Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần từ 5 - 9/3/2018
Cập nhật: 9-3-2018

Tuần qua, theo kế hoạch, 11 nước tham gia đàm phán Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), tiền thân là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), đã chính thức ký kết để hiệp định bắt đầu có hiệu lực từ đầu năm 2019. Hiệp định CPTPP được ký kết đã phát tín hiệu về chống lại chủ nghĩa bảo hộ và chiến tranh thương mại.

CPTPP được ký kết: Thúc đẩy thương mại tự do khu vực


Ngày 8-3 tại Chile, dưới sự chủ trì của Tổng thống Michelle Bachelet, 11 quốc gia đã ký kết Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), đánh dấu bước đột phá sau khi Mỹ tuyên bố rút khỏi hiệp định ban đầu.

Tại lễ ký kết, bộ trưởng của 11 quốc gia bao gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam đã cùng chia sẻ quan điểm rằng Hiệp định sẽ giúp củng cố nền kinh tế trong khối Châu Á - Thái Bình Dương nhờ loại bỏ đáng kể những rào cản thuế quan và phi thuế quan đối với hàng hóa. 

Ngoại trưởng Chile Heraldo Munoz cho biết Hiệp định là một tín hiệu mạnh mẽ chống lại áp lực từ chủ nghĩa bảo hộ, hướng tới một thế giới mở cửa thương mại và không còn các biện pháp trừng phạt đơn phương hay nguy cơ chiến tranh thương mại. 

Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Singapore Lim Hng Kiang khẳng định, việc ký kết CPTPP là một minh chứng rõ ràng cho cam kết của các nước thành viên đối với các mục tiêu chung như tự do hóa thương mại, hội nhập kinh tế khu vực, tạo cơ hội tốt hơn cho người dân của mỗi nước.

Hiệp định cũng cho phép các nhà cung cấp dịch vụ có thể tiếp cận tốt hơn với các cơ hội kinh doanh trong nhiều lĩnh vực khác nhau cũng như tăng cường khả năng tiếp cận các phiếu mua sắm của chính phủ ở các quốc gia khác. 

Ngoài ra, CPTPP cũng giúp thúc đẩy dòng chảy tài chính và đầu tư bằng cách tạo điều kiện thuận lợi cho các khoản đầu tư và đưa ra các quy tắc nhằm giải quyết những khó khăn mà các nền kinh tế mới nổi phải đối mặt.

CPTPP sẽ giảm thuế nhập khẩu tại 11 quốc gia có tổng GDP hơn 10.000 tỷ USD, chiếm hơn 13% toàn cầu. Với gần 500 triệu dân, đây là một trong những thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới. CPTPP sẽ có hiệu lực khi được ít nhất 6 quốc gia thành viên phê chuẩn. Quá trình này dự kiến hoàn tất trong năm nay.

TPP bị đẩy đến bờ vực sụp đổ đầu năm ngoái, khi Tổng thống Mỹ - Donald Trump rút Mỹ khỏi hiệp định này, chỉ 3 ngày sau khi nhậm chức. 11 nước còn lại đã nỗ lực hồi sinh hiệp định, đổi tên thành CPTPP và hoàn tất thỏa thuận sửa đổi vào tháng 1/2018.

Hiệp định sửa đổi đã bỏ đi nhiều yêu cầu do Mỹ khởi xướng trong phiên bản ban đầu. Bản cuối cùng đã được công bố tại New Zealand ngày 21/2. 

Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới hồi tháng 1, ông Trump cho biết Mỹ có thể quay lại TPP nếu đạt thỏa thuận có lợi hơn. Tuy nhiên, New Zealand khẳng định việc này là không thể trong ngắn hạn, còn Nhật Bản cho biết sửa đổi CPTPP hiện tại sẽ là rất khó khăn.

Trong khi đó, CPTPP dù không có Mỹ, đã tạo được sức hút và ảnh hưởng nhất định khi nhiều nền kinh tế lớn, như Anh, nhanh chóng bày tỏ sự quan tâm đối với thỏa thuận này.  

Tổng thống Mỹ ký sắc lệnh tăng thuế nhập khẩu nhôm, thép


 Ngày 8-3 (theo giờ Mỹ), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký phê chuẩn việc tăng thuế nhập khẩu nhôm, thép.

