Giai phap tiet kiem
Chọn năm phát hành:
Chọn số báo
Tiêu điểm kinh tế - chính trị thế giới tuần từ 12 - 16/6/2017
Cập nhật: 16-6-2017

Sóng gió trên chính trường Anh, căng thẳng Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và Fed tăng lãi suất, … là những tiêu điểm chính diễn ra trong đời sống quốc tế tuần qua.

Sóng gió chính trường Anh: Đồng bảng lao dốc mạnh sau cuộc bầu cử Hạ viện


Kết quả không mong đợi của đảng Bảo thủ cầm quyền trong cuộc bầu cử Quốc hội diễn ra tuần qua đang đẩy chính trường Anh vào nguy cơ bất ổn, đồng thời ảnh hưởng tới quá trình đàm phán rời khỏi Liên minh Châu Âu (EU) hay còn gọi là Brexit - dự kiến bắt đầu vào ngày 19-6.

Thất bại bất ngờ của đảng Bảo thủ cho thấy tín nhiệm của cử tri đối với hai chính đảng lớn nhất nước Anh đã thay đổi nhiều so với gần 2 tháng trước, thời điểm Thủ tướng Anh Theresa May kêu gọi tiến hành cuộc bầu cử sớm hơn lịch trình tới gần 3 năm. 3 vụ tấn công khủng bố liên tiếp trong 2 tháng, bao gồm 2 vụ ngay tại London mà một trong số đó xảy ra chỉ 5 ngày trước bỏ phiếu, được xem là nguyên nhân làm thay đổi cục diện cuộc bầu cử quan trọng của nước Anh và Chính phủ đương nhiệm.

Mất đa số tuyệt đối tại Quốc hội, Thủ tướng T.May đang nỗ lực cứu vãn kết quả thất bại khi thúc đẩy đàm phán với đảng Hợp nhất Dân chủ (DUP) - đảng chính trị lớn nhất Bắc Ireland giành được 10 ghế trong tổng tuyển cử - để lập chính phủ liên minh. Song các nhà phân tích cho rằng, đứng đầu một chính phủ thiểu số, bà T.May từ nay sẽ phải phụ thuộc vào DUP để có thể giành được ưu thế tương đối. Chính những diễn biến này đã khiến đồng bảng Anh mất giá nhanh chóng - giảm 2% trong vài ngày qua. Chính phủ Anh cũng có thể sẽ phải hoãn kế hoạch đệ trình các chính sách mới lên Quốc hội, ảnh hưởng tới kế hoạch đàm phán Brexit.

Trước đó, Thủ tướng T.May đã lên các kế hoạch Brexit "cứng". Tuy nhiên, thất bại vừa qua của đảng Bảo thủ có thể sẽ định hình lại chương trình Brexit. Ngày 12-6, lãnh đạo phe Bảo thủ Scotland Ruth Davidson tuyên bố, Chính phủ Anh cần coi kinh tế là trọng tâm của chiến lược rời EU, thay vì chỉ tập trung vào giảm nhập cư. Trong khi đó, Bộ trưởng đại diện cho Scotland trong chính phủ, ông David Mundell cho biết, thỏa thuận cuối cùng về Brexit phải được toàn bộ các đảng phái trong Quốc hội Anh ủng hộ. Rõ ràng, cho dù có liên minh với bất kỳ đảng phái nào để thành lập chính phủ thì mọi chính sách của bà T.May cũng như nội dung đàm phán về Brexit đã được đảng Bảo thủ chuẩn bị sẽ phải thay đổi nhiều. 

Tuy nhiên, lại có ý kiến cho rằng, việc vận hành một chính phủ liên minh cũng không phải hoàn toàn bất lợi đối với tiến trình Brexit, vì lập trường của Anh trong quá trình đàm phán với EU có thể vì thế mà mềm mỏng hơn và cơ hội nước Anh ở lại Khu vực thị trường chung Châu Âu cũng lớn hơn. Trong một diễn biến mới nhất, ngày 13-6, các bộ trưởng cấp cao trong Chính phủ Anh cùng các thành viên Công đảng đối lập đã tổ chức những cuộc thảo luận kín về khả năng một Brexit "mềm". Theo đó, Thủ tướng T.May phải có những nhượng bộ về vấn đề nhập cư, liên minh hải quan Châu Âu và thị trường chung.

