Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần từ 7/5 - 11/5/2018
Cập nhật: 11-5-2018

Tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân - còn được gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) - được ký kết vào năm 2015 giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Nga và Đức). Quyết định đơn phương của Mỹ có nguy cơ đẩy điểm nóng Trung Đông, vốn dĩ đã căng thẳng, lại  tiếp tục vào "vòng xoáy" căng thẳng mới.

Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran: Trung Đông trước vòng xoáy bất ổn


Sáng sớm 9-5 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân được ký kết vào năm 2015 giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Nga và Đức). Trong tuyên bố trên truyền hình trực tiếp, Tổng thống D.Trump chỉ trích Iran đang tiếp tục hỗ trợ khủng bố, kích động bạo lực trên khắp khu vực Trung Đông và theo đuổi vũ khí hạt nhân. Ông chủ Nhà Trắng cho rằng, thỏa thuận hạt nhân được ký kết giữa Iran và nhóm P5+1 dưới thời Tổng thống Barack Obama bị khiếm khuyết ngay từ bên trong và là một thảm họa, không mang lại hiệu quả thực sự. Việc Mỹ đồng ý theo đuổi thỏa thuận trên sẽ "châm ngòi" cho một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tại Trung Đông. Đó là lý do vì sao Mỹ quyết định rút khỏi thỏa thuận này và áp đặt trở lại các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran. 

Ngay sau tuyên bố trên, Washington đã có những động thái nhằm gây sức ép tới các doanh nghiệp Châu Âu về thỏa thuận hợp tác với Iran. Theo lời Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton, các công ty Châu Âu có vài tháng để cắt giảm các hợp đồng đang thực hiện với Iran, nếu không sẽ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt của Mỹ.    

Động thái rút khỏi JCPOA của Tổng thống D.Trump được xem là bước đi quan trọng nhằm thực hiện cam kết trong chiến dịch tranh cử. Tuy nhiên, quyết định này không chỉ gây ra làn sóng tranh cãi ngay trong nội bộ nước Mỹ mà còn gây chia rẽ nghiêm trọng giữa Mỹ và các đồng minh thuộc Liên minh Châu Âu (EU) như Đức, Pháp, Anh...    

Anh, Pháp và Đức đã ra thông báo chung bày tỏ “sự nuối tiếc và quan ngại” về quyết định, nhấn mạnh đến sự tuân thủ của Iran đối với thỏa thuận và khẳng định vẫn sẽ “tiếp tục duy trì cam kết” đối với Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA).    

Ngày 9-5, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian khẳng định, thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 "không chết" dù Tổng thống D.Trump quyết định rút Mỹ khỏi thỏa thuận này. Để bày tỏ ủng hộ đối với Iran, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã điện đàm với người đồng cấp Iran Hassan Rouhani và sẽ trao đổi thêm vào cuộc họp giữa 2 nước dự kiến tổ chức ngày 14-5 tới.   

Thủ tướng Bỉ Charles Michel cũng bày tỏ thất vọng trước quyết định của Tổng thống D.Trump. Ông cảnh báo sự sụp đổ của JCPOA sẽ gây ra nhiều bất ổn và chiến tranh tại khu vực Trung Đông. Nhà lãnh đạo này kêu gọi EU và các đối tác quốc tế tiếp tục duy trì cam kết và Iran cần tiếp tục đáp ứng đầy đủ các nghĩa vụ nêu trong JCPOA. 

Tương tự, Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Ireland Simon Coveney cũng cho biết, Ireland "rất thất vọng" trước quyết định của Mỹ rút khỏi JCPOA trong bối cảnh Ireland, các nước EU cùng đa số các quốc gia trên thế giới đều tin tưởng thỏa thuận này là một thành tựu ngoại giao quan trọng và tất cả các bên cần thực thi đầy đủ các cam kết. Theo quan chức Ireland, thế giới nói chung và Trung Đông nói riêng sẽ an toàn và ổn định hơn nếu JCPOA vẫn có hiệu lực.   

Phản ứng trước quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người tiền nhiệm Barack Obama đã ra thông báo mô tả động thái của ông Trump là một sai lầm nghiêm trọng. "Vào thời điểm chúng ta đều mong chờ thành công từ nỗ lực ngoại giao với Triều Tiên, quyết định rời khỏi thỏa thuận hạt nhân với Tehran có nguy cơ làm thất bại mục tiêu tương tự mà chúng ta muốn đạt được cùng Bình Nhưỡng. Tuyên bố hôm nay là một sai lầm nghiêm trọng và hoàn toàn mất phương hướng", CNN dẫn lời ông Obama.    