Theo sắc lệnh vừa chính thức được ký thông qua, Mỹ sẽ áp thuế nhập khẩu 25% đối với mặt hàng thép và 10% đối với nhôm. Sắc thuế mới sẽ phát huy hiệu lực trong 15 ngày tới.

Mexico và Canada, hai quốc gia láng giềng của Mỹ sẽ được miễn trừ khỏi quy định thuế mới. Ngoài ra, Mỹ cũng để ngỏ khả năng một số quốc gia khác có mối quan hệ về an ninh có thể thảo luận về sắc thuế này.

Trong bài phát biểu sau khi ký ban hành sắc thuế, Tổng thống Donald Trump khẳng định việc nâng thuế nhập khẩu nhôm, thép là nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, đồng thời cảnh báo sẽ tiếp tục nâng thuế một số mặt hàng nhập khẩu khác. Theo đó, Tổng thống Trump dự định sẽ tăng thuế đối với các quốc gia đang áp mức thuế cao đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ.
Quyết định tăng thuế nhập khẩu nhôm, thép của Mỹ đã làm dấy lên nhiều tranh cãi. Những người ủng hộ Tổng thống Trump cho rằng, việc tăng thuế là cần thiết nhằm bảo vệ ngành sản xuất nội địa và thị trường việc làm trong nước do các nhà sản xuất nhôm và thép của Mỹ đang bị cạnh tranh thiếu công bằng.

Trong khi đó, những người phản đối sắc thuế mới nhận định, việc nâng thuế nhập khẩu đối với hai mặt hàng kim loại chủ chốt sẽ đẩy giá tiêu dùng tăng cao, khiến các doanh nghiệp tiêu thụ nhiều nhôm, thép điêu đứng và dẫn tới nguy cơ về một cuộc chiến thương mại toàn cầu khi nhiều quốc gia đồng loạt có động thái trả đũa Mỹ.

Tờ New York Times cảnh báo nguy cơ nổi lên một làn sóng phản đối Mỹ trong bối cảnh nhiều nước, trong đó có cả các đồng minh truyền thống của nước này, phản ứng trước kế hoạch trấn áp hoạt động nhập khẩu kim loại từ nước ngoài của ông Trump.

Canada, Trung Quốc và Liên minh Châu Âu (EU) tuyên bố họ sẽ áp đặt những mức thuế quan có thể khiến các nhà xuất khẩu Mỹ thiệt hại hàng tỷ USD. Những mức thuế này sẽ gây phương hại tới lợi ích của chính những người nông dân và doanh nghiệp mà chính quyền Trump đã cam kết sẽ bảo vệ, đồng thời thổi bùng một cuộc chiến thương mại có thể cản trở mục tiêu của Tổng thống Trump, đó là củng cố ngành công nghiệp của Mỹ.

Trung Quốc, quốc gia sản xuất một nửa sản lượng thép toàn cầu phản đối mạnh mẽ sắc thuế vừa được Tổng thống Trump ký thông qua. Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố sẽ đánh giá những tổn thất do sắc thuế mới của Mỹ gây ra đối với lĩnh vực sản xuất nhôm, thép của nước này và sẽ có những động thái nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nhà sản xuất trong nước. Bộ Thương mại Trung Quốc cũng lo ngại, động thái của Mỹ sẽ “ảnh hưởng nặng nề tới trật tự bình thường của thương mại quốc tế”.

Căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ đã gia tăng kể từ khi Tổng thống Donald Trump dự định tăng thuế nhập khẩu nhôm, thép, đặc biệt trong bối cảnh sản lượng thép tại Trung Quốc đang dư thừa, đẩy giá xuống thấp. Hiệp hội các nhà sản xuất kim loại của Trung Quốc đã thúc giục chính phủ nhanh chóng có những hành động trả đũa Mỹ. 

Các quốc gia Châu Á khác như Nhật Bản và Hàn Quốc cũng bày tỏ sự phản đối đối với quyết định tăng thuế của Mỹ. Nhật Bản cho rằng, quyết định của Mỹ có tác động lớn tới mối quan hệ song phương, trong khi Hàn Quốc dọa sẽ đâm đơn kiện lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). 