Hiện chính trường Anh vẫn đang sôi sục với những dự đoán về tương lai. Một khi việc thảo luận về Brexit bị trì hoãn sẽ kéo theo nhiều hệ lụy đối với nước Anh khi tình trạng “không rõ ràng” hiện nay trong quan hệ với EU đang gây ra những ảnh hưởng nhất định tới vị thế của London tại khu vực.

Trung Đông: căng thẳng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt


Một tuần đã trôi qua kể từ khi cuộc khủng hoảng vùng Vịnh bùng phát do 4 quốc gia gồm Bahrain, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) và Ai Cập đồng loạt tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Qatar.

Đến nay, căng thẳng vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt mà thậm chí còn có chiều hướng gia tăng sau khi có thêm 5 quốc gia nữa cũng đưa ra quyết định tương tự. Quan ngại căng thẳng leo thang đến mức Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel phải lên tiếng cảnh báo cuộc khủng hoảng có thể dẫn đến một cuộc chiến tranh tại khu vực.

Hiện Saudi Arabia, UAE, Ai Cập và Bahrain đã liệt kê 59 cá nhân và 12 tổ chức có liên quan với Qatar vào danh sách khủng bố. Ba quốc gia vùng Vịnh cho người dân và du khách Qatar thời gian là hai tuần để hồi hương. Trong khi đó, các chuyến bay của hãng hàng không Qatar Airways đến hoặc bay qua không phận Saudi Arabia, UAE, Bahrain và cả Ai Cập đều bị cấm. Người mang hộ chiếu Qatar thậm chí không được phép quá cảnh tại sân bay Dubai và Abu Dhabi của UAE. Điều này đã khiến nhiều gia đình bị ly tán và các kết nối thương mại bị gián đoạn.

Trên thực tế, việc các nước Ả rập, do Saudi Arabia dẫn đầu, cắt đứt quan hệ ngoại giao với Qatar chỉ được xem là “giọt nước tràn ly” vì giữa Doha với những người láng giếng vốn âm ỉ căng thẳng nhiều năm qua. Là quốc gia khiêm tốn về diện tích và dân số, Qatar giàu nhờ trữ lượng dầu mỏ, khí đốt phong phú, với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân gần 75.000 USD/người. Với tiềm lực đó, Qatar không chấp nhận vị thế của nước nhỏ, thường tìm cách gia tăng tiếng nói trên nhiều diễn đàn của khu vực. 

Theo các nhà phân tích, vai trò ngày càng được chú trọng của Qatar cùng một số chính sách không tương đồng với các nước lớn trong khu vực là nguyên nhân dẫn tới cuộc khủng hoảng. Lâu nay, nhiều thành viên của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đã cáo buộc Qatar hỗ trợ về chính trị, truyền thông và tài chính cho các nhóm nổi dậy cũng như các tổ chức khủng bố, cực đoan ở Libya, Ai Cập, Syria, Yemen, Tunisia... 

Chính quyền Saudi Arabia và UAE cũng tỏ ra không hài lòng với chính sách đối ngoại của Qatar, nhất là ý định muốn tăng cường quan hệ với Iran. Có thể hiểu, đây là sự cạnh tranh giữa Saudi Arabia cùng nhiều quốc gia đồng minh theo dòng Hồi giáo Sunni với Iran - quốc gia do người theo dòng Hồi giáo Shiite nắm quyền. Iran cũng là đối thủ chính của Saudi Arabia trong lĩnh vực xuất khẩu dầu mỏ. Vì thế, không có gì bất ngờ khi điều kiện đầu tiên mà Saudi Arabia đưa ra để bình thường hóa quan hệ là Qatar phải cắt đứt mọi liên hệ với Iran.

