Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần từ 2 - 6/10/2017
Cập nhật: 7-10-2017

Sau cuộc trưng cầu dân ý về nền độc lập của người Kurd tại Iraq hôm 25/9, tuần qua, “mầm” ly khai đã lan sang châu Âu khi ngày 1-10, chính quyền xứ Catalonia vẫn quyết tâm thực hiện bằng được cuộc trưng cầu dân ý về kế hoạch thành lập quốc gia độc lập bất chấp nỗ lực ngăn cản từ Chính phủ Tây Ban Nha. Căng thẳng có dấu hiệu ngày càng gia tăng đang khiến Tây Ban Nha phải đối mặt với cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất trong nhiều năm gần đây.

Khủng hoảng Catalonia đe dọa châu Âu


Ngày 2-10, chính quyền xứ Catalonia thông báo, đã có khoảng 2,26 triệu người đi bỏ phiếu trong một cuộc trưng cầu ý dân về việc tách khỏi Tây Ban Nha và có tới 90% ủng hộ quyết định này. Số lượng người tham gia bỏ phiếu chiếm khoảng 42,3% trong tổng số 5,34 triệu cử tri vùng Catalonia. Trong khi đó, tranh cãi vẫn tiếp tục diễn ra giữa Catalonia và Chính phủ Tây Ban Nha ngay sau cuộc trưng cầu dân ý. Ngày 2-10, lãnh đạo vùng Catalonia Carles Puigdemont cáo buộc chính quyền sử dụng hành động bạo lực một cách phi lý trong chiến dịch trấn áp cuộc trưng cầu dân ý đòi độc lập của khu vực này. Phản ứng trước những động thái mới này, Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy khẳng định, người dân vùng Catalonia đã bị lừa dối và không hề có cuộc bỏ phiếu về vấn đề độc lập cho vùng này. Theo Thủ tướng M.Rajoy, hầu hết người dân Catalonia đã không muốn tham gia cuộc trưng cầu dân ý mà chính quyền vùng lên kế hoạch tổ chức. Ông M.Rajoy cũng hối thúc các chính trị gia vùng Catalonia tuân thủ luật pháp, chấm dứt mọi hành vi bất tuân dân sự và ngừng các hành động quá khích khiến tình hình leo thang căng thẳng. 

Ngày 3/10, Nhà vua Tây Ban Nha Felipe VI cam kết duy trì sự thống nhất của đất nước; đồng thời cáo buộc giới lãnh đạo vùng Catalonia phá vỡ các nguyên tắc dân chủ và gây chia rẽ xã hội khi tổ chức trưng cầu ý dân về độc lập. Nhà vua cam kết bảo đảm trật tự hiến pháp cũng như nền dân chủ và pháp quyền của Tây Ban Nha.

Từ trước tới nay, Tòa án Hiến pháp và chính quyền trung ương Tây Ban Nha luôn khẳng định cuộc trưng cầu dân ý ở Catalonia là vi hiến, đồng thời đi ngược lại các mục tiêu và lý tưởng của Liên minh Châu Âu (EU). Vì thứ nhất, Hiến pháp Tây Ban Nha quy định chỉ có chính quyền trung ương mới có thẩm quyền tiến hành một cuộc trưng cầu dân ý như vậy, còn chính quyền vùng không có thẩm quyền trong việc này. Thứ hai, theo luật pháp quốc tế, cụ thể hơn là luật EU, không hề có điều khoản nào hỗ trợ về mặt pháp lý cho một cuộc trưng cầu dân ý như ở Catalonia.

Hiện tại, các nhà lãnh đạo EU phải tính đến những giải pháp để hạn chế "mầm" ly khai cùng xu hướng phân hóa đang có nguy cơ lan rộng, thách đố chủ quyền của nhiều quốc gia tại cựu lục địa. Khủng hoảng tại Tây Ban Nha rất có thể sẽ khơi mào cho hàng loạt phong trào đòi ly khai ở trong khu vực, như đảo Corsica ở Pháp, các khu vực công nghiệp phát triển phía Bắc Italia, vùng Flander và Wallonia ở Bỉ, đảo Faeroe ở Đan Mạch… Nguy hiểm hơn, nó có thể cổ xúy cho phong trào tiếp tục "xé rào" ra khỏi EU để tìm lợi ích riêng như Anh đã làm trong thời gian qua.