Nhiều nhà xuất khẩu nhôm, thép khác như Liên minh Châu Âu, Australia, Brazil và Argentina...đều tỏ ý không đồng tình với sắc thuế của Mỹ, nhưng tuyên bố sẽ không tham gia đàm phán để được đưa vào danh sách miễn trừ.

Trên sàn chứng khoán Châu Á ngày 9/3, cổ phiếu của các nhà sản xuất thép hàng đầu châu lục đều đồng loạt lao dốc. Cổ phiếu của Công ty sắt thép Baoshan (Trung Quốc) giảm 3%, Posco (Hàn Quốc) bốc hơi 2% và cổ phiếu của nhà sản xuất thép lớn nhất Nhật Bản Nippon Steel & Sumitomo Metal giảm 0,34%. 

Quan hệ liên Triều đang ấm dần lên


Cơ hội hóa giải những căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên đang đến gần khi Hàn Quốc và Triều Tiên dự kiến sẽ có một cuộc gặp thượng đỉnh vào cuối tháng 4-2018. Nếu thành sự thật, đây sẽ là lần đầu tiên sau hơn 1 thập kỷ, cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nước được tổ chức. Theo nhận định của giới quan sát, bước tiến này cho thấy mối quan hệ liên Triều đang ấm dần lên.

Thông tin từ Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc ngày 6-3 cho biết, phái đoàn cấp cao nước này vừa kết thúc chuyến thăm Bình Nhưỡng, nơi họ đã gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. Chuyến thăm được đánh giá là bước tiến "đột phá" với việc hai bên ấn định thời gian tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh, đồng thời đưa ra hàng loạt biện pháp cụ thể nhằm giảm căng thẳng quân sự trên bán đảo Triều Tiên. 

Giám đốc Văn phòng An ninh quốc gia thuộc Phủ Tổng thống Chung Eui-yong cho biết, phía Bình Nhưỡng tái khẳng định cam kết phi hạt nhân hóa nếu an ninh được bảo đảm, đồng thời nhấn mạnh sẵn sàng đối thoại với Mỹ về phi hạt nhân hóa và bình thường hóa quan hệ. Đây là lần đầu tiên các quan chức Hàn Quốc thăm trụ sở chính của Đảng Lao động Triều Tiên, cũng là lần đầu tiên nhà lãnh đạo Kim Jong-un đối thoại trực tiếp với giới chức Hàn Quốc kể từ khi ông nắm quyền năm 2011.

Mối quan hệ giữa hai miền Triều Tiên có dấu hiệu "tan băng" trong những tháng gần đây khi hai bên nối lại các cuộc đàm phán và Triều Tiên cử Đoàn vận động viên tới tham dự Thế vận hội mùa Đông PyeongChang 2018 tại Hàn Quốc. Sau sự kiện này, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã nhìn thấy một “cơ hội mở”. Kể từ đó, ông tự đảm nhận vai trò làm "cầu nối", thuyết phục Washington và Bình Nhưỡng giảm bớt bất đồng. 

Mối quan hệ liên Triều càng trở nên tích cực hơn khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã đồng ý gặp nhau vào tháng 5 tới. Tuyên bố được đưa ra sau khi nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un gửi thư cá nhân cho Tổng thống Mỹ thông qua phái đoàn Hàn Quốc và các quan chức Seoul để bàn giao lại cho Mỹ hôm 8-3.

Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence tuyên bố, Washington vẫn cam kết duy trì sức ép tối đa với Triều Tiên và lập trường này sẽ không thay đổi đến khi Bình Nhưỡng có bước đi hướng tới phi hạt nhân hóa. Nhật Bản cũng khẳng định, Hàn - Mỹ - Nhật cần hợp tác chặt chẽ trong vấn đề Triều Tiên và nước này sẽ không thay đổi chính sách “gây áp lực tối đa” với Bình Nhưỡng.

Dẫu vậy, trong bối cảnh quan hệ ngoại giao liên Triều đang “tan băng” thì bất kỳ diễn biến tích cực mới nào, dù là nhỏ cũng sẽ góp phần làm gia tăng cơ hội theo đuổi hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.  

(TTGCVT tổng hợp)

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email:ttgcvattu1989@gmail.com