WTO dường như không phải là 1 thỏa thuận tốt trong tương lai gần. Nội các của ông Trump từng cho rằng WTO tỏ ra rất "không công bằng" đối với Mỹ. Hơn nữa WTO sẽ mất rất nhiều thời gian để đưa ra phán quyết, có thể mất hàng tháng trời để điều tra và hàng tháng trời các bên kháng lại phán quyết, dẫn đến thời gian xử lý tranh chấp kéo dài vài năm. Và trong thời gian đó các công ty và nền kinh tế đã bị ảnh hưởng.

Theo Bloomberg Economics, nếu như Mỹ và Trung Quốc "hạ nhiệt" sau những đòn đầu tiên, kinh tế hai bên sẽ ít bị ảnh hưởng hơn. Tuy nhiên trong kịch bản tồi tệ nhất là Mỹ đánh thuế 10% đối với tất cả các nước còn lại trên thế giới và các nước đồng loạt trả đũa thì đến năm 2020 tăng trưởng của Mỹ có thể giảm 0,8 điểm phần trăm.

IMF cũng cảnh báo nếu căng hẳng thương mại kéo dài đà tăng trưởng mạnh nhất kể từ năm 2011 của kinh tế thế giới có thể bị xói mòn. Trong khi đó các chuyên gia kinh tế của JPMorgan Chase lo ngại rủi ro lớn nhất sẽ là những tác động gián tiếp từ việc điều kiện tín dụng bị thắt chặt và niềm tin của doanh nghiệp suy giảm, khiến đầu tư sụt giảm, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên và thị trường tài chính cũng đối mặt với nhiều nguy cơ. Căng thẳng thương mại leo thang có thể sẽ khiến hệ thống tài chính Trung Quốc - vốn đang chịu áp lực rất lớn từ chiến dịch giảm đòn bẩy (deleveraging) - ngày càng lún sâu vào tình trạng vỡ nợ.  

Thủ tướng Đức cảnh báo nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ-EU 

Thủ tướng Đức Angela Merkel ngày 4/7 cảnh báo chính quyền Tổng thống Donald Trump rằng nếu Mỹ áp thuế quan mới lên xe hơi nhập khẩu thì hậu quả nghiêm trọng sẽ xảy ra.

Ông Trump đã dọa áp thuế 20% lên xe hơi nhập khẩu từ châu Âu vào Mỹ nếu Liên minh châu ÂU (EU) không dỡ bỏ hàng rào thương mại đối với hàng Mỹ.

Việc áp thuế như vậy chắc chắn sẽ làm gia tăng mạnh căng thẳng giữa EU với Mỹ - đối tác thương mại lớn nhất của khối này. Mỗi năm, thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa EU và Mỹ đạt hơn 1,2 nghìn tỷ USD.

Hồi tháng 5, Chính phủ Mỹ mở một cuộc điều tra nhằm vào ôtô và phụ tùng ôtô nhập khẩu.

Đây là cuộc điều tra được mở theo Điều 232 Luật Thương mại Mỹ, nhằm xác định xe ôtô và phụ tùng ôtô nhập khẩu có gây phương hại cho an ninh quốc gia Mỹ. Đây cũng là cách làm mà chính quyền ông Trump áp dụng trước khi áp thuế lên thép và nhôm nhập khẩu.

EU đã nói rằng cuộc điều tra của Mỹ "thiếu hợp lệ, thiếu nền tảng thực tế và vi phạm nguyên tắc thương mại quốc tế". EU cũng nói thuế quan mới áp lên xe hơi sẽ gây thiệt hại cho nền kinh tế Mỹ.

Hôm 4/7, các tổ chức đại diện cho công nghiệp ôtô Đức nói rằng việc Mỹ áp thuế sẽ ảnh hưởng xấu đến đầu tư vào lĩnh vực này ở Mỹ. Họ nói hiện có hơn 300 cơ sở xe hơi Đức ở Mỹ, hỗ trợ gần 120.000 việc làm.

Theo bà Merkel, thay vì áp thuế, Mỹ nên làm việc với các đối tác thương mại để tìm ra giải pháp đa phương cho các mối bất mãn về thương mại của Washington.  

Tổng thống Iran công du tới châu Âu: cứu vãn thoả thuận hạt nhân JCPOA

Tổng thống Iran Hassan Rouhani đang có chuyến công du tới châu Âu trong nỗ lực cứu vãn thỏa thuận hạt nhân mà Tehran ký với nhóm P5+1 năm 2015 khỏi nguy cơ đổ vỡ sau khi Mỹ bất ngờ rút khỏi thỏa thuận này gần hai tháng trước đây.