Đến nay, cuộc khủng hoảng hiến pháp của Tây Ban Nha, nền kinh tế lớn thứ tư của Eurozone, đã khiến đồng tiền chung của khu vực này rớt giá mạnh. Cùng với đó, cổ phiếu và trái phiếu Tây Ban Nha cũng giảm giá chóng mặt. Chi phí vay vốn từ thị trường trái phiếu đối với Tây Ban Nha tăng mạnh, lên mức cao nhất kể từ đầu tháng 3 vào hôm 4/10.

Chi phí bảo hiểm đối với nguy cơ thua lỗ từ các khoản nợ của các ngân hàng Tây Ban Nha và trái phiếu chính phủ Tây Ban Nha, Italy và Bồ Đào Nha cũng tăng mạnh, cho thấy khả năng ảnh hưởng lan rộng trong Eurozone - khu vực cách đây mấy năm còn chìm trong cuộc khủng hoảng nợ công.

Giá cổ phiếu các ngân hàng Tây Ban Nha giảm đặc biệt mạnh. Trong một dấu hiệu cho thấy tâm trạng bi quan của công chúng, ngân hàng lớn nhất Catalonia là Caixabank và Bộ trưởng Bộ Tài chính Tây Ban Nha đã phải lên tiếng trấn an người gửi tiền rằng tài khoản của họ vẫn an toàn.  

Vụ xả súng đẫm máu nhất lịch sử Mỹ


Một vụ xả súng đẫm máu nhất lịch sử nước Mỹ đã xảy ra ngày 1/10 tại lễ hội âm nhạc đồng quê ngoài trời ở thành phố Las Vegas, Mỹ. Thủ phạm đã dội cơn mưa đạn kéo dài suốt nhiều phút đồng hồ từ cửa sổ tầng 32 của khách sạn Mandalay Bay cướp đi mạng sống của ít nhất 58 người, hơn 500 người đã bị thương do dính đạn và do bị dẫm đạp.

Cảnh sát Mỹ ngày 2/10 đã nhận diện tay súng là Stephen Paddock, một người hưu trí sống ở Mesquite, Nevada. Những bằng chứng thu thập được cho thấy tên này hành động một mình, nhưng chưa xác định được lý do tại sao hắn tấn công đám đông.

Tổ chức khủng bố tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tuyên bố nhận trách nhiệm về vụ tấn công, nhưng giới chức Mỹ nói không thấy có dấu hiệu nào chứng tỏ điều này.

Đây là vụ mới nhất trong chuỗi vụ xả súng xảy ra ở Mỹ trong những năm gần đây, làm dấy lên những lo ngại mới về vấn đề kiểm soát súng đạn ở Mỹ. Những nỗ lực nhằm thông qua luật liên bang về kiểm soát súng đạn chặt chẽ hơn vẫn thất bại bất chấp những thảm kịch như vậy. Nevada là một trong những bang có luật kiểm soát súng đạn lỏng lẻo nhất ở Mỹ. Luật của bang này không yêu cầu người sở hữu súng phải có giấy phép hay phải đăng ký.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tới Las Vegas vào ngày 4/10 để thăm các nạn nhân vụ xả súng và gia đình của họ. Ông gọi vụ xả súng tại Las Vegas là "hành động ma quỷ và  kêu gọi cả nước đồng lòng đoàn kết .

Giới chuyên gia kinh tế Mỹ nhận định, trong ngắn hạn, vụ xả súng có thể ảnh hưởng ngành du lịch của thành phố Las Vegas. Ít nhất, trong vài tháng tới, lo ngại về an ninh của du khách sẽ tác động tiêu cực sự phát triển ngành du lịch Las Vegas.  