Trong bối cảnh xung đột ở Syria vẫn chưa tìm được lối thoát, cuộc chiến chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, giới quan sát lo ngại cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Qatar và các nước Ả rập là diễn biến bất lợi và tiềm ẩn nhiều hệ lụy cho tình hình Trung Đông. Nguy cơ đáng lo ngại nhất là những căng thẳng sẽ mở đầu cho một cuộc chiến quyết liệt hơn trong thế giới Ả rập ở vùng Vịnh, giữa cộng đồng người Hồi giáo dòng Sunni và Shiite. 

Fed tăng lãi suất: tín hiệu kinh tế khả quan


Không nằm ngoài dự đoán của các chuyên gia, sáng 15-6 (theo giờ Việt Nam), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm, lên mức 1,0 - 1,2% sau phiên thảo luận kéo dài 2 ngày. 

Đây là lần tăng lãi suất thứ ba của FED trong vòng 6 tháng qua và là lần tăng thứ tư kể từ tháng 12-2015, thể hiện sự tự tin vào một nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm nhưng bền vững.

Với quyết định tăng 0,25 điểm phần trăm lãi suất cơ bản, Chủ tịch FED Janet Yellen mô tả đây là dấu hiệu về một nền kinh tế “lành mạnh” với tốc độ tăng trưởng đạt mức 1,2% trong quý I-2017. Thị trường lao động Mỹ đã có bước khởi sắc với trung bình hơn 190.000 việc làm mới/tháng trong 2 năm liên tiếp, đồng thời giảm tỷ lệ thất nghiệp xuống mức thấp nhất trong vòng 16 năm qua, còn 4,3%, thậm chí thấp hơn cả con số mà FED cam kết.  Đây được cho là lý do chính dẫn tới quyết định tăng lãi suất của FED. Việc tăng dần lãi suất cơ bản cũng được nhìn nhận là cách tốt nhất để tránh một kịch bản gây tổn hại cho nền kinh tế đang hồi phục.

Từ các phân tích của mình, FED dự báo, kinh tế Mỹ sẽ đạt mức tăng trưởng 2,2% vào năm 2017 và 2,1% vào năm 2018 - thấp hơn con số 3% mà chính quyền của Tổng thống D.Trump đang kỳ vọng. Dựa vào những con số được đưa ra, FED sẽ tiến hành các hoạt động kiểm soát bảng cân đối kế toán liên quan tới các danh mục đầu tư trái phiếu kho bạc và thế chấp trị giá 4,5 nghìn tỷ USD vào cuối năm nay nếu nền kinh tế duy trì mức phát triển như dự báo, đồng thời dự kiến nâng lãi suất thêm một lần nữa trong năm 2017, song chưa công bố thời điểm cụ thể. Về kế hoạch giải tỏa số tài sản khổng lồ đã mua vào trong các đợt nới lỏng định lượng, FED đưa ra lộ trình bán 6 tỷ USD trái phiếu kho bạc và 4 tỷ USD trái phiếu có bảo đảm bằng tài sản thế chấp mỗi tháng. Đây là chuỗi hoạt động để hoàn thành hai sứ mệnh then chốt của FED gồm duy trì một thị trường lao động lành mạnh và bình ổn giá cả. Dù vậy, lãi suất cơ bản vẫn được duy trì thấp hơn mức lãi suất mục tiêu của FED là 2%. Điều này có thể làm tăng chi phí vay mượn của người tiêu dùng và doanh nghiệp, đồng thời tăng lợi nhuận của các khoản gửi tiết kiệm.

