Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần từ 2 - 5/1/2018
Cập nhật: 5-1-2018

 

Năm 2017 đi qua với nhiều cung bậc cảm xúc sau hàng loạt biến động trên khắp các châu lục, thế giới tưng bừng chào đón tuần đầu tiên của năm 2018 với nhiều niềm tin và hy vọng. Thông điệp của các nhà lãnh đạo trên thế giới cũng như số liệu thống kê từ các nền kinh tế lớn đều cho thấy, kinh tế toàn cầu năm nay có triển vọng "cất cánh" từ điểm tựa khá vững chắc của những thành tựu năm 2017. 

 

 

Lãnh đạo thế giới gửi thông điệp chúc mừng Năm mới 2018


Tại bữa tiệc chào đón năm mới tại bang Florida trong ngày cuối cùng của năm 2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump dự báo năm 2018 sẽ là một năm tuyệt vời đối với nước Mỹ. Ông chủ Nhà trắng lạc quan cho rằng, năm nay sẽ là một năm "xuôi chèo mát mái" khi thị trường chứng khoán tiếp tục khởi sắc và nhiều công ty đầu tư vào Mỹ. Ông Trump kêu gọi người dân Mỹ cùng nhau "đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại".

Trong năm qua, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ cao gấp hai lần so với thời điểm diễn ra cuộc tranh cử Tổng thống, tỷ lệ lạm phát thấp, trong khi chỉ số Dow Jones liên tục lập các kỷ lục mới. Tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống mức thấp nhất trong 17 năm qua khi chỉ còn 4,1% hồi cuối tháng 10-2017. Tỷ lệ này được dự báo sẽ giảm xuống còn 3,5% vào cuối năm 2018. Theo các chuyên gia kinh tế, luật thuế của Tổng thống Trump đã được Quốc hội Mỹ thông qua cuối năm 2017 sẽ tạo sức bật mới cho nền kinh tế năm 2018. Theo đó, việc giảm thuế mạnh cho giới doanh nghiệp sẽ tạo "hiệu ứng đòn bẩy", khuyến khích đầu tư nhiều hơn giúp gia tăng lợi nhuận và số việc làm mới cũng tăng mạnh. Nhờ đó, kinh tế Mỹ sẽ bùng nổ do chi tiêu đầu tư kinh doanh và cá nhân tăng.

Thông điệp năm mới từ các nhà lãnh đạo châu Âu và các số liệu thống kê cũng cho thấy "lục địa già" đang tràn ngập niềm tin vào năm 2018 tốt đẹp hơn. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong thông điệp gửi đến người dân đã cam kết tiếp tục theo đuổi chương trình cải cách của mình và khởi động việc "phục hưng nước Pháp" trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều tiến triển. Ðối với châu Âu, ông Macron khẳng định lại các cam kết đối với khu vực, đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng, châu Âu mạnh sẽ tốt cho Pháp. Trong khi đó, bức tranh kinh tế châu Âu cũng mang lại nhiều hy vọng hơn với các điểm sáng tích cực. Trong năm 2017, nền kinh tế 19 quốc gia Khu vực đồng euro (Eurozone) đã tăng tốc và có nhiều bứt phá. Cụ thể, chỉ số niềm tin kinh tế (ESI) tăng từ 114,1 lên 114,6, mức tăng cao nhất kể từ tháng 10-2000, trong khi chỉ số công nghiệp tăng tới mức cao kỷ lục. Ủy ban châu Âu (EC) nhận định tăng trưởng của Eurozone năm 2017 đạt khoảng 2,2%. Thị trường lao động cũng được cải thiện với tốc độ mạnh mẽ. Giới chuyên gia nhận định, kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính-tiền tệ toàn cầu năm 2008 đến nay, tăng trưởng bình quân của Eurozone chưa bao giờ mạnh như hiện nay. 

Về phần mình, Thủ tướng Đức Angela Merkel cam kết thành lập một chính phủ ổn định và phối hợp với Pháp để tăng cường tiến trình hội nhập Châu Âu trong năm 2018. Trong bối cảnh tiến trình đàm phán chính trị về thành lập chính phủ liên minh tại Đức đang diễn ra hết sức khó khăn, Thủ tướng Merkel tuyên bố sẽ theo đuổi sứ mệnh nhanh chóng thành lập một chính phủ ổn định cho nước Đức trong năm mới. Bà cũng lên tiếng về cam kết của Berlin với sự hội nhập Châu Âu, cho rằng tương lai của nước Đức gắn bó chặt chẽ với tương lai của Châu Âu. 