Nga - Thổ Nhĩ Kỳ: Tìm kiếm sự hợp tác nồng ấm


Tổng thống Nga Vladimir Putin lại vừa có chuyến công du tới Thổ Nhĩ Kỳ và gặp gỡ người đồng cấp Recep Tayyip Erdogan nhằm thúc đẩy đồng thuận trong hàng loạt vấn đề quốc tế. Chuyến thăm được nhìn nhận là dấu hiệu tích cực trong quá trình bình thường hóa quan hệ Mátxcơva - Ankara kể từ sau vụ máy bay Nga bị bắn hạ tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 2015, đồng thời đặt nền móng cho việc mở rộng quan hệ hợp tác trong tương lai. Đúng như dự đoán của giới phân tích, vấn đề người Kurd, cuộc nội chiến tại Syria và nhiều nội dung hợp tác song phương khác đã trở thành chủ đề chính trong chương trình nghị sự của hai nhà lãnh đạo.

Tại cuộc trao đổi, Tổng thống V.Putin ghi nhận sự gia tăng rõ rệt kim ngạch thương mại song phương Nga - Thổ Nhĩ Kỳ ở mức 31,5% trong 7 tháng đầu năm 2017, cho thấy quá trình phục hồi mạnh sau sự sụt giảm tới 32% vào năm 2016. Hai nhà lãnh đạo cũng đồng ý sẽ tiếp tục từng bước tháo gỡ các rào cản thương mại và đầu tư với doanh nghiệp hai bên.

Ngoài ra, hai nhà lãnh đạo hy vọng hai bên sẽ sớm xem xét các dự án chiến lược chung trong vấn đề năng lượng, đặc biệt là việc xây dựng lò phản ứng đầu tiên của Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu ở Thổ Nhĩ Kỳ và dự án đường ống dẫn khí đốt tại Biển Đen. Những thỏa thuận này tiếp tục làm bền chặt sợi dây liên kết song phương, sau khi Thổ Nhĩ Kỳ “mạnh tay” ký thỏa thuận mua hệ thống tên lửa phòng không S-400 trị giá 2 tỷ USD của Nga - một động thái gây sốc đối với các đồng minh thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). 

Kể từ tháng 8-2016, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã tăng cường các hoạt động hợp tác quân sự và chính trị, chủ yếu liên quan tới cuộc khủng hoảng tại Syria. Hai nước nhất trí sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp trong các hoạt động chung để giải quyết cuộc khủng hoảng tại quốc gia Trung Đông. 

Nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh, những thỏa thuận này là thành công vô cùng quan trọng giữa hai nước, là điều kiện cần thiết để chấm dứt cuộc chiến tranh “huynh đệ tương tàn” tại Syria, diệt sạch các phần tử khủng bố và trả lại cuộc sống thanh bình cho người dân.

Đề cập tới cuộc trưng cầu dân ý về nền độc lập của người Kurd tại Iraq, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ R.Erdogan cho rằng, đây là một sai lầm lớn làm xáo trộn sự ổn định tại khu vực và cần ngăn chặn những động thái nghiêm trọng tiếp theo. Ông không loại trừ khả năng nước này sẽ tiến hành các biện pháp quân sự đi kèm với trừng phạt kinh tế đối với khu tự trị người Kurd tại Iraq. Trong khi đó, phía Nga vẫn duy trì quan điểm trung lập liên quan tới vấn đề này.

Thổ Nhĩ Kỳ đang tồn tại những mâu thuẫn ngày càng sâu sắc với các nước thành viên Liên minh Châu Âu, đặc biệt là khi đơn xin gia nhập khối của nước này khó có khả năng được xét duyệt trong tương lai gần. Do đó, chuyến thăm của Tổng thống V.Putin cho thấy, Mátxcơva đang thể hiện thiện chí sẵn sàng vượt qua những bất đồng trong quá khứ để lắng nghe và tìm kiếm sự hợp tác nồng ấm hơn với chính quyền Ankara.  