Các chuyên gia nhận định, thông tin FED tăng lãi suất không tác động nhiều tới thị trường toàn cầu trong ngắn hạn bởi các nhà đầu tư đã lường trước xu hướng này và dự báo khả năng tăng lãi suất lên tới 99%. Thực tế cho thấy, thị trường chứng khoán không có nhiều phản ứng trước tuyên bố của FED dù xu hướng chủ đạo là tăng điểm. Trên thực tế, mức lãi suất cơ bản dưới 2% vẫn bảo đảm thị trường có thể thích ứng dần dần. Động thái này thể hiện bước đi thận trọng của FED trong việc cân bằng giữa nhu cầu thắt chặt chính sách trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp giảm mạnh và lạm phát vẫn duy trì ở mức thấp. Ủy ban Thị trường mở (FOMC) cho biết, những rủi ro đe dọa các triển vọng kinh tế trong ngắn hạn dường như đã được cân bằng, nhưng cơ quan này vẫn đang theo dõi chặt chẽ các diễn biến lạm phát. 

Cuộc họp tiếp theo của FED dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 25 và 26-7. Trong khi đó, các chuyên gia dự báo lần tăng lãi suất tiếp theo sẽ rơi vào tháng 9 và tiếp tục tăng thêm 3 lần nữa trong năm 2018 nếu những chỉ số của nền kinh tế Mỹ tiếp tục chuyển biến theo hướng tích cực.

Thượng viện Mỹ phê chuẩn dự luật về áp đặt trừng phạt mới đối với Nga


Thượng viện Mỹ, ngày 14-6, đã bỏ phiếu nhất trí thông qua dự luật nhằm áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga và buộc Tổng thống Mỹ Donald Trump phải có được sự phê chuẩn của Quốc hội trước khi nới lỏng bất cứ biện pháp trừng phạt nào đối với Moscow.

Dự luật được thông qua với tỷ lệ 97 phiếu thuận và hai phiếu chống. Dự luật này được soạn thảo với dự định nhằm trừng phạt Nga liên quan các vấn đề trong đó có việc bị phía Mỹ cáo buộc là can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ năm 2016, sát nhập Crimea và hỗ trợ Chính phủ Syria trong cuộc nội chiến kéo dài sáu năm của nước này.

Các điều khoản của dự luật thiết lập một tiến trình cho Quốc hội Mỹ xem xét những thay đổi trong các biện pháp trừng phạt trước khi được thiết lập thông qua sắc lệnh của Tổng thống, đồng thời áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với các công dân Nga bị phát hiện lạm dụng nhân quyền hay thực hiện các vụ tấn công mạng.

Dự luật được đưa ra giữa lúc có sự quan tâm đặc biệt tại Washington về mối quan hệ với Nga và các cuộc điều tra do Bộ Tư pháp Mỹ và các ủy ban của Quốc hội nước này về việc liệu Nga có tìm cách gây ảnh hưởng tới cuộc bầu cử của Mỹ năm 2016 để giúp ông Trump giành chiến thắng và liệu các thành viên trong nhóm vận động tranh cử của ông Trump có cấu kết với Nga nhằm tìm cách gây ảnh hưởng lên cuộc bầu cử hay không. Dự luật này cần được thông qua tại Hạ viện Mỹ và được Tổng thống Trump ký ban hành luật để chính thức có hiệu lực. Moscow đã bác bỏ mọi cáo buộc liên quan.

Nói về căng thẳng trên chính trường Mỹ về cáo buộc Nga có liên hệ với chiến dịch tranh cử của Tổng thống Donald Trump, ông Putin khẳng định cựu giám đốc FBI James Comey không đưa ra bằng chứng gì trong cuộc điều trần tuần trước. Ngược lại, tổng thống Nga cáo buộc Washington đã cố gây ảnh hưởng đến bầu cử của Matxcơva nhiều năm qua. Tuy nhiên, ông Putin ngày 15-6 khẳng định “Nga không coi Mỹ là kẻ thù” và hai nước vẫn hợp tác trong các vấn đề như Syria, Trung Đông...

(TTGCVT tổng hợp)

 

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương(VITIC)
Giấy phép của Bộ Thông tin và Truyền thông số 93/GP-TTĐT cấp ngày 9/7/2015.
Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà Bộ Công thương, 655 Phạm văn Đồng, Quận Bắc Từ liêm, Hà nội . 
Điện thoại: (04) 39746023/39780280/39745193/  - Fax: (04) 39762593 
Email: ttgcvattu@yahoo.com