Kinh tế châu Á cũng bước vào năm mới với những tín hiệu tích cực và niềm tin phục hồi, tăng trưởng mạnh mẽ. Thị trường chứng khoán châu Á đã "mở hàng" trong ngày đầu năm mới 2-1 với sắc xanh tràn ngập. Trong đó, thị trường chứng khoán Hồng Công (Trung Quốc) dẫn đầu với chỉ số HSI tăng 1,6% lên mức cao nhất từ cuối năm 2007, trong khi thị trường chứng khoán Thượng Hải tăng 1%, nhờ các dữ liệu tích cực của lĩnh vực sản xuất trong tháng 12-2017 ở Trung Quốc. Ngoài ra, thị trường chứng khoán Hàn Quốc tăng 0,2% và thị trường chứng khoán Singapore tăng 0,3%. Những chỉ số nêu trên phản ánh rõ nét niềm tin của các nhà đầu tư trong khu vực vào thực trạng và triển vọng của các nền kinh tế lớn ở châu Á cũng như kinh tế toàn cầu.

Niềm tin của các nhà đầu tư được thắp lên từ thực tế khả quan của các nền kinh tế hàng đầu châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Kinh tế Trung Quốc dù đã qua thời tăng trưởng hai con số, song vẫn đạt mức tăng trưởng "đáng mơ ước" là gần 7%. Ngân hàng Thế giới (WB) vừa đánh giá tăng trưởng GDP của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong năm 2017 là 6,8% và dự báo mức tăng trưởng GDP của nền kinh tế này trong năm 2018 và 2019 lần lượt là 6,4% và 6,3%.

Trong khi đó, nền kinh tế lớn thứ ba thế giới là Nhật Bản dù còn đối mặt không ít khó khăn, song đã đạt kỳ tích khi tăng trưởng 0,3% trong quý III-2017, đánh dấu quý tăng trưởng thứ bảy liên tiếp trong chuỗi tăng trưởng dài nhất hơn 16 năm qua. Một trong những động lực thúc đẩy đà tăng của nền kinh tế thứ ba thế giới là xuất khẩu tăng mạnh, nhất là xuất khẩu linh kiện điện thoại thông minh và chip điện tử. Kinh tế Hàn Quốc đã vượt qua nhiều "dông bão" về an ninh, đối ngoại trong năm 2017 và được dự báo tăng trưởng khả quan trong năm 2018 nhờ điểm sáng từ lĩnh vực xuất khẩu. Bộ Công nghiệp, Thương mại và Tài nguyên Hàn Quốc vừa cho biết, kim ngạch xuất khẩu của nước này trong năm 2017 đã đạt 573,9 tỷ USD, mức cao nhất kể từ khi thực hiện thống kê giao dịch thương mại hồi năm 1956.

Kinh tế thế giới bước vào năm 2018 với niềm tin và những tín hiệu lạc quan về một năm mới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, hành trình phía trước chưa phải đã hết gian nan khi nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc vẫn hiện hữu; chủ nghĩa bảo hộ thách thức xu hướng tự do hóa thương mại; chủ nghĩa khủng bố và các điểm nóng an ninh đe dọa đẩy nhiều nền kinh tế xuống vực thẳm… Ðây là lý do trong thông điệp năm mới, Giáo hoàng Francis kêu gọi mọi người chịu trách nhiệm cho các hành động của mình trong năm mới 2018. 

Quan hệ liên Triều có những bước đi tích cực


Sau một năm căng thẳng với những lời đe dọa qua lại về chương trình vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng, trong bài phát biểu đầu năm mới 2018, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un kêu gọi giảm căng thẳng quân sự, cải thiện mối quan hệ; đồng thời tuyên bố sẵn sàng đối thoại với Hàn Quốc. Đây được coi là động thái bất ngờ, mặc dù nhà lãnh đạo này tiếp tục cảnh báo hạt nhân với Mỹ. 

Việc Triều Tiên thông báo mở lại đường dây liên lạc liên Triều diễn ra chỉ 2 ngày sau khi nhà lãnh đạo Kim Jong-un tuyên bố "để ngỏ cánh cửa đối thoại" với Seoul và thông báo sẽ cử các vận động viên của nước này tham gia tranh tài tại Thế vận hội mùa Đông Pyeongchang 2018 tại Hàn Quốc. Đây là sự thay đổi đáng kể trong chính sách của Bình Nhưỡng, bởi lâu nay Triều Tiên dường như "phớt lờ" mọi đề xuất của Seoul về đối thoại hai miền, bất chấp Tổng thống Moon Jae-in nhiều lần gợi ý Hàn Quốc và Triều Tiên giải quyết căng thẳng leo thang trên bán đảo Triều Tiên thông qua đàm phán.  