Quan hệ Nga và Arab Saudi ngày càng thắt chặt


Trong tuần qua, Nga đã trải thảm đỏ chào đón vua Salman của Arab Saudi, khi ông dẫn đầu một phái đoàn cao cấp và có sức ảnh hưởng đến Moscow với mục đích tìm kiếm các thỏa thuận đầu tư chung trị giá hàng tỷ đô la. Chuyến thăm của vua Salman đánh dấu chuyến viếng thăm nước Nga đầu tiên của một quốc vương Arab Saudi.

Điện Kremlin nói rằng Vua Salman đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin và "các nhà lãnh đạo sẽ xem xét các bước chung để phát triển hơn nữa hợp tác song phương trong các lĩnh vực thương mại, kinh tế, đầu tư và văn hoá-nhân đạo". Ngoài ra, các vấn đề quốc tế bao gồm xung đột ở Trung Đông dự kiến ​​sẽ là một phần của các cuộc thảo luận giữa ông Putin và nhà vua của Arab Saudi.

Theo Bộ trưởng Năng lượng Nga, các nhà lãnh đạo dự kiến sẽ kí các thỏa thuận hợp tác đầu tư trị giá hơn 3 tỷ USD, trong đó có một thỏa thuận trị giá 1,1 tỷ USD cho phép công ty hóa dầu Sibur của Nga xây dựng nhà máy ở Arab Saudi. Hai nước cũng có thể thảo luận gia hạn thỏa thuận hạn chế sản lượng dầu qua thời điểm tháng 3/2018.

Chuyến thăm này chỉ là dấu hiệu gần đây nhất của mối quan hệ ngày càng thân mật và gần gũi về kinh tế và chính trị giữa 2 gã khổng lồ dầu mỏ. Hai nước đã bắt đầu thắt chặt mối quan hệ gần gũi hơn vào năm ngoái khi Nga và khối OPEC - do Arab Saudi dẫn đầu - tuyên bố họ sẽ hạn chế sản lượng dầu nhằm hỗ trợ giá dầu thế giới.

Các nhà kinh tế học và các nhà phân tích đã lưu ý rằng sự gần gũi ngày càng tăng của Nga và Arab Saudi là nhằm tạo ra một liên minh chiến lược vượt ra ngoài năng lượng, với sự hợp tác về chính trị và kinh tế có thể sẽ đi kèm với các thỏa thuận năng lượng gắn kết hơn.

Theo Weafer, chuyến thăm này cũng đến vào thời điểm Arab Saudi cảm thấy khó chịu với mức độ phát triển mạnh mẽ của ngành dầu đá phiến tại Mỹ.  

Tổng thống Mỹ sắp tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran


Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1 vào tuần này bởi nó không nằm trong lợi ích quốc gia của Mỹ. 

Telegraph dẫn lời các quan chức chính phủ cấp cao cho biết, động thái này của Tổng thống Donald Trump có thể mở đầu tiến trình cấm vận mới của Mỹ nhằm vào Iran. Tổng thống Mỹ dự kiến sẽ có bài phát biểu vào ngày 12-10 tới, trong đó ông sẽ đề cập đến những chính sách mới với Tehran. 

Theo Reuters, cố vấn an ninh cấp cao của Tổng thống Mỹ đã đồng thuận với đề nghị của ông Donald Trump về việc rút khỏi thỏa thuận hạt nhân, chậm nhất là ngày 15-10 tới. Trong vòng 60 ngày, Quốc hội Mỹ sẽ xem xét các bước tiếp theo.

Thỏa thuận hạt nhân được Iran ký kết với các nước Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Đức và Pháp năm 2015, trong đó Tehran cam kết kiềm chế hoạt động làm giàu uranium để được nới lỏng các biện pháp trừng phạt quốc tế. 

Kể từ khi nhậm chức, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích thỏa thuận  này và tìm các lí do để đơn phương rút khỏi thỏa thuận. Tuy nhiên, các nước thành viên còn lại của thỏa thuận giữa Iran và nhóm P5+1 đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì thỏa thuận hạt nhân. 

(TTGCVT tổng hợp)

 

Các tin khác
Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (024) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (024) 39762593 
Email: ttgcvattu@yahoo.com