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres ngày 8-5 đã hối thúc các nước ký thỏa thuận hạt nhân Iran tuân thủ những cam kết của mình sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ rút khỏi thỏa thuận này.    

Về phía Nga, Bộ Ngoại giao nước này tuyên bố: "Không có và không thể có cơ sở để phá vỡ JCPOA. Kế hoạch đã cho thấy sự hiệu quả hoàn toàn. Mỹ đang hủy hoại niềm tin quốc tế vào Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA)". Nga cũng khẳng định sẵn sàng đẩy mạnh hợp tác với các bên còn lại tham gia thỏa thuận hạt nhân Iran, đồng thời sẽ tích cực phát triển quan hệ song phương với Tehran.    

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Duma quốc gia Nga Leonid Slutsky cho rằng, quyết định của Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran là sự vi phạm thô bạo nhất các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, là mối đe dọa đối với an ninh quốc tế. 

Theo các nhà phân tích, việc Mỹ rút khỏi JCPOA có thể đẩy nguy cơ xung đột quân sự trực tiếp hoặc gián tiếp tại các điểm nóng giữa Iran và hai đối thủ chính là Israel và Saudi Arabia leo thang nhanh chóng. Bằng chứng là sau tuyên bố của Tổng thống D.Trump, Tổng thống Iran Hassan Rouhani lập tức ra lệnh các cơ quan nguyên tử chuẩn bị sẵn sàng các biện pháp để khởi động chương trình làm giàu uranium mà không có bất cứ giới hạn nào. Lời tuyên bố của ông Rouhani có thể mở màn cho một cuộc chạy đua vũ trang mới tại Trung Đông với những hiểm họa khó đoán định.

Ngay sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran, sáng 9-5, giá dầu mỏ thế giới đã tăng vọt. Lúc 0h5’ (giờ GMT), trên thị trường Mỹ, giá dầu Brent được giao dịch ở mức 76,21 USD/thùng, tăng 1,36 USD, tương đương mức tăng 1,8% so với thời điểm chốt phiên giao dịch trước. Giá dầu thô ngọt nhẹ WTI giao kỳ hạn tăng 1,18 USD/thùng, tương đương mức tăng 1,7%, lên 70,24 USD/thùng, mức cao nhất kể từ cuối năm 2014.

Trong tháng 4 vừa qua, sản lượng dầu mỏ xuất khẩu của Iran đạt mức 2,6 triệu thùng/ngày, giúp Iran chiếm lĩnh vị trí nhà xuất khẩu dầu mỏ lớn thứ 3 trong Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), chỉ đứng sau Saudi Arabia và Iraq. 

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều diễn ra vào ngày 12-6 tại Singapore


Ngày 10-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo ông sẽ gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Singapore vào ngày 12-6 tới.

Trong thông báo trên mạng xã hội Twitter, Tổng thống Trump nhấn mạnh: "Cả hai chúng tôi sẽ cố gắng biến cuộc gặp này thành thời khắc đặc biệt cho hòa bình thế giới".   

Trước đó cùng ngày, kênh CNN đưa tin, giới chức Mỹ đang tiến hành công tác chuẩn bị cho cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un diễn ra ở Singapore.    

CNN dẫn lời hai quan chức thạo tin tiết lộ, Tổng thống Trump đã chỉ đạo các phụ tá chuẩn bị cho cuộc gặp ở Singapore. 

Trước đó, phát biểu với báo giới, Tổng thống Trump đã loại bỏ khả năng tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh ở làng đình chiến Panmunjom tại khu Phi quân sự liên Triều (DMZ). Tuy nhiên, ông Trump không nêu rõ lý do.   

Liên quan tới bán đảo Triều Tiên, ngày 9/5 hội nghị thượng đỉnh ba bên giữa Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản thảo luận về phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên đã chính thức khai mạc tại thủ đô Tokyo (Nhật Bản).

Hội nghị có sự tham gia của Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe.