Với hai chặng dừng chân ở Thụy Sĩ - quốc gia đại diện cho quyền lợi của Mỹ tại Iran và ở Áo - nước đang là Chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU), nhà lãnh đạo Iran muốn tìm kiếm sự ủng hộ mạnh mẽ từ châu Âu để duy trì thỏa thuận lịch sử. Thông qua nước Chủ tịch luân phiên EU, Tổng thống Iran muốn gửi thông điệp tới Anh, Pháp, Đức - những nước thành viên của Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), tên gọi đầy đủ của thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1, rằng cần nhanh chóng đưa ra các cam kết bằng “hành động cụ thể” nhằm cứu vãn thỏa thuận này. 

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh các lệnh trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào Tehran sẽ chính thức được khôi phục từ ngày 6-8-2018 liên quan tới lĩnh vực ô tô và kim loại. Và sau đó, từ ngày 4-11, Washington sẽ áp đặt lệnh cấm vận đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và giao dịch ngân hàng của Iran.

Ngay sau khi Mỹ rút đi, châu Âu và những đối tác khác tham gia ký JCPOA vẫn cam kết sẽ ủng hộ việc duy trì thỏa thuận, nhưng như vậy không có nghĩa là họ sẽ không thể thay đổi trong tương lai. Cùng với Iran, các nước châu Âu tham gia ký kết thỏa thuận đang nỗ lực để nó không bị “chết yểu” dưới sức ép từ Washington, vì châu Âu coi đây là giải pháp tốt nhất để ngăn chặn Tehran phát triển bom nguyên tử. Nhưng châu Âu cũng vạch ra giới hạn đỏ để tiếp tục ủng hộ thỏa thuận này, đó là Tehran phải tuân thủ các điều khoản trong đó, nếu không họ cũng sẽ buộc phải rút đi và áp đặt các lệnh trừng phạt Tehran giống như người Mỹ đã làm. 

Hơn nữa, đòn cấm vận của Mỹ nhằm vào những lĩnh vực trọng yếu như dầu mỏ và ngân hàng sẽ là một thử thách không nhỏ đối với các đồng minh châu Âu của Washington vốn đang nỗ lực né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế nhằm vào Nhà nước Hồi giáo để giảm thiệt hại. Chưa kể việc EU khó mà chấp nhận việc làm tổn hại tới quan hệ với đồng minh Washington để duy trì các quan hệ thương mại với Iran nhằm góp phần bảo vệ JCPOA. 

Ngay cả với Iran, vốn rất coi trọng vai trò của JCPOA, nhưng cũng không vì thế mà bất chấp tất cả để duy trì bằng được thỏa thuận này. JCPOA được coi là nền tảng cho chính sách cởi mở hơn với phương Tây của Tổng thống Hassan Rouhani. Từ đó, mở ra các cơ hội hợp tác thương mại, đầu tư để phát triển kinh tế. Nhưng cũng chính vì điều này, ông bị các lực lượng bảo thủ cứng rắn trong nước gây sức ép với cáo buộc đã nhượng bộ trước Mỹ và phương Tây. Sự ra đi của Mỹ càng có cớ để các lực lượng này chỉ trích ông là “ngây thơ” khi tin tưởng vào Washington. Bởi vậy, nhà lãnh đạo Iran càng phải nỗ lực để cứu vãn bản thỏa thuận được coi như ghi dấu ấn nhiệm kỳ của ông. Ngoài ra, giống như nhiều nước ủng hộ JCPOA, Iran cũng tin rằng thỏa thuận là một thành tựu quan trọng cần được bảo vệ vì hòa bình và an ninh quốc tế.

Liên minh châu Âu (EU) đạt được thỏa thuận về người di cư

Sau nhiều giờ đàm phán căng thẳng, 28 nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) diễn ra ở Bỉ cuối cùng cũng đạt được thỏa thuận về người di cư.

Cuộc đàm phán kéo dài suốt 10 giờ đã bộc lộ những bất đồng sâu sắc trong nội bộ EU và nếu chỉ thiếu một chút nhượng bộ thôi, hội nghị có thể đổ bể và khả năng các nhà lãnh đạo ra về tay trắng là điều khó tránh khỏi. 

Theo thống kê, đã có hơn 700.000 lượt người di cư đặt chân lên các bờ biển của Italy kể từ khi bùng nổ làn sóng di cư ồ ạt sang châu Âu. Trong nhiều tháng qua, đất nước hình chiếc ủng cứ một mình xoay xở với việc tiếp nhận người di cư, trong khi cỗ máy vận hành kinh tế bị bê trễ, gây bức xúc dư luận trong nước.

Bởi vậy, ngay khi lên nắm quyền, chính phủ mới của Thủ tướng Italy Giuseppe Conte theo đường lối dân túy đã không ủng hộ tiếp nhận người nhập cư và có những biện pháp cứng rắn nhằm ngăn chặn người di cư tới quốc gia này, từ đó gây rạn nứt trong nội bộ các nước EU. Nhượng bộ để đạt được thỏa thuận về người di cư, từ đó giải quyết những vấn đề “nóng” khác của khu vực là giải pháp đã được các nhà lãnh đạo EU lựa chọn tại Hội nghị thượng đỉnh ở Brussels lần này.

(TTGCVT tổng hợp)    

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com