Phía Hàn Quốc hy vọng việc cải thiện quan hệ liên Triều sẽ giúp giải quyết vấn đề hạt nhân của Triều Tiên, từ đó mở ra các cuộc đàm phán giữa Bình Nhưỡng và Washington. Tuy nhiên, triển vọng các cuộc đàm phán được dự báo là vô cùng khó khăn khi các bên liên quan không có ý định từ bỏ lập trường cứng rắn của mình. Theo nhận định của giới quan sát quốc tế, gợi ý đối thoại được nhà lãnh đạo Triều Tiên đưa ra trong bối cảnh Bình Nhưỡng đang liên tiếp hứng chịu những lệnh trừng phạt cứng rắn nhất từ trước tới nay. Vì vậy, gợi ý đối thoại của ông Kim Jong-un được cho là "kế hoãn binh". Nói cách khác, Triều Tiên muốn tạo ra lý do chính đáng để tạm ngừng hoặc giảm bớt tần suất các vụ thử hạt nhân - tên lửa và tập trung vào các hoạt động sản xuất nhằm phát triển kinh tế. 

Bất kể vì lý do gì, việc nối lại kênh đối thoại liên Triều cũng là một bước đi tích cực trong bối cảnh nguy cơ xảy ra một cuộc tấn công phủ đầu của Mỹ cao hơn bao giờ hết. Dư luận quốc tế hy vọng, sự kiện Olympic Pyeongchang sắp tới có thể trở thành cầu nối thực sự cho các cuộc đàm phán lâu dài hơn nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình cho khu vực Đông Bắc Á.  

Quan hệ Mỹ - Pakistan: Lại nổi cơn sóng gió


Ngay ngày đầu năm mới, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng công kích Pakistan thiếu trung thực và cung cấp nơi ẩn náu cho khủng bố, đồng thời đe dọa sẽ cắt viện trợ. 

 

Ông chủ Nhà Trắng cho rằng, Mỹ đã “dại dột” khi viện trợ cho Pakistan 33 tỷ USD trong 15 năm qua, bởi nước này là nơi cư trú an toàn cho những kẻ khủng bố mà Washington liên tục săn lùng. Phát biểu trước báo giới tại trụ sở Liên hợp quốc, Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Nikki Haley cũng nhấn mạnh, chính quyền Mỹ không thể chấp nhận “trò hai mặt” của Pakistan. Động thái này khiến quan hệ giữa hai nước, vốn đã có nhiều bất đồng kéo dài trước đó, càng xấu đi.

Không lâu sau những nhận định của Tổng thống D.Trump, Pakistan đã có đáp trả không kém gay gắt. Theo đó, với vai trò đồng minh chiến lược của Washington trong cuộc chiến chống khủng bố, Pakistan khẳng định đã làm nhiều việc cho Mỹ, bao gồm cả chuyện giúp xóa sổ nhóm khủng bố Al-Qaeda, trong khi chỉ nhận lại “những lời mắng nhiếc và sự nghi ngờ”. Islamabad cũng triệu tập Đại sứ Mỹ David Hale đến văn phòng ngoại giao ở thủ đô của Pakistan, động thái được xem là phản ứng ngoại giao hiếm có cho thấy sự tức giận của chính phủ nước này.

Căng thẳng leo thang đã khiến hoạt động viện trợ của Mỹ dành cho Pakistan tiếp tục bị trì hoãn. Một quan chức Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ mới đây cho biết, Nhà Trắng hiện không có kế hoạch gửi 255 triệu USD viện trợ cho Pakistan vào lúc này và sẽ tiếp tục xem xét mức độ hợp tác với Islamabad.

Dẫu hai bên đang “lời qua tiếng lại” nhưng xét về chiến lược, cả Mỹ và Pakistan sẽ không để mối quan hệ rơi vào tình trạng nguy hiểm. Trên thực tế, sự thân cận với Mỹ đã đem lại cho Pakistan ảnh hưởng toàn cầu trong khi cũng mang tới cho Mỹ cơ hội tấn công các lực lượng quân sự mà nước này coi là châm ngòi bạo lực tại Afghanistan. Bản thân Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Haley cũng nêu rõ, Washington vẫn mong muốn Islamabad đóng góp nhiều hơn cho cuộc chiến chống khủng bố. Điều này có thể được xem như tín hiệu "mở" của Mỹ về khả năng đàm phán giải quyết những căng thẳng lâu nay. 

(TTGCVT tổng hợp)


Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email: ttgcvattu@yahoo.com