Đặt trong bối cảnh hội nghị thượng đỉnh ba bên diễn ra sau hội nghị liên Triều và trước thềm cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo Mỹ - Triều Tiên, tình hình bán đảo Triều Tiên đã trở thành nội dung được quan tâm thảo luận trong chương trình nghị sự.

Tại hội nghị, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã thông báo tới các lãnh đạo Nhật Bản và Trung Quốc về kết quả hội nghị thượng đỉnh liên Triều. Theo ông Moon Jae-in, sự ủng hộ của Nhật Bản và Trung Quốc là rất cần thiết nhằm hướng tới nền hòa bình lâu dài trên bán đảo Triều Tiên.

Thủ tướng Shinzo Abe khẳng định, Nhật Bản sẵn sàng bình thường hóa quan hệ với Triều Tiên nếu vấn đề hạt nhân, tên lửa của Bình Nhưỡng được giải quyết triệt để, đồng thời kêu gọi các quốc gia cùng tăng cường nỗ lực nhằm theo đuổi “tiến trình phi hạt nhân hóa hoàn toàn, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược”. Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cũng cho rằng, các bên cần nắm bắt cơ hội để thúc đẩy tiến trình phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên.

Về kinh tế và thương mại, Thủ tướng Lý Khắc Cường đề xuất ba nước cần xúc tiến các dự án chung trong các lĩnh vực như giảm nghèo, ứng phó với thảm họa và tiết kiệm năng lượng thông qua các mô hình hợp tác mới. Ba nhà lãnh đạo cũng thảo luận về vấn đề thương mại tự do và nhất trí sẽ đẩy mạnh sự hợp tác nhằm dẫn dắt kinh tế khu vực và thế giới đi đúng hướng.
Hội nghị thượng đỉnh ba bên Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc từng được tổ chức thường niên nhưng đã bị gián đoạn kể từ hội nghị ở Seoul (Hàn Quốc) tháng 11-2015. Theo dự kiến, sau khi hội nghị ba bên khép lại, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sẽ có các cuộc gặp song phương với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in.
 

Putin tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Nga nhiệm kỳ thứ 4: Vận hội mới của nước Nga


Ngày 7-5, lễ nhậm chức của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã được tổ chức long trọng tại Điện Kremlin. Sự kiện này đã hiện thực hóa kết quả cuộc bầu cử ngày 18-3 vừa qua. Trong đó, với vai trò ứng viên tự do, ông V.Putin đã giành chiến thắng áp đảo với 76,65% số phiếu ủng hộ. Ngay sau lễ nhậm chức, ông Medvedev đã được Tổng thống Nga Vladimir Putin đề cử làm Thủ tướng và ngày 8-5 (theo giờ Nga), với 374 phiếu thuận và 56 phiếu chống, Hạ viện Nga đã thông qua đề cử ông Dmitry Medvedev làm Thủ tướng. Ông Medvedev, 52 tuổi, là một cộng sự thân tín của Tổng thống Vladimir Putin. Ông đã từng giữ cương vị Tổng thống Nga trong giai đoạn 2008-2012, giữ chức Thủ tướng Nga từ năm 2012 và dự kiến sẽ tiếp tục đảm nhiệm vị trí này tới năm 2024.

Sau khi được Hạ viện chính thức phê chuẩn, Thủ tướng Dmitry Medvedev sẽ tiến hành đề cử các thành viên nội các. Chính phủ mới sẽ bắt đầu hoạt động trong vòng 1 tuần tới, sau khi được Tổng thống phê duyệt.

Nhiệm vụ then chốt của Chính phủ Nga trong những năm tới sẽ là tăng bền vững thu nhập thực tế của người dân. Nhà lãnh đạo Nga cho rằng, sự thay đổi về chất được hình thành từ những dự án, sáng kiến cụ thể trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và năng lực quản lý nhà nước… giờ đây có thể giúp Chính phủ thực hiện những nhiệm vụ mới.

Với những gì ông chủ điện Kremlin cùng những cộng sự thể hiện trong gần hai thập niên qua, hoàn toàn có cơ sở để tin rằng nước Nga đang đứng trước những vận hội mới với tương lai và thành công mới. Điều này không chỉ củng cố sự ổn định, vị thế của xứ Bạch dương mà còn đóng góp tích cực đối với hòa bình, thịnh vượng toàn cầu.  

(TTGCVT tổng hợp